پژوهشگران میگویند هرچه رطوبت هوا بیشتر باشد این ریزذرات بیشتر در هوا معلق میمانند. اما کاهش رطوبت محیطهای بسته هم برای غشاهای مخاطی مفید نیست.
در پاندمی کرونا یافتن یک استراتژی مؤثر برای جلوگیری از انتشار این ذرات عفونی به ویژه در پاییز و زمستان پیشرو، تعیین کننده است. پژوهشگران مطالعات بسیاری در مورد شرایطی انجام دادهاند که امکان شناور ماندن زیرذرات بزاقی برای مدت زمانی طولانی را فراهم میکند.
تیمی به سرپرستی بنبین وانگ از دانشگاه میسوری کلمبیا که در این زمینه تحقیق کرده، یافتههای خود را در مجله "فیزیک سیالات" منتشر کرده است. این تیم میگوید رطوبت هوا یکی از عوامل تعیین کننده طول عمر ریزذرات بزاقی در هواست.
محاسبات این پژوهشگران نشان میدهد در هوای مرطوب مدت معلق ماندن ریزذرات بزاقی با اندازه متوسط در هوا تا ۲۳ برابر بیشتر میشود. علاوه بر این، میزان رطوبت نقش تعیین کنندهای در حرکت این ذرات دارد. ریز ذرات بزاقی که از دهان فرد بیمار خارج میشوند میتواند حاوی ذرات ویروس، آب، چربیها، پروتئینها و نمک باشد.
ذرات کوچکتر با قطر ۵۰ میکرومتر میتوانند تا فاصلهی ۵ متر دورتر از منبع خود را طی کنند. اما هیچیک از این قطرات ۵۰ میکرومتری وقتی رطوبت هوا به ۵۰ درصد میرسد، فراتر از سه متر و نمیروند.
پایین بودن رطوبت هوا مانع گسترش ریزذرات بزاقی میشود. اما پژوهشگران میگویند پایین بودن رطوبت هوا مشکلات تنفسی دیگری ایجاد میکنند.
به عنوان مثال در اتاقی که رطوبت آن اندک است، غشای مخاطی راحتتر خشک میشود و فرد نسبت به سایر عوامل بیماریزا حساستر میشود. در نتیجه رطوبت کمتر از ۴۰ درصد فضاهای بسته مشکلساز تلقی میشود.
هنوز هیچ راه حل روشن و مؤثری برای مقابله با ریز ذرات معلق هوا وجود ندارد. "کمیسیون بهداشت هوای داخلی" سازمان محیط زیست آلمان به عنوان مثال، در بیانیه اخیر خود توصیه کرده که در مدارس پنجره کلاسها در هر زنگ تفریح به طور کامل باز شوند و زمانی طولانی باز بمانند.
این سازمان توصیه کرده حداکثر هر ۴۵ دقیقه یکبار پنجرهها باز شوند و میگوید نیمهباز گذاشتن پنجره حتی به طور دائم هم کافی نیست.
گذشته از تهویه هوای اتاق رعایت حداقل فاصله و پروتکل بهداشتی و داشتن ماسک صورت هم ضروری است.
انستیتو روبرت کخ آلمان هم میگوید در اتاقهای کوچک که سیستمهای تهویه ضعیف دارند و افراد برای مدتی طولانی در آن حضور دارند، ریزذرات بزاقی میتوانند ویروس کرونا را حتی تا فاصله بیش از دو متر هم منتقل کند.
این خطر در داخل خانه چقدر بیشتر از خارج است؟ هنوز پاسخ مشخصی برای این پرسش وجود ندارد.
گرهارد شویچ، رئیس پیشین انجمن بینالمللی "نقش ریزذرات بزاقی در پزشکی" میگوید پژوهشگران چینی ۳۱۸ مورد گسترش ویروس کرونا (در کلیسا، میهمانی، محیط کار) را بررسی کردند در آنها که سه فرد یا بیشتر از سه فرد بیمار شدند. در تمام این موارد تنها در یک مورد ویروس در فضای آزاد گسترش پیدا کرده بوده است.