دادخواهی در پروندههای کیفری با شکوائیه شروع میشود، شکوائیه درخواست فرد متضرر از جرم است که از مرجع انتظامی یا دادسرا تنظیم میشود.
اما بر اساس قانون دادخواست حقوقی برای پروندههای حقوقی و شکوائیه برای پروندههای کیفری تنظیم و برای رسیدگی به محاکم قضایی ارجاع میشود.
برای آشنایی با نحوه تنظیم شکوائیه در دانستنیهای حقوقی امروز، گفتگو کرده ایم، با آقای مسعود مظاهری وکیل پایه یک دادگستری که در ادامه میخوانید.
آقای مظاهری در تشریح شکایت میگوید: دادخواهی جزایی در پروندههای کیفری را شکایت میگویند، یعنی فرد شاکی با حضور در مراجع قضایی یا انتظامی مطالبه خود را تنظیم کند که البته این روزها از طریق دفاتر الکترنیک قضایی، ثبت میشود.
شکایت بیان کننده ادعای یک شخص معین یا نامعین علیه فرد دیگری است که البته به استناد ادله و مستندات مطرح میشود و در تنظیم شکواییه متولی امر، دادسرا و نهادهای امنیتی هستند، از این جهت که جرم نظم عمومی جامعه را برهم میزند.
در واقع دادسرا متعهد به این است که پس از ارجاع شکواییه ادله را جمع آوری کند، مرتکب یا مرتکبین جرم را شناسایی و در نهایت با اتخاذ تصمیم نهایی پرونده را به دادگاه بفرستد.
ثبت شکایت از افراد مجهول الهویه
در هنگام تنظیم شکوائیه هرچه افراد متضرر از جرم ادله و مستندات به دادسرا ارایه کنند، روند تنظیم پرونده تسهیل و با سرعت بیشتری ادامه پیدا میکند.
شکایت معمولا از یک شخص یا اشخاص معین صورت میگیرد و به این معنی نیست که شکایت از شخص مجهول الهویه غیرقابل پذیرش باشد بلکه برخلاف دادخواستهای حقوقی که اگر خوانده معلوم و معین نباشد دعوا به جریان نمیافتد، در شکایات کیفری چنانچه طرف شکایت معلوم هم نباشد، دادسرا ملزم به پذیرش شکایت و تشکیل پرونده است مثلا در سرقت منزل، سرقت خودرو و بسیاری پروندههای سرقت در لحظه اول سارق نامشخص است، اما باید پرونده تشکیل و مسیر رسیدگی آغاز شود.
تنظیم شکایت چقدر زمان میبرد؟
در تنظیم شکایت موضوعات متفاوت است و، اما در لحظه اول مهم است که پرونده کیفری است و باید شکایت ثبت شود در جرایمی مثل توهین، ضرب و شتم و سرقت، تنظیم شکایت شاید در حد ۱۰ دقیقه زمان ببرد، اما در برخی موضوعات به علت پیچیدگیهای گسترده نیاز به زمان دارد، مثلا بنده در برخی پروندهها ۲ تا ۳ ماه زمان وقت صرف کرده ام تا با جمع آوری کامل ادله، شکایت را تنظیم کنم.
در تنظیم شکایت باید ادله را طوری ثبت کنیم که اثبات ادعا با سهولت بیشتری انجام شود و چنانچه قرار باشد با شکایت بی اساس به دادگاهها برویم جز اتلاف وقت و افزایش بار پروندهها در مراجع قضایی فایده دیگری نخواهد داشت.
نکته مهم اینکه در امر کیفری نیاز نیست شکایت به صورت کتبی ثبت شود بلکه با حضور فرد شاکی در مرجع قضایی شکایت شفاهی هم ثبت میشود، چراکه امر دادرسی باید با کمترین موانع انجام شود تا اشخاص بتوانند شکایت خود را مطرح کنند.
همچنین؛ برای دریافت اطلاعات لحظهای درباره نحوه تنظیم دادخواست و یا هر سوال حقوقی، سایت اطلاع رسانی مرکز ارتباطات مردمی قوه قضائیه به نشانی https://moshaver۱۲۹.eadl.ir/ در دسترس کاربران قرار دارد، ضمن اینکه کارشناسان مرکز مشاوره تلفنی قوه قضائیه در طول شبانه روز با این شمارههای تماس ۱۲۹ برای تهرانیها و ۰۲۱۴۱۸۰۱ برای شهرستانیها پاسخگوی سوالات مردم خواهند بود.