کشتی با چوخه در شناسنامه ایران

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ از قدیم بویژه کرد‌ها و ترک‌های استان برای این کشتی اهمیّت خاصی قائل بوده و در پرورش پهلوانان این رشته تلاش کرده اند.
این ورزش به طور سنتی در جشن‌های عروسی، ایام نوروز و... در روستا‌ها برگزار می‌شد که به تدریج توسعه و رواج پیدا کرد و مسابقات آن هم اکنون به طور مرتب برگزار می‌شود.

 

در طول تاریخ؛ شجاعت، گذشت و جوانمردی به عنوان خصوصیات برجسته همه کشتی گیران محسوب می‌شد و نام پهلوان برای مردم بار فرهنگی داشت و با ارزش به شمار می‌رفت.
معمولا هر محله و قبیله و منطقه پهلوان مخصوصی داشت از این رو هنگام برگزاری مراسم عروسی یا مراسم عید نوروز وقتی مسابقه‌ای برگزار می‌شد آداب و رسوم خاصی داشت.

 قوانین کشتی با چوخه 
هر پهلوان با دعوت از اقوام و خویشان و طرفداران به آن‌ها شام می‌داد و بعد از پایان مراسم همه برای پیروزی پهلوان دعا می‌کردند و صبح زود پس از راز و نیاز با خداوند، پهلوان را با اسب و دودکردن اسپند و ذکر صلوات تا میدان همراهی می‌کردند.
مادران با راز و نیازشان و خواهران با مهر و محبت، پهلوان را بدرقه می‌کردند. مراسم میدان کشتی به این نحو بود که معمولا جای بلند و مسلط به میدان را برای بزرگ آل محل یا کدخدا درست می‌کردند و با ورود آنان به میدان؛ دهل زن آهنگ خاصی می‌نواخت و بدین وسیله آن‌ها را به جایگاه خودشان راهنمایی می‌کرد و خلعتی نیز دریافت می‌کردند و هر یک از پهلوانان در گوشه‌ای می‌نشستند.

 

سپس میدان‌دار از کشتی‌گیران که معمولا از نوجوانان و جوانان بود برای گرم کردن کشتی دعوت می‌کردند تا نوبت به پهلوانان اصلی برسد.
کشتی گیران بعد از احترام به سادات که بطور معمول دو نفر بودند و در گوشه میدان می‌نشستند؛ با بوسیدن زمین وارد میدان مبارزه می‌شدند که در آن وقت یکی از سادات یا افراد خوش صدا صلوات می‌خواند و تماشاچیان نیز با ذکر صلوات برای سلامتی کشتی‌گیران، کشتی را همراهی می‌کردند و مبارزه با دستور میدان‌دار که امروزه به آن داور می‌گوییم آغاز می‌شد و کشتی سه بار انجام و کشتی‌گیری که ۲ بار شانه‌های حریف را به زمین می‌رساند برنده میدان بود.

 چگونگی انتخاب نام کشتی با چوخه 
نام کشتی با چوخه برگرفته از نام لباس مخصوص آن است که نوعی پارچه ابریشمی خشن بود و به آن چوخه یا چقه می‌گفتند.
در گذشته‌های نه چندان دور، چوخه خاستگاه کشتی‌گیران بنامی بوده و از این رشته پر طرفدار و زیبا قهرمانان بزرگی به پا خواستند و در جهان نیز سرآمد شدند. نمونه بارز آن حضور چهار نفر چوخه کار خراسانی در تیم ملی کشتی ایران در مسابقات کشتی آزاد دوستانه ایران و ترکیه در سال ۱۳۲۶ بود.

 

 تالار افتخارات کشتی با چوخه 
تمامی مربیان، علاقمندان و مردم در کسب افتخار آن سهیم هستند. شادروان شورورزی، علی کاظمی، احمد وفادار، فرهاد شعبانی، قاسم محمدخانی، عباس گلمکانی، ابوالقاسم سخدری، غلامرضا گلکار، مرحوم سنی پرووزه، محمد علی صحرایی، قربان علی محجوب، عزیز نظری، علی روحانی، محمد رضا فرخنده، محمد علی زاهد، حاج اصغر خدمتگزار، احمد طاهری، محمد کیف، محمود قشنگ، خدابخش عفت دار، حسین مهرافروزیان، احمد بهمنی، مسلم اسکندر قیلانی، علیرضا رستمی، احمد سدیدی، ابراهیم آزمون، اصغر یزدانی، حسنعلی درتومی، غلامرضا حلمی و ده ها قهرمان دیگر از چوخه به پاخواستند و در کشتی آزاد و فرنگی قهرمان ایران شدند.
پیشکسوتان کشتی پهلوانی و زورخانه‌ای؛ اکبر آخوندزاده، اکبر خراسانی، سلیم خراسانی، آخوند خراسانی، حاج سیدتقی رضوی، حاج سیدرضا رضوی، حاج مختار کاستی، حاج محمد محرر، حاج حسام خوش نویسان، نایبعلی خال ملکی، کریم محمدیان، مصطفی طوس، قلی زنجانی، جمیل پروین، گل حسین کچرانلویی، نعمت الله حذیقی، فرهاد شعبانی، قربان محمد بهادری، ابوالقاسم سخدری، عباس گلمکانی، احمد وفادار، یعقوب علی شورورزی، فرخ تورانی، محمد دربان، ابراهیم آزمون، امیر قربانی، عزیز نظری، علی روحانی، محمود قشنگ، حسین مهرافروزیان، قدیر نخودچی، بهارستانی، ناجی و ده‌ها قهرمان دیگر که در کشتی پهلوانی مقام اول را کسب کردند.
در جودو و کوراش نیز چوخه کاران زیادی درخشیدند؛ مرحوم عزیز نظری، حسن خال حسن پور، برات لعل نظام، علی شهیدی، بهروز پرهیزگار، خسرو دلیر، علی چمن پا، حسن نیک بین، عباس فلاح، علی رضایی، حسین علی اکبری، علی محمدنیا، الیاس علی اکبری، احمد عفتی، حسن امانی، مصطفی دلیریان، ایوب حتی، قاسم اسدی، برادران نیک بین، پهلوانلو، احمد قاسمیر، محمدتقی فیاض، عزیز تقدیسیر، عقیل شاهی، یونس کریمال، علی معلومات، جواد روحانی و ده‌ها جودوکار دیگر که در گهواره چوخه پرورش یافتند.