رئیس قوه قضاییه گفت : نباید کسی به خاطر نداشتن تمکن مالی از دادرسی و احقاق حقوق محروم شود.
وی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای هفتم تیر و درود به روح بلند شهدا، اخلاص، توجه به علم و دانش، خداترسی و پروا از حضرت حق، تقوای الهی، تفکر و اندیشه و عمل انقلابی و ولایتمداری را از ویژگیهای بازر آیت الله شهید دکتر بهشتی عنوان کرد و گفت: شخصیت شهید بهشتی امروز به عنوان یک الگو همواره در دستگاه قضایی و کشور، مطرح است و گردهمایی ما با نام او، معنویت و برکت به این اجتماع میدهد.
وی با تجلیل از تلاشهای صورت گرفته از سوی مدیران دستگاه قضایی، قضات و کارکنان بیان داشت: تلاش وافری صورت گرفت که همواره با شرایط و وضعیت کرونا، کار در دستگاه قضایی با کندی مواجه نشود و حقوق مردم ضایع نگردد.
حجت الاسلام والمسلمین رییسی افزود: رصد آمارها در استانها نشان میدهد که علیرغم تنگناهای کاری و مشکلات اداری، تلاشهایی از ناحیه همکاران صورت گرفت که از برنامهها عقب نمانیم.
وی خاطرنشان کرد: تا روزهای پایان سال گذشته، قضات پروندههایی را به منازلشان بردند و تلاش کردند که گزارشات و پروندهها دچار افت نشود و مردم در این رابطه اذیت نشوند که جای تقدیر و سپاس دارد.
رسیدگی به ۵۳ درصد پرونده معوق در سال گذشته
رییس قوه قضاییه با بیان اینکه رسیدگیهایی که در سال ۹۸ انجام شده نسبت به سالهای گذشته افزایش داشته است، گفت: اگرچه شاهد کاهش ورودی پرونده نسبت به سالهای گذشته هستیم، اما رسیدگیها افزایش یافته است.
وی آمار پروندههای معوق رسیدگی شده در سراسر کشور طی سال گذشته را ۵۳ درصد اعلام کرد و افزود: در برخی استانها این رقم تا هفتاد درصد هم بوده است که ناشی از همت و تلاشهای صورت گرفته است.
وی پیرامون وضعیت زندانها در سال گذشته، اظهار کرد: با توجه به شیوع کرونا و تاکید بر اینکه افرادی که واجد شرایط هستند به مرخصی بروند کار مضاعفی انجام و تلاش صورت گرفت که در مورد ۱۲۰ هزار نفری که به مرخصی رفتند، ضوابط قانونی بدون کم و کسر رعایت و همچنین به موقع و در زمان خودش انجام شود.
رییس قوه قضاییه یا یادآوری سه اولویت سال جاری مبنی بر «حفظ کرامت»، «مبارزه با فساد» و «رفع موانع تولید» که در اولین همایش روسای کل دادگستریها و دادستانهای مراکز استانها در سال ۹۹ مورد اشاره قرار گرفته بود، توجه جدی در این زمینه را مورد تاکید قرار داد.
در همه ابعاد و جوانب برای شکل گرفتن قوه قضاییه هوشمند اقدام شود
حجت الاسلام والمسلمین رییسی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری در مورد تحول در دستگاه قضایی در تیر ماه سال گذشته، اولین راهبرد تحول در قوه قضاییه را بعنوان حرکت از رویکرد سنتی به رویکرد فناورانه مورد اشاره قرار داد و گفت: باید در همه ابعاد و جوانب برای شکل گرفتن قوه قضاییه هوشمند اقدام شود.
وی خاطرنشان کرد: هر بخشی از دستگاه قضایی که میتواند، باید با فعال کردن سامانهها و استفاده از فناوریهای نوین، کار مردم را تسهیل و دسترسی به عدالت را آسان کند تا امور، دقیق و سریع مورد رسیدگی قرار گیرد.
رییس قوه قضاییه در مورد محور دوم، تحول دستگاه قضایی دادخواست محور به یک دستگاه قضایی فعال و غیرمنفعل را مورد اشاره قرار داد و در بیان مصداق تحقق این موضوع گفت: بر اساس آمار به دست آمده از تعطیلی ۱۲۰۰ مرکز تولیدی توسط همکارانمان در استانها و مرکز جلوگیری شده است؛ در این زمینه دادخواستی در کار نبوده بلکه حرکت فعال دستگاه قضایی باعث شده تا شاهد تعطیلی یک کارگاه و یک بنگاه اقتصادی نباشیم، لذا اینگونه اقدامات پیشگیرانه، مبتکرانه و خلاقانه همکاران در جهت حفظ حقوق عامه، از همین دست است.
وی تصریح کرد: در رابطه با حفظ حقوق عامه شکایتی گاهی به دادگستری نمیرسد؛ اما حضور و پیگیری همکاران در ستاد، دادگستری کل، دادستانی کل و معاونت پیشگیری، همان حرکت فعال به جای یک حرکت منفعلانه است که اقدام ارزشمندی به شمار میرود.
حجت الاسلام والمسلمین رئیسی تحول در نگاه به مشارکتهای مردمی را به عنوان محور سوم مورد تاکید قرار داد و یادآور شد: مشارکتهای مردمی اعم از مشارکت مردم در حوزه رفع آسیبهای اجتماعی، پیشگیری، کشف جرم، اصلاح مجرمان و کمک به پیگیری مفاسد، با توجه به جایگاهی که قانون برای مردم در نظر گرفته و مردم نیز در این رابطه نقش دارند، بسیار مهم است. در این مورد دستورالعملی را ابلاغ کردیم و در سال جاری باید نگاه مردم نسبت به پیگیری مسائل نهادینه شود.
لزوم ارتباط با نخبگان و صاحبان اندیشه در دانشگاه یا حوزههای مختلف
وی با تاکید بر لزوم ارتباط با نخبگان و صاحبان اندیشه در دانشگاه یا حوزههای مختلف افزود: نگاه این افراد برای نحوه حرکت دستگاه قضایی میتواند بسیار اثرگذار باشد. گاهی پیشنهادات، نکات و انتقادی وجود دارد که برای همه ما بسیار تاثیرگذار است.
رئیس قوه قضاییه با اشاره به ضرورت توجه به مردم تاکید کرد: باید حرف مردم از هر کانالی شنیده شود که در این میان استانهای مختلف روشهای مختلفی را انتخاب کرده اند؛ اما مهم آن است که تلاش شود از هر طریقی اعم از مکتوب، تلفنی، راههای دیجیتالی و غیره، موضوع مطروحه از سوی مردم بعنوان یک گزارش اعلام یا بعنوان یک شکایت دنبال و پاسخ داده شود.
رییس دستگاه قضا تصریح کرد: باید فریاد تظلم خواهی مردم یا درخواست احقاق حق آنها با پاسخ مثبت مواجه شود. البته پاسخ باید مبتنی بر قانون و ضوابط باشد؛ اما توجه کردن به این خواسته بسیار مهم است. پاسخ به خواسته ارباب رجوع و کسانی که به نحوی با عدلیه در ارتباط هستند، حائز اهمیت است.
نظارتها میتواند اطاله دادرسی را کاهش دهد
وی با تاکید بر ضرورت نظارت از سوی مدیران، روسای کل دادگستری و دیگر بخشهای نظارتی و با بیان اینکه سال ۹۹ سال افزایش نظارتهای کیفی و کمی در قوه قضاییه است، گفت: حضور دیوان عالی کشور در استانها، ارتباط با قضات تجدید نظر و محاکم، همچنین پیگیری و نظارت دادستانی کل کشور، دادسرای انتظامی قضات و روسای کل اثربخش بوده است که البته باید این نظارتها افزایش یابد؛ چراکه افزایش آن میتواند تضمین کننده اجرای قانون و جلوگیری از مشکلات باشد.
حجت الاسلام والمسلمین رئیسی با بیان اینکه نظارتها میتواند اطاله دادرسی را کاهش دهد، تاکید کرد: البته گاهی موضوع پرونده زمان بر است؛ اما برخی مواقع موضوع پرونده زمان بر نیست؛ لذا بطول انجامیدن آن موضوعیت ندارد.
نسبت به حفظ سلامت قوه قضاییه از هرگونه روابط ناسالم دقت شود
رییس قوه قضاییه تصریح کرد: مساله حفظ سلامت دستگاه قضایی همواره به عنوان تاکید مقام معظم رهبری، بسیار مهم است؛ آمار تخلفات در قوه قضاییه نسبت به بعضی سازمانها و دستگاهها آمار بالایی نیست؛ گزارش دادستان انتظامی قضات در جلسات گذشته نشان از یک درصد تخلف میدهد؛ اما همکاران تلاش کنند که این درصد کم هم، در قوه قضاییه وجود نداشته باشد.
وی گفت: همواره باید نسبت به حفظ سلامت قوه قضاییه از هرگونه روابط ناسالم دقت شود و نباید لحظهای از آن غفلت کرد. حفظ سلامت این مجموعه میتواند سلامت بسیاری از سازمانها و ادارات کشور را تضمین کند.
اگر پروندهای خلاف شرع باشد، قطعا مورد رسیدگی قرار میگیرد
آیت الله رییسی تصریح کرد: ورودی استانهای کم جمعیت علی القاعده باید کم باشد؛ ولی گاهی تعداد بالایی از پروندهها به معاونت قضایی میآید. تاکید میکنم که دوستان نسبت به موضوع ماده ۴۷۷ دقت کنند و اگر موردی خلاف شرع بیّن است یا باید به صورت ویژه دنبال شود، این کار را حتما انجام دهید تا شاهد این نباشیم که هر روز پروندهها در جریان باشند.
رییس قوه قضاییه افزود: اگر پروندهای خلاف شرع باشد، قطعا مورد رسیدگی قرار میگیرد و در استانها، روسای کل نسبت به ماده ۴۷۷ فقط به صورت جلسه بسنده نکنند و خودشان هم مباشرت کنند.
سازوکاری در دادگستریها ایجاد کنید که امکان احقاق حق افراد ناتوان و محروم فراهم شود
رییس قوه قضاییه افزود: اگر کسی زبان حقوقی ندارد و پولی هم برای گرفتن وکیل ندارد، باید امکان اینکه حق خودش را در دادگستری بستاند، وجود داشته باشد. سازوکاری در دادگستریها ایجاد کنید که امکان احقاق حق افراد ناتوان و محروم در دادگستریها فراهم شود؛ اینکه به صورت کلیشهای بگوییم که در ضابطه اینگونه است، موثر نیست.
وی در ادامه سخنان خود تاکید کرد: باید افراد ناتوان را تشخیص دهیم و خصوصا دست افرادی که مورد ستم قرار گرفته اند و مظلوم واقع شده اند را بگیریم و باید زمینه این کار کاملا در دادگستری فراهم شود تا افراد ناتوان به حق خود در دادگستری برسند.
وی بیان کرد: دشمن به دنبال مساله سازی است و در دادگستری ها، دادسراها و زندانها و بخشهای مختلف میگردد مسالهای پیدا کند تا بهانهای برای هجمه به نظام، دستگاه قضایی و جریان انقلابی باشد.
رییس قوه قضاییه با اشاره به اینکه دستگاه قضایی جمهوری اسلامی پایبندی اش را به قانون و موازین شرعی از ابتدا اعلام کرده است، تصریح کرد: ما نسبت به موازین شرعی و اجرای قانون به هیچ عنوان کوتاه نمیآییم؛ اما نوع رسیدگی هم باید با تبیین و تنویر افکار عمومی همراه باشد تا ضد انقلاب نتوانند سوء استفادههایی را که دنبالش هستند، انجام دهند.
تحول نیاز به یک اندیشه تحولی، انگیزه تحولی، اقدام و عمل تحولی و به یک نگاه کاملا انقلابی دارد
رییس قوه قضاییه گفت: رویکرد به تحول دراین دوره باید متفاوت باشد. نگاه تحولی را در یک مجموعه در وهله اول مدیران میتوانند شکل دهند. اگر مدیران حس تحول نداشته باشند، یقین داشته باشید با بخشنامه و دستورالعمل در زیر مجموعه تحولی اتفاق نخواهد افتاد. تحول نیاز به یک اندیشه تحولی، انگیزه تحولی، اقدام و عمل تحولی و به یک نگاه کاملا انقلابی دارد.
وی بیان داشت: این حسی است که بعضا استانها گرفته اند. گزارشها از استانها متفاوت است و واقعا اینگونه است که بعضیها کارهایی که تصور میکردیم باید ماهها طول بکشد، به سرعت و ظرف چند هفته انجام میدهند و کاری که فکر میکردیم باید یکسری مقدمات را طی کند، در استانها دوستان با انگیزهای هستند که این کار را سریع شکل میدهند و انتظاری که امروز از بنده و شما به عنوان مامور ایجاد تحول در دستگاه قضایی در بستر گام دوم هست، این است که نگاه متفاوت و اقدام انقلابی در این رابطه داشته باشیم.
رئیس قوه قضاییه در پایان اظهار امیدواری کرد: انشاءالله خداوند متعال بحق وجود مقدس حضرت امام رضا (ع) و خواهر بزرگوارشان حضرت معصومه (س) به همه ما کرم کند که ما بتوانیم در مسیری که مورد رضای اوست و در جهت جلب رضایت مردم است، گام برداریم تا رهبری معظم انقلاب اسلامی از حرکت قوه قضاییه و اقدامات انجام شده شادمان باشند و مردم نیز احساس اعتماد و رضایتشان افزونتر شود و سرمایه اجتماعی قوه قضاییه روزبروز افزایش یابد و امید در دل مردم برای اجرای عدالت روز به روز بیشتر شود.
وی تصریح کرد: امروز جلوههایی از امید در کشور به برکت خون مطهر شهدا و اقدامات مخلصان و اخلاص مقام معظم رهبری پیدا شده است؛ اما باید روز بروز افزون شود و افزون شدن آن در گرو اقدام و عمل است؛ با حرف نمیشود؛ در استانها که بدنه اجرایی توانمند کارآمد ما هستند و در مرکز باید به نحوی عمل شود که احساس مردم اینگونه باشد که وضعیت متفاوت شده است.