زهر چشم فناورانه از کرونا

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری صداوسیما مرکز زنجان؛صبح با عجله خود را به ماشینم رساندم تازه یادم افتاد ماسک بر نداشته ام با عجله برگشتم و از یکی از کشو‌ها ماسکی را برداشتم، به سمت ماشین که باز می‌گشتم با خود فکر کردم خدایا کی می‌شود این روز‌ها تمام شود و بنده هایت بتوانند یک نفس راحت بدون ماسک بکشند.

بعد از کلی معطلی در ترافیک بلاخره به محل جلسه رسیدم با عجله از پله‌ها به سمت سالن جلسه رفتم به در سالن که رسیدم نفس هایم با وجود این ماسک به شماره افتاده بود به آرامی در را باز کردم و در یکی از صندلی ها‌ی کنار در نشستم.

متعجبانه اطرافم را نگاه کردم گویا اینجا خبری از کرونا نبود با خود درگیر بودم که نکنه کرونا تموم شده و من خبر ندارم تا اینکه صدای یکی از همکاران خبرنگار که متوجه تعجب من شده بود مرا به خود آورد.

او با اشاره به من دستگاهی را که بر روی دیوار نصب شده بود را به من نشان داد تازه متوجه شدم هر چیه زیر سر این دستگاهه.

جلسه که تمام شود از مسئول جلسه در مورد کاربری دستگاه پرسیدم، او به من در باره این دستگاه اینگونه گفت:" این دستگاه چند روزی است که در اینجا تعبیه شده و با وجودش این محل ضدعفونی می‌شود یعنی کرونا بی کرونا".

او این را هم اضافه کرد که" سازنده این دستگاه ۴ جوان با استعداد شهر خودمان هستند که در قالب شرکت دانش بنیان دور هم جمع شدند و توانستند دستگاه ضدعفونی کننده هوای سبک را تولید کنند".

پس از کسب اطلاعات اولیه؛ این دستگاه بهانه‌ای برای گزارش بعدی شد.

این روز‌ها آفیش‌های که برایم می‌زنند بیشتر با موضوع کروناست، جلسات طولانی که با حضور مسئولان حوزه سلامت استان برگزار می‌شود و ساعت‌های که با ماسک به سختی می‌گذرد.

حالا که متوجه تولید این دستگاه در استان شدم مشتاقانه تصمیم گرفتم به سراغ این ۴ جوان نخبه شهر بروم.

پس از اینکه به اداره رسیدم، اولین کاری که کردم، تلفنی با یکی از اعضای آن گروه چهار نفره که خود را پشت تلفن حیدری معرفی کرد برای گزارش دستگاه ضد کرونایی هماهنگ کردم.

فردای آن روز مطابق وعده قبلی سر قرار حاضر شدم، در را که به رویم باز کردند، جوانانی پر از انرژی و جویای نامی را دیدم، که در یک محیط کوچک، اما صمیمی کاری کردند کارستان.

توی هشت ماهه نخستین باری بود که ماسکم را بدون دغدغه در آوردم و با خیال راحت به جمع کوچک، ولی بدون دغدغه کرونایشان پیوستم.

گروهی کوچک و متشکل از چهار عضو نخبه با تخصص بالا در حوزه‌های مختلف، افرادی که دغدغه شان کم کردن دغدغه بسیاری از هموطنانشان بود

به گفته خودشان چهار – پنج سالی است که روی ساختن این دستگاه متمرکز شده بودند.

کرونا که آمد این دغدغه باعث شد تا علم دانشگاهی را با غیرت ایرانی تلفیق کردند تا بتوانند ایده ساختن دستگاهی که بتواند هوای پاک تولید کند را به سرانجام برسانند.

حالا آن‌ها در زیر چتر حمایتی پارک علم و فناوری استان موفق شدند دستگاه ضدعفونی کننده محیط را تولید کنند.

حیدری مدیر آن گروه کوچک خود را مهندس برق معرفی کردو گفت:فاکتور‌های بیماری زا هرچه در محیط کمتر باشد احتمال مبتلا شدن به بیماری کاهش می‌یابد پس در نتیجه ما بر این اساس به طراحی سیستمی پرداختیم که با سیرکوله کردن هوای محیط‌های بسته ترجیحا محیط‌های آلوده و پر تردد سبب ارتقا سلامت محیط شوند و عوامل بیماری زا را با مکانیزم‌های بهداشتی و مهندسی کاهش دهند.

حیدری این ر اهم اضافه کرد که:با وارد شدن هوا به این دستگاه فاکتور‌ها و عوامل بیماری زا به شدت کاهش پیدا می‌کنند که این عملکرد بر اساس یک سری مکانیزم‌های مهندسی است که در داخل این دستگاه نصب شده است.

این نخبه جوان می‌گوید:مدل رایج این دستگاه که به بازار عرضه می‌شود ۳۰۰ متر مکعبی است که می‌تواند یک فضای ۱۰۰ متر مکعبی را به صورت کامل البته بر اساس تست‌های گرفته شده پوشش بدهد و اثرگذاری مناسبی داشته باشدوبرای محیط‌های بزرگتر باید مدل‌های دیگر استفاده شود یا همین مدل با تعداد بیشتر استفاده شود.

حیدری می‌گوید:در کل این دستگاه می‌تواند در تمامی محیط‌های بسته کارایی داشته باشد و این محیط در حالت پایه می‌تواند منزل اشخاص باشد، اما محیط هدف برای طراحی این دستگاه محیط‌های شلوغ و پر تردد است (مثال:کلاس درس و دانشگاه، مساجد، اداره و...)

به گفته حیدری این دستگاه‌ها در بازار فروخته می‌شود و بخش عمده آن ازچین وارد می‌شود در حالیکه نمونه ایرانی از روش‌های کار آمد برای ارتقای بهداشت هوای محیط بسته به صورت ترکیبی عمل می‌کند و بر اساس تست‌های بهداشتی این دستگاه بسیار کار آمد‌تر از نمونه‌های خارجی است که به صورت تک بعدی عمل می‌کنند.

او حرفهایش را اینگونه ادامه داد که: این دستگاه با بهره گیری از مکانیزم‌های ترکیبی قدرت رقابتی بسیار بالای از نظر اقتصادی با نمونه‌های خارجی دارد و با هزینه کم کارایی بیشتری را ارائه می‌دهد.

البته نمونه خارجی این دستگاه بین ۹ تا ۱۵ میلیون تومان بود، در حالیکه قیمت دستگاه تولیدی جوانان زنجانی که دارای عملکرد چند بعدی بود بین ۵/۳ تا ۴ میلیون تومان قیمت تمام شده داشت.

پر واضح است که می‌شد در راه این موفقیت به وضوح متوجه دست‌های پشت پرده این دستاورد شد.

پارک علم و فناوری با دراختیار گذاشتن فضای کاری وامکانات و حمایت‌های مالی و معنوی دست گیر این جوانان بود.

صحبت هایم با حیدری عضو جوان و سر زبان دار گروه کمی به درازا کشید، او این را هم اضافه کرد که" با خراسان رضوی، تهران و همدان رایزنی‌های اولیه انجام شده و محصول به صورت نمونه‌ای به این استان‌ها فروخته شده است".

آخرین جمله آقای حیدری دورنمایی از امید به مخاطب دست می‌داد وآن هم آماده شدن صادرات این محصول به کشور‌های ترکیه و عراق بود.

علی بخشی متخصص پردازنده‌های الکترونیکی یکی از دیگر از اعضای گروه بود.

او درباره فعالیت گروه علمی خود اینگونه گفت که:"شرکت ما در حوزه‌های علمی فعالیت‌های گسترده‌ای داشته که نزدیک به ۴۰ مقاله بین المللی آی- اس- آی ارایه کرده و نزدیک به ۳۰ الی ۴۰ ثبت اختراع در حوزه‌های مختلف از جمله سیستم‌های الکتریکی و برق، قدرت –الکترونیک، پردازنده‌های هوشمند مهندس پزشکی داشته ایم ".

خانم موسوی و آقا مرتضی که دیگر اعضای این گروه بودند، بااینکه سهم زیادی از این کار داشتند، ولی با نگاهی معنی دار واز روی شوخی به آقای حیدری که انگار همه حرف‌ها را او گفته بود ودیگر چیزی برای گفتن نمانده بود، از حضور ما در جمع خود برای معرفی دستاوردشان قدر دانی کردند.

بعد از گپ و گفتگوی صمیمانه با این ۴ جوان مستعد برایشان آرزوی موفقیت کردم و طبق قرارمان به سراغ رئیس پارک علم و فناوری استان زنجان رفتم.

مرادخانی با استقبال من را پذیرفت و با چهره‌ای مشتاقانه که من بیشتر از معلمان خود دیده بودم، انگار که می‌دانست چه می‌خواهم بپرسم از موفقیت شاگردان خود ودور نمای کاری پارک علم وفناوری استان صحبت کرد.

به گفته مرادخانی در سال جهش تولید تمام تلاش مبتنی امور فناورانه پارک علم وفناوری استان این بوده که برای ایجاد زیر ساخت‌های لازم برای بنا نهادن اقتصاد نوآورانه از اقتصاد سنتی به سمت اقتصاد دانش بنیان حرکت شود.

او افزود:در این راستا توجه ویژه‌ای لازم است که استارت آپ‌های فناور و هوشمند بتوانند که محملی ایجاد کنند که بشود جهش لازم را در حوزه‌های مختلف اقتصادی، بکارگیری علم و در راستای فناوری انجام دهند

مرادخانی بحث کرونا را هم از موضوعات مهمی دانست که زیر نگاه تیز بین فناوری استان است.

او ادامه داد: نتیجه این امر شد که ۴ پژوهشگر جوان زنجانی توانستند دستگاه ضدعفونی کننده هوای سبک و قابل نصب روی دیوار را طراحی و تولید کنند که این دستگاه در نوع خودش می‌تواند قابل مقایسه و رقابت با نمونه‌های خارجی ویا حتی بهتر هم باشد.

به گفته رئیس پارک علم و فناوری استان زنجان " این دستگاه قادر است تا ۱۰۰ مترمربع محیط پیرامونی خود را از وجود کرونا ویروس ضدعفونی و پاکسازی کند".

او با بیان اینکه هزینه ساخت این دستگاه یک سوم مشابه خارجی است گفت:این دستگاه قادر است به طور همزمان ۴ فعالیت را انجام دهد که نمونه‌های خارجی آن تنها تک بعدی است.

مرادخانی افزود: این دستگاه می‌تواند میکرو ارگانیسم‌ها درصد ویروس‌ها و میکروب‌ها را از فضای بسته جمع کند و با سیستم یو وی و سیستم‌های مختلف قادر است آلایندگی را از فضا پاک کند.

او افزود:نکته مهم دیگر این است که با تولید یون‌های منفی برای ایجاد فضای زیست محیطی و پاک عمل می‌کند و رطوبت محیط را تنظیم می‌کند.

مرادخانی گفت:"ساخت طراحی و تولید این دستگاه به دست جوانان دانشگاهی استان زنجان که از رشته‌های مختلف دور هم جمع شده اند انجام شده و به داخلی بودن تولید دستگاه افتخار می‌کنیم".

با خداحافظی از رئیس پارک علم و فناوری استان بحث تاییدیه بهداشتی این دستگاه مرا مجاب کرد که به دانشگاه علوم پزشکی استان هم سر بزنم.

رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی استان مرجع سئوال من بود.

به سراغ دکتر مهراسبی این عضو هیئت علمی گروه مهندسی بهداشت محیط و استاد دانشگاه رفتم.

او که انگار به طور کامل در جریان ساخت آن دستگاه بود، گفت:این دستگاه توسط معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی زنجان به دانشکده بهداشت ارجاع شد تا تست‌های میکروبی روی این دستگاه انجام شود.

مهراسبی ادامه داد: از حدود ۴ سال قبل در جریان ساخت این دستگاه بودم و همان زمان هم یکسری تست‌ها را در آزمایشگاه میکروبیولوژی گروه بهداشت محیط روی این دستگاه انجام دادیم.

رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گفت: کار این دستگاه این است که در محیط‌های کوچک سربسته بتواند باکتری‌های که که در هوا هستند و امکان ورود به مجاری تنفسی افراد را دارند از بین ببرد..

مهراسبی در توضیح نحوه کار دستگاه گفت: این دستگاه از فیلتر و لامپ (یو وی) تشکیل شده که وقتی هوا را (سیرکوله) می‌کند باکتری‌ها از جلوی لامپ‌های (یو وی) عبور کرده و هوا از داخل یک فیلتر عبور می‌کند و دوباره وارد فضای محیط می‌شود.

او ادامه داد: بعد از تست‌های اولیه و آزمایشاتی که روی این دستگاه انجام شد متوجه شدیم که بار آلودگی هوای محیط بعد از ۲ الی ۳ ساعت روشن بودن دستگاه بسیار کاهش پیدا کرده و قابل مقایسه با قبل از روشن کردن دستگاه نیست.

دکتر مهراسبی گفت: استفاده از این دستگاه در مکان‌هایی که احتمال وجود عوامل بیماری زا بیشتر است می‌تواند بسیار مفید باشد.

او با اشاره به اینکه امکان ارتقاء قابلیت‌های این دستگاه وجود دارد، گفت:امکان اضافه کردن قابلیت تنظیم رطوبت هوا و استفاده دستگاه به عنوان بخور و خوشبو کننده وجود دارد.

نزدیکای غروب بود که از این استاد دانشگاه وعضو هیئت علمی گروه مهندسی بهداشت محیط خداحافظی کردم و از ساختمان علوم پزشکی خارج شدم در حال که با عجله از پله‌ها پایین می‌آمدم با خود می‌اندیشیدم توسعه ایران نیاز به بازو‌هایی توانمند، مغز‌هایی باهوش، چشم‌هایی تیزبین و قلب‌هایی پر از امیدی مثل این جوان‌ها داره که همه این‌ها قابلیت جمع شدن در کالبد شرکت‌های دانش‌بنیان را دارد. حالا کمی توجه و دلسوزی مسئولین به این شرکت‌ها نه تنها می‌تواند زمینه اشتغال برای دانش‌آموختگان دانشگاهی و پیشرفت کشور را در پی داشته باشد. بلکه این شرکت‌ها می‌توانند به مثابه مامنی باشند برای جوانان با استعدادی که می‌خواهند علم را به عمل در آورند.

 

نویسنده : زهرا نصیری