بایدن یا ترامپ؛ نتیجه برای ایران مهم است؟

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما؛ مرور چند دهه سیاست‌های کاخ سفید درباره ایران نشان می‌دهد، آمریکا هنوز در پی منافع از دست رفته اش در بهمن ۵۷ است و همین "فقدان" باعث می‌شود، سیاست‌های کاخ سفید درباره جمهوری اسلامی ایران در دوران جمهوری خواهان و دموکرات‌ها چندان تفاوتی با هم نداشته باشد.

دونالد ترامپ، "چهل و پنجمین" رئیس جمهور آمریکاست و برای "چهل و ششمین" انتخابات ریاست جمهوری این کشور با «جو بایدن» رقابت می‌کند. در این دوره از انتخابات، "ایران" یکی از دغدغه‌های دونالد ترامپ است.
او این هفته یک بار دیگر در مقابل دوربین ها، از اینکه فکر می‌کند ایران می‌خواهد جو بایدن پیروز انتخابات باشد، صحبت کرده؛ ترامپ گفته: «ایران ترجیح می‌دهد که با جو بایدن خواب آلود معامله کنند تا ما...؛ آن‌ها منتظرند تا بدانند که پس از انتخابات چه روی می‌دهد. چین، ایران، روسیه می‌خواهند به خواسته‌های زیادی برسند و دوست دارند که شکست ترامپ را ببینند تا با جو بایدن معامله و توافق کنند. اما این مانند یک رویا خواهد بود».

"چه فرقی بین فیل و الاغ" است؟

در آمریکا عرصه سیاست تقریبا بین دو حزب جمهوری خواه و دموکرات تقسیم شده؛ نماد حزب جمهورخواه "فیل" و نماد دموکرات‌ها "الاغ" است...؛ حالا سوال این است که "چه فرقی بین فیل و الاغ" است؟؛ به خصوص برای ایران؟
برای پاسخ به این سوال باید مقایسه کرد؛ مثلا اقدامات دونالد ترامپِ جمهوری خواه با باراک اوبامای دموکرات، در موضوعی مثل برجام. جمهوری خواهان یک سال و نیم پس از آنکه بر سر کار آمدند، چنان که در دوران تبلیغات انتخاباتی شان وعده داده بودند از برجام خارج شدند، بدون آنکه به هیچ کدام از تعهدات برجامی شان عمل کرده باشند.
اما اگر دموکرات‌ها بر سر کار بودند با برجام چه می‌کردند؟ خودشان به این سوال پاسخ داده اند؛ درست یک روز پس از اجرای برجام در دی سال ۹۴، رئیس جمهور دموکرات آمریکا پشت تریبون آمد و از اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران خبر داد؛ باراک اوباما با اشاره به توافق با ایران، تاکید کرد: «همچنان اختلافات زیادی میان ایران و آمریکا باقی مانده. ما همچنان در مخالفت و مقابله با ایران، در رفتار‌های بی ثبات کننده این کشور در زمینه‌های دیگر از جمله تهدید‌های ایران ضد اسراییل و شرکای ما در حاشیه خلیج (فارس) سیار سرسخت هستیم. همچنان تحریم‌هایی ضد ایران به علت نقض حقوق بشر، به خاطر حمایت از تروریسم و به خاطر برنامه موشک‌های بالستیک این کشور داریم و به اجرای شدید این تحریم‌ها ادامه خواهیم داد».

دموکرات‌ها: ما هم از برجام خارج می‌شدیم.

اما پس از اجرای تصمیم دونالد ترامپ برای خروج از برجام هم، دموکرات‌ها حرف‌های قابل تاملی درباره خوابی که برای برجام دیده بودند، زدند؛ جان کری، وزیر امور خارجه دولت باراک اوباما مهر سال ۹۷ و حدود شش ماه پس از خروج آمریکا از برجام گفته بود «ما هم بنا داشتیم همان تحریم‌ها و فشار‌هایی که در دولت دونالد ترامپ به ایران وارد می‌کند را حفظ کنیم».
جان کری همچنین گفته بود: «هیچ کشوری تاکنون مجبور نشده کاری را بکند که ایران برای این توافق انجام داد. ما می‌توانستیم در برجام بمانیم، اما به ایرانی‌ها بگوییم از کار شما در یمن خوشمان نمی‌آید، از کار شما در خصوص موشک‌ها و اسرائیل خوشمان نمی‌آید و در عین حال می‌توانستیم بگوییم می‌خواهیم درباره همه مسائل دیگر هم گفتگو کنیم و اگر شما این کار‌های خودتان را اصلاح نکنید، این توافق را پس می‌گیریم. این می‌توانست یک روش خوب برای مذاکره و گرفتن امتیاز بیشتر باشد».

هدف یکی، اما سناریو‌ها فرق می‌کند

آن طور که وزیر خارجه دموکرات آمریکا می‌گوید همان زیاده خواهی‌های امروز جمهوری خواهان در برجام، در دستور کار دموکرات‌ها هم قرار داشته. اما با حفظ نمادین برجام؛ در واقع هدف‌ها یکی بوده، اما سناریو‌ها با هم فرق می‌کرده است.
حالا جو بایدن رقیب انتخاباتی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ با انتشا ر سیاست‌ها و برنامه‌های پیشنهادی اش در نشریه فارن پالیسی درباره جمهوری اسلامی ایران گفته است: «در صورت پیروزی در انتخابات با اقدامات مخرب ایران در خاورمیانه مقابله می‌کنم».

ایران: دولت‌های مختلف با رویکرد‌های مختلف را آزمودیم؛ تقریبا همه مردود شدند

این موضوع گیری هم نشان می‌دهد، آنچه در اتاق‌های کاخ سفید درباره ایران بسته به اینکه جهوری خواه روی این صندلی نشسته باشد یا دموکرات چندان فرقی ندارد. آمریکایی در بهمن ۵۷ به یک باره مرکز منافعشان در غرب آسیا را از دست دادند و از آن زمان تا کنون همچنان با حسرتِ آنچه در ایران از دست داده اند، تصمیم گرفته اند، حالا می‌خواهد دموکرات باشند یا جمهوری خواه... بایدن باشد یا ترامپ.
در این باره آقای سید عباس موسوی، سخنگوی سابق وزارت امور خارجه کشورمان هفته گذشته و در آخرین نشست خبری اش با خبرنگاران گفت: «ایران پیگیر افراد و جناح‌ها و احزاب در آمریکا نیست ما به رفتار و منش و نوع تعامل آن‌ها با خودمان توجه داریم. دولت‌های مختلف با رویکرد مختلف در ۴۰ سال گشته را آزمودیم و تقریبا همه در آن مردود شدند؛ بنابراین برای ایران فرقی ندارد چه فردی و چه حزبی روی کار باشد. نه دخالت می‌کنیم و نه برایمان مهم است؛ اما اگر آن‌ها احساس دارند که ایران دخالت دارد نشان می‌دهد ایران قدرت بزرگی است و عظمت ایران موجب می‌شود سیاست‌های آن‌ها در قبال ایران شکست بخورند و بازتاب این شکست را در امور داخلی خود ببینند».

 

حسنیه سادات شبیری
خبرنگار تحریریه سیاسی خبرگزاری صداوسیما