گزارش مکتوب؛
زیر تاجِ سد
این فقط یک تغییر ساده در محل زندگی نیست، دل کندن از گذشته و ابهام از آینده است.
به گزارش
خبرگزاری صداوسیما مرکز گلستان، قرار است خانه آنها با همه خاطرات شان غرق شوند. از پنج روستایی که باید جابجا شوند، دو روستای جنگلده بالا و پائین بدلیل قرار گرفتن در کاسه سد در اولویت جابجایی هستند.
ساخت سد نرماب چهل چای مینودشت سال۹۱ آغاز شد و قرار بود شش ساله تمام شود اما بدلیل تخصیص نیافتن اعتبار، تکمیل و آبگیری نشد.
برای دانستن اهمیت آبگیری این سد کافی ست خسارتهای سیل گذشته در گلستان را به یاد آوریم. سیل نوروز1398 بیش از پنج هزار میلیارد تومان خسارت به بار آورد. در حالی که اگر سد نرماب کامل آبگیری می شد می توانست تا 40درصد از حجم روان آبها و سیلاب را جمع آوری کند. یعنی تقریبا با 600میلیارد تومان آن زمان می شد از دوهزار میلیارد تومان خسارت جلوگیری کرد.
ویژگیهای سد نرماب:
- افزایش ظرفیت ذخیره آب در استان تا دو برابر؛
- بزرگترین طرح عمرانی و سد خاکی گلستان؛
- ذخیره 125میلیون مترمکعب، معادل ظرفیت سه سد بوستان، گلستان و وشمگیر؛
- تامین آب شرب 550هزار نفر(حدود 30درصد جمعیت گلستان)در چهار شهر گنبدکاووس، مینودشت، مراوه تپه و گالیکش و 130روستای استان؛
- آبیاری ۱۸هزار هکتار از اراضی پایاب سد؛
- آبرسانی سالانه 56میلیون مترمکعب به سد وشمگیر؛
- پیشگیری از سیلابهای فصلی و ایمنی بیشتر استان در هنگام وقوع سیل.
- پیش بینی ساخت دو نیروگاه برق آبی هر کدام با ظرفیت تولید 2مگاوات برق از محل این سد؛
به گزارش نیرو نیوز، ایده نخستین ساخت سد نرماب چهل چای مینودشت به قبل از انقلاب و سال1350 برمی گردد اما مطالعات اولیه بین سالهای 1375تا1381 و مطالعات تکمیلی و طراحی آن در سالهای 1382تا1385 انجام شد.
عملیات اجرایی سد نرماب چهلچای با ۸۵درصد فایناس داخلی، از سوی قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا و ۱۵درصد نیز سهم اعتباری دولت، بر روی سه رودخانه نرماب، چهلچای و خرمالو شهرستان مینودشت در سال1390 آغاز شد.
این سد از نوع خاکی همگن به ارتفاع ۶۰متر، عرض تاج سد ۱۰ و طول تاج ۸۰۷ متر در حال ساخت است.
قرار بود سد سال1396 تمام شود اما اعتبارات به موقع تخصیص نیافت و روند ساخت سد به تاخیر افتاد. همچنین کمبود اعتبار، کار جابجایی روستاها را هم دچار مشکل کرد. حتی در دوره ای کار را به تعطیلی کشاند.
امام جمعه سابق مینودشت فروردین1397 که ساخت سد متوقف شد گفته بود: این سد یکی از امیدهای شهرستان است.
حجت الاسلام حسینی با اشاره به مشکلات مردم دو روستایی که نزدیک سد زندگی می کنند تاکید کرده بود: مردم در شرایط سختی هستند و باید منتقل شوند خب این انتقال پول میخواهد.
هر چه دیرتر شود، پول بیشتری می خواهد
برای ساخت سد در سال1391 اعتبار 5هزار میلیارد ریالی پیش بینی شده بود. حالا بیش از 7هزار میلیارد ریال هزینه شده اما هنوز تمام نشده است.
- بر اساس اطلاعات مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، برای هر طرح در ایران سه تا چهار برابر میزان پیش بینی شده، هزینه می شود.
مدیر اجرایی سد نرماب چهلچای مینودشت گفت: در زمان شروع عملیات اجرایی این سد، هزینه مورد نیاز برای جابجایی پنج روستا و خرید ۵۸۰هکتار زمینِ مخزن سد، در مجموع ۷۰۰میلیارد ریال بود اما این رقم با فهرست بهای سال۹۸ به چهارهزار و ۹۰۰میلیارد ریال افزایش یافته که تاکنون فقط ۵۰۰میلیارد ریال آن پرداخت شده است.
مهدی ضیایی افزود: هر چه در تامین این اعتبار تاخیر شود به سبب تورم سالانه و افزایش قیمتها و دستمزدها، به هزینهها اضافه خواهد شد.
ضیایی گفت: در قانون بودجه امسال مبلغ هزار میلیارد ریال برای ادامه عملیات اجرایی سد نرماب چهلچای مینودشت پیشبینی شده است. سال گذشته هم از منابع مختلف ملی و استانی در مجموع هزار و ۷۸۰میلیارد ریال اعتبار تخصیص یافته بود.
حسینی سرپرست شرکت آب منطقهای گلستان گفت: تا انتهای سال98، بدنه سد نرماب 78درصد و کل طرح حدود 58درصد پیشرفت داشت که امیدواریم امسال بدنه سد به حدود 95درصد و کل طرح به 70درصد برسد.
اکنون کار ساخت سد به جایی رسیده است که باید جاده روستای جنگلده بالا تخریب شود.
مشکلات و بلاتکلیفی مردم روستای جنگلده بالا
200خانوار این روستا نه توان رفتن و نه اجازه ماندن دارند. آنقدر بد عهدی دیده اند که براحتی به هر قول جدیدی دل نمی بندند.
خانمی از این روستا می گوید زمانی که کار ساخت سد آغاز شد فرزندش 12سال بود و الان 22سال است. این نشان از مشکل دیگری دارد. فرزندان بزرگ شده اند، ازدواج کرده اند مسکن و کار می خواهند، در حالی که در مکان فعلی اجازه ساخت و ساز ندارند. مثلا اگر پدری بخواهد برای پسرش دامداری ایجاد کند، اجازه ندارد چرا که قرار بر ماندن نیست. مکان جدید اما منتظر پول است.
پس از ده سال از ساخت سد، هنوز خبری از انتقال روستا نیست. اهالی به دلیل قرار داشتن در طرح کوچ نه اجازه ساخت و ساز دارند و نه طرح هادی در آن اجرا شده است.
جاده فعلی روستا باید تخریب شود، اهالی می گویند جاده جدید، دورتر می شود، بماند که جاده جایگزین بدلیل ریزش، بسته شده است.
مدیر اجرایی سد نرماب گفت: راه دسترسی مردم روستای جنگلده بالا، برای ادامه عملیات اجرایی مزاحمت ایجاد کرده و با اینکه هشت کیلومتر راه جایگزین برای آنها و دیگر روستاهای منطقه آسفالت شده اما آنها می گویند تا تکلیف جابجایی روستا و ساخت خانهها مشخص نشود، از جاده جدید که حدود چهار کیلومتر مسیر آنها را دورتر میکند، استفاده نمیکنند.
مهدی ضیایی گفت: یک جاده دیگر از پشت روستا ساخته و طول مسیر فقط یک یا دو کیلومتر بیشتر می شود.
او ابراز امیدواری کرد: با تخصیص کامل اعتبار مورد نیاز برای جابجایی روستای جنگلده بالا، مشکل اهالی رفع شود.
علاوه بر بلاتکلیفی محل زندگی، عملیات ساخت سد نیز به ساکنان روستا آسیب زده است. اهالی روستا می گویند: انفجارهای شبانه، دام های ما را از بین برده و آرامش را سلب کرده است. بعضی ها به همین دلیل روستا را ترک کردند، به مکان جدید که نه، به شهر رفتنه اند.
گفته می شود نبود اعتبار مناسب برای خرید زمین های کشاورزی و صادر نشدن مجوز ساخت مسکن در مکان جدید، از دیگر دلایل تاخیر است.
اختلاف در میزان قیمت زمین
همچنین اهالی روستا قیمت پیشنهادی برای زمین و خانه های شان را قبول ندارند. خواهان قیمت گذاری با در نظر گرفتن وضعیت و شرایط فعلی هستند.
قرار شده است هیئتی سه نفره از نمایندگان مردم، آب منطقه ای و معتمدان برای قیمت گذاری عادلانه تشکیل شود.
علاوه بر روستای جنگلده بالا، روستاهای جنگلده پایین، باقرآباد، محمدزمانخان و پس پشته، واقع در کاسه و حریم سد نرماب بایدکهم در طرح کوچ هستند.
دهیار جنگلده بالا گفت: پس از موافقت روستاییان برای طرح کوچ، اجازه ساخت و ساز جدید به اهالی روستاها داده نشد.
حمزه نجفی می گوید: تاکنون فقط اهالی روستای جنگلده پایین جابجا شدند و برای آنها خانه ساخته شد و زمین کشاورزی دادند، اما اهالی بقیه روستاها از جمله روستای جنگلده بالا همچنان در بلاتکلیفی بسر میبرند.
محمدرضا قرهجانلو، بخشدار مرکزی مینودشت هم گفت: مردم این روستاها که حدود هزار و ۲۰۰خانوار میشوند، همیشه نسبت به بلاتکلیفی خود گلهمند هستند.
امید به تحقق وعده جدید
قرار شده ساخت مکان جدید سرعت بگیرد و تا پایان سال تمام شود.
استاندار گلستان گفت: تلاش داریم با همکاری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شاهد افتتاح این طرح در دهه فجر امسال باشیم.
هادی حق شناس افزود: برآورد اولیه این جابجایی ۷۰میلیارد تومان است که با همکاری سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان, آب منطقه ای و وزارت نیرو تامین خواهد شد.
روستای جنگلده بالا با مساحت شش و نیم هکتاری دارای ۱۹۲خانوار با ۴۵۷نفر جمعیت است. روستای جدید در فضای ۱۴هکتاری ساخته می شود.
آبگیری سد نرماب اردیبهشت۱۴۰۰
سرپرست آب منطقهای استان گفت: در سایت جدید علاوه بر ساخت ۲۰۰واحد مسکونی، خانه بهداشت، فضای ورزشی به مساحت دو هزار و 300مترمربع، فضای سبز ۱۴هزار مترمربع، فضای آموزشی و مدرسه هزار و 200مترمربعی، شبکه معابر، کتابخانه، مسجد و بوستان روستایی پیش بینی شده است.
سیدمحسن حسینی با امیدواری به اینکه امسال کار ساخت سد تمام شود افزود: امیدواریم سد در اردیبهشت۱۴۰۰ آبگیری شود.