مشاغل خانگی از راه های نوین کسب و کار

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما مرکز قزوین، رضا گروسی مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان قزوین می‌گوید: در سال ۹۸ حدود 6 میلیارد تومان تسهیلات به کسب و کار‌های خرد، کوچک و متوسط در استان اختصاص یافت که ۲۶۶ طرح با اشتغال حدود ۷۰۰ نفر به بانک ارسال شد.

رضا گروسی می‌افزاید: همچنین با توجه به اعتبارات باقیمانده در سال گذشته ۴۵۳ طرح به مبلغ هشت میلیارد تومان نیز به بانک‌ها ارسال شد که با همکاری بانک‌ها در مرحله دریافت تسهیلات قرار دارند.

بگفته گروسی از سال ۹۲ تاکنون حدود ۴۰ هزار مجوز مشاغل خانگی در استان صادر شده است.

مشاغل خانگی آن دسته از فعالیت‌هایی است که حتی می‌شود در فضای مسکونی در قالب یک طرح کسب و کار بدون مزاحمت و ایجاد اخلال در آرامش واحد‌های مسکونی همجوار شکل گیرد و منجر به تولید خدمت یا کالای قابل عرضه به بازار شود.

حجت الاسلام مهدی متولی استاد حوزه در همین زمینه می‌گوید: در سبک زندگی ایرانیان فرهنگ کار با ارزش است و در دین مبین اسلام نیز تامین معاش خانواده به مثابه جهاد تلقی می‌شود.

این استاد حوزه می‌افزاید: علی رغم تاکید‌ها مقام معظم رهبری در این زمینه آن‌گونه که شایسته است از ظرفیت مشاغل خانگی بهره گرفته نمی‌شود درحالیکه هر خانه می‌تواند یک واحد تولیدی و خدماتی باشد و در راستای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی نیز موثر واقع شود.

او اضافه می‌کند: دولت با پرداخت تسهیلات لازم، بیمه کردن صاحبان مشاغل و ایجاد بازار برای فروش محصولات، تلاش این افراد را دوچندان کند.

مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری قزوین نیز می‌گوید: مشاغل خانگی فرصتی است که چند مزیت را به دنبال دارد و یکی از این مزیت‎ها آن است که این مشاغل برای خانوار‌های کم‌درآمد و بیکار، بیشتر برای خانم‌هایی که شغل خانه‌داری دارند، منبع درآمد ایجاد می‌کند.

صدیقه ربیعی می‌افزاید: با توجه به ظرفیت‌ها و توانمندی بانوان تمام اعتبارات مشاغل خانگی در استان قزوین به بانوان اختصاص داده شده و در صورتی که همه اعتبارات مورد استفاده قرار نگیرد بخشی از آن در اختیار آقایان قرار می‌گیرد.

راه اندازی مرکز تولید و فروش محصولات ویژه بانوان

ربیعی اضافه می‌کند: با توجه به توانمندی‌های هنری بانوان استان و ضرورت کمک به بازاریابی محصولات تولیدی آن‌ها، مرکز تولید و فروش محصولات تولیدی بانوان در قالب بازارچه‌های دائمی راه اندازی می شود.

او می‌گوید: راه اندازی مراکز رشد و بهبود فضای کسب و کار زنان از دیگر برنامه‌هایی امور بانوان استانداری است که در دست پیگیری است.

مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری قزوین همچنین می‌افزاید: کاهش نرخ ازدواج، اشتغال و معیشت زنان سرپرست خانوار، بیکاری فازغ التحصیلان از مهمترین دغدغه‌های امور بانوان استانداری است که امیدواریم با هزینه شدن هدفمند اعتبارات فرهنگی و اجتماعی برنامه‌های پیش بینی شده امسال را بخوبی عملیاتی کنیم.

خلاقیت و نوآوری رکن اساسی در کارآفرینی
گرایش زنان به کارآفرینی و راه اندازی واحد‌های تولیدی هر چند کوچک و خانگی طی سال‌های اخیر بنا به دلایل متعددی از جمله مشکلات اقتصادی، مسئولیت سرپرست خانوارشدن زنان و یا تمایل به مشارکت آن‌ها در اداره معیشت خانواده، بیشتر شده است.

تلاش دولت طی سال‌های اخیر به منظور کاهش نرخ بیکاری در قالب بسته‌های اشتغال فراگیر، روستایی و مشاغل خانگی از جمله اقداماتی است که در آن‌ها تلاش شده است با پرداخت تسهیلاتی بخصوص در بخش مشاغل خانگی و روستایی زنان نیز مشارکت بیشتری داده شوند تا با راه اندازی واحد‌های تولیدی هر چند کوچک، ولی بتوانند درآمدزایی و کارآفرینی حتی در حوزه خانه و خانواده داشته باشند.

در عمل، اما بنا بر نظر کارشناسان، اجرای این طرح‌ها با مشکلاتی هم مواجه است، ولی در مجموع از این نظر که بخصوص در بخش کشاورزی، دام، طیور، پوشاک و خیاطی زنان توانسته اند ایجاد اشتغال و کارآفرینی داشته باشند موفق بوده است.

مشکلاتی در خصوص تعدد ضامن‌های مورد نیاز، طولانی شدن زمان دریافت وام و گران شدن تجهیزات مورد نیاز در این فاصله، از جمله موانع و مشکلاتی است که سر راه کارآفرینان و بخصوص بانوان کارآفرین وجود دارد.

با توجه به اینکه زنان نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و در سال‌های اخیر گرایش بیشتری به تحصیلات دانشگاهی داشته اند، اما نرخ بیکاری در آنها همچنان بالا ست و بنا بر نظر کارشناسان و کارآفرینان موفق که با انان گفتگو کردم به این جمع بندی رسیدم اگر بانوان تحصیل کرده توقع خود را در ضرورت جذب به اشتغال دولتی بکاهند می‌توان به فراهم کردن زمینه‌های لازم برای جذب آن‌ها در شرکت‌ها و کارگاه‌هایی که بانوان کارآفرین راه اندازی و اداره می‌کنند امیدوار‌تر شد.

زهره بابایی یکی از کارآفرینان در این باره می‌گوید: کارآفرینی برای بانوان فرایندی سخت و تا حدودی دشوار است که باید از انگیزه بالایی برخوردار بود تا بتوان این مشکلات سر راه را تعدیل کرد که همین موانع و مشکلات برای بانوان سخت‌تر هم است و بانوان بیشتر درگیر پیچ و خم‌های اداری مسیر کارآفرینی قرار دارند.

او می‌افزاید: علاوه بر محدودیت‌های مختلفی که پیش روی یک کارآفرین یا ایجاد کنندگان و توسعه دهندگان بنگاه‌های اقتصادی قرار دارد، زنان کارآفرین باید بر محدودیت‌های دیگری نیز که گهگاه غیر قابل حل هستند، فائق آیند.

این کار آفرین اضافه می‌کند: در موضوع کارآفرینی زنان معمولا دوندگی‌های اداری و سازمانی را برخی بانوان خیلی تمایلی به انجام آن ندارند و معمولا با توجه به تجربه‌ای که از این موارد مشاهده شده است؛ بانوانی که یکی از مردان از اقوام و خانواده همراهی شان می‌کند در انجام مقدمات کار موفق‌تر بوده اند.

مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری قزوین هم می‌گوید: بیشتر بانوانی که متقاضی برای دریافت مجوز مشاغل در حوزه روستایی و مشاغل خانگی و یا فراگیر هستند کسانی اند که یا سرپرست خانوار هستند و یا بد سرپرست هستند.

بیمه و مالیات از جمله مشکلات زنان کارآفرین

یکی دیگر از بانوان کارآفرین عمده مشکلات زنان کارآفرین در بخش اصناف را بیمه و مالیات، سرمایه در گردش و نرخ بالای تسهیلات بانکی عنوان می‌کند.

محبوبه رستمی که در زمینه تولید پوشاک فعالیت می‌کند و توانسته زمینه اشتغال سی نفر را فراهم کند می‌گوید: بورکراسی اداری برای امور مختلف در بخش مشاغل خانگی واقعا طاقت فرساو نیازمند حمایت و توجه دولت و مسئولان است.

وی اضافه می‌کند: خلاقیت و نوآوری به عنوان رکن اساسی در کارآفرینی مطرح است، در واقع امروز در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی نیازمند نگاه کار آفرینی هستیم و مطمئن هستیم که با درایت نیمی از جمعیت که بانوان هستند این قشر می‌تواند از این مهم سر بلند بیرون آید.

کارآفرینی زنان و شتاب به اقتصاد مقاومتی
مریم خسروی فعال امور اجتماعی نیز با اشاره به تاکید مقام معظم رهبری بر اقتصاد مقاومتی و شرکت‌های دانش بنیان و توجه به توانمندی بانوان در ایجاد فرصت‌های شغلی و رونق تولید می‌گوید: تنها در تعداد کمی از شغل‌ها بنا به دلایلی بانوان نمی‌توانند فعالیت کنند، اما در سایر مشاغل با توجه به مهارت، ابتکار، پشتکار و اعتماد به نفسی که بانوان دارند می‌توانند موفق عمل کنند.

ظرفیت صنایع دستی در ایجاد مشاغل خانگی

استان قزوین به عنوان استانی با قدمت تاریخی و فرهنگ غنی، ظرفیت‌های زیادی در بخش صنایع دستی و محصولات هنری دست ساز دارد. بسیاری از این محصولات این قابلیت را دارند که در خانه یا کارگاه کوچک خانگی تولید شوند و به بازار عرضه شوند.

گروه رشته شیرینی سنتی، فرش‌بافی، گلیم‌بافی، جاجیم بافی، پن‌بافی (نواربافی)، موج‌بافی، گلابتون، گیوه‌دوزی (گیوه کشی)، منبت‌کاری، نقاشی پشت شیشه (آبگینه)، طراحی و نقاشی سنتی و تذهیب، خوشنویسی و خطاطی، پوشاک سنتی، چاپ‌های سنتی، کاشی سنتی، سفال و سرامیک، نساجی سنتی، میناکاری، صنایع دستی چرمی، صنایع دستی چوبی و حصیری، صنایع دستی فلزی.

بیشتر رشته‌های نامبرده در بالا این قابلیت را دارند که با آموزش و تهیه دستگاه‌های لوزام مورد نیاز در خانه تولید شوند.

معاون صنایع‌دستی و هنر‌های سنتی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین در این زمینه می‌گوید: برای متقاضیان فعالیت در حوزه صنایع‌دستی استان، ۱۴۷ مجوز مشاغل خانگی شامل ۱۱۸ فقره مجوز مستقل و ۲۹ فقره مجوز پشتیبان با اشتغالزایی ۱۵۲ نفر صادر شده است.

سید میثم حصاری ادامه می‌دهد: ۶۴ واحد خانگی با تایید کارگروه اشتغال، استان موفق به دریافت تسهیلات مشاغل خانگی به مبلغ ۱۳ میلیارد و صدونود میلیون ریال از محل اعتبارات توسعه مشاغل خانگی از بانک‌های عامل شد.

حصاری می‌افزاید: در ابتدا باید فرد متقاضی برای دریافت مجوز مشاغل خانگی (مستقل یا پشتیبان) متناسب با نوع فعالیت از دستگاه اجرایی کارت شناسایی یا پروانه تولید دریافت کند، در صورتی که رشته فعالیت در گروه مشاغل خانگی قرار داشت می‌تواند با داشتن شرایط لازم اقدام به دریافت مجوز کسب و کار خانگی کند.

بگفته او تمامی مراحل بررسی و تایید صلاحیت دریافت وام، حداقل طی دو هفته انجام می‌شود.

یکی دیگر از بخش‌های جذاب و پرکاربرد در مشاغل خانگی، کشاورزی و محصولات وابسته روستایی آن است.

حدود ۴ تا ۵ درصد محصولات کشاورزی کشور سالانه در استان قزوین که کمتر از یک درصد مساحت ایران را دارد، تولید می‌شودلذا استان قزوین با تولید انواع محصولات کشاورزی می‌تواند نقش مهمی در ایجاد مشاغل خانگی داشته باشد.

تسهیلات کشاورزی برای توسعه بخش مشاغل خانگی
۳ هزار و ۸۲۳ میلیارد ریال تسهیلات مالی سال گذشته برای رونق تولید و اشتغال جوانان و به ویژه در بخش مشاغل خانگی به بخش‌های مختلف کشاورزی استان قزوین تزریق شد.

حمیدرضا تبسمی معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین می‌گوید: این تسهیلات منابع مالی مورد نیاز نزدیک به ۳۰۰ طرح کشاورزی در قزوین را تامین کرد که بخش زیادی از آن مربوط به مشاغل خانگی در بخش کشاورزی بوده است.

۲۶۰ بانوی کارآفرین قزوین در شرکت شهرک‌های صنعتی
شمار بانوان کارآفرین استان قزوین که در مشاغل خانگی و تولیدی شرکت شهرک‌های صنعتی فعال هستند به حدود ۳۰۰ نفر رسیده است.
مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی قزوین می‌گوید: در حال حاضر ۲۳ واحد تولیدی و طرح صنعتی بانوان کارآفرین در شهرک‌ها و نواحی صنعتی استان مستقر شده‌اند که از این تعداد ۱۵ واحد تولیدی با دریافت پروانه بهره‌برداری مشغول به فعالیت هستند و مابقی در مرحله تخصیص زمین و ساخت و ساز قرار دارند.

حمیدرضا خانپور می‌افزاید برای توسعه مشاعغل خانی تسهیلات حمایتی ویژه به بانوان کارآفرین در شهرک‌های صنعتی استان پرداخت می‌شود.

هر خانه یک کارگاه

اشرف کاظمی، مدیرعامل خانه طراحان مد و لباس استان قزوین، مؤلف کتب آموزشی، مدرس دانشگاه، کارشناس طراحی دوخت و کارشناس ارشد مدیریت کسب و کار فردی خستگی‌ناپذیر و با روحیه جهادی است که به‌دنبال فرصت نیست و از هر موقعیتی برای خود فرصت می‌سازد.

کاظمی می‌گوید: یک کارآفرین منتظر فرصت نیست بلکه فرصت را خلق می‌کند و کارآفرینان یکی از گروه‌هایی هستند که در جهش تولید نقش دارند و کسانی در این راه موفق هستند که دنبال فرصت نباشند بلکه فرصت را خلق کنند بنابراین اگر یک کارآفرین باشی خودت فرصت‌ساز خواهی بود.

وی که از سال ۷۵ وارد عرصه تولید پوشاک و از سال ۸۰ وارد آموزش شده می‌افزاید: سال ۹۶ مرکز کارآفرینی ام را با شعار «هر خانه یک کارگاه» درشهر اقبالیه‌ی قزوین راه‌اندازی کردم که از بین ۵۷۰ متقاضی کار، ۱۲۰ نفر انتخاب شدند؛ سالانه ۱۲۰ نفر در آن آموزش دیده و یکسال در ازای پرداخت حقوق برای این مرکز فعالیت می‌کنند و افراد بعد از آموزش می‌توانند جذب شوند.

شعبه دوم مرکز کارآفرینی را هم در قزوین نیز راه‌اندازی و تعدادی از سرپرستاران خانوار را وارد بازار کار کردم.

مدیرعامل خانه طراحان مد و لباس استان قزوین می‌گوید: در مرکز کارآفرینی برای افراد تحصیل‌کرده طراحی دوخت، راهنمایی لازم را در راه‌اندازی کسب و کار ارائه می‌دهیم که چگونه برای خود مستقل کار کنند؛ اما اگر توانایی راه‌اندازی کسب و کار را نداشته باشند درون مجموعه وظایفی مانند طراحی و دوخت تخصصی به آنان سپرده می‌شود.

او اضافه می‌کند: با راه‌اندازی مرکز کارآفرینی به‌صورت مستقیم برای ۱۲۰ نفر و غیرمستقیم ۲۵۰ نفر شغل ایجاد کرده ام

این کار افرین موفق می‌گوید: با ورود منحوس ویروس کرونا برخی از تولیدکنندگان به‌ویژه تولید پوشاک تعطیل شدند، ما بلافاصله یکی از خطوط تولید خود را به تولید ماسک پارچه‌ای اختصاص دادیم؛ در این خط تولید ۷۵ نفر به صورت مستقیم همزمان با دریافت آموزش‌ها برای تولید اقدام کردند.

تولید ۱۰۰ هزار ماسک در دوران کرونا

کاظمی اضافه می‌کند: پس از آن با مجوز دانشگاه علوم پزشکی تولید ماسک پزشکی را در دستور کار خود قرار دادیم و از دوازدهم اسفندماه تا به امروز صد‌ها هزار ماسک تولید و روانه بازار کردیم؛ همچنین علاوه بر آن لباس‌های پزشکی، گان، سرهمی و ملحفه تولید و تلاش کردیم نیاز هفت بیمارستان استان را تأمین کنیم.

کارآفرین باید به روز باشد

کاظمی می‌گوید: همیشه سعی کردم به روز باشم و از علم روز استفاده کنم تا علاوه بر تدریس آن را وارد تولید کنم، بر همین اساس از علم در کار خود استفاده می‌کنم تا علم خود را با صنعت گره بزنم.

تولیدکننده برتر کشور
سکان رونق تولید در دستان تنها بانوی گلخانه‌دار استان / کارآفرینی که سالانه ۲۰۰تن محصولات کشاورزی صادر می‌کند
صفرانداقی از بانوان موفق دیگر قزوینی است که آب، خاک و بذر را به خوبی می‌شناسد و از دل این سه عنصر، عرصه‌ای را گسترده است که به برکت آن چندین نفر هم مشغول به کار شده‌اند و همچنان می‌توان آهنگ رونق تولید را از نبض تپنده تک تک محصولات کشت شده در این گلخانه شنید.
این بانوی کارآفرین با ۲۰سال سابقه و تجربه همانند بسیاری از افراد موفق اعتقادی به “نمی‌توانم”، “نمی‌شود” و یا “غیرممکن بودن” ندارد.

برکت روزی حلال را ده نفر دیگر هم تقسیم کرده‌ایم

وی تصریح می‌کند: امروز از این لذت می‌برم که ۱۰نفر دیگر هم مشغول به کار هستند؛ ۵نفر خانم و ۵نفر آقا به عنوان کارگر کار می‌کنند و روزی حلال کسب می‌کنند که همین به من انرژی مثبت می‌دهد.

صفرانداقی درباره موانعی که بر سر راه تولید قرار دارد، می‌گوید: یکی از موانع موجود نیز کاغذبازی‌های اداری است که برای تولیدکننده‌ها دست و پاگیر شده و از طرفی هزینه نهاده‌هایی مانند کود و ریزمغزی‌ها بسیار بالا رفته که از دولت انتظار حمایت داریم.

گلخانه‌دار نمونه استان می‌افزاید: سالانه به طور تقریبی ۲۰۰تن برداشت دارم؛ اکنون مهمترین مشکل من کمبود آب است که از مسئولین انتظار دارم در تخصیص آب به این گلخانه با ۲۰سال سابقه همراهی کنند.

مشاغل خانگی، نسخه‌ای برای التیام درد بیکاری

با توسعه مشاغل خانگی می‌توان هر خانه را در این شرایط سخت اقتصادی تبدیل به یک کارگاه تولیدی و درآمدزا یی کرد و حمایت از کارآفرینان باعث می‌شود چرخه اقتصاد، اشتغال و تولید روان‌تر بچرخد.

این گونه مشاغل فرصتی است برای رفع معضل بیکاری که می‌تواند علاوه بر تأثیر در رشد و توسعه اقتصادی، در زمینه توسعه اجتماعی نیز تغییرات مثبت ایجاد کند؛ لذا توسعه آن نیازمند فرایند اموز آنرا روان و تسهیل کنند.

نگارندگان: علی صفری الموتی و امین فرخی حقیقت