تربیت پسران دشوارتر است یا دختران

به گزارش گروه وبگردی خبرگزاری صدا و سيما؛ بسیاری از والدین که هم تجربه پرورش دختر بچه‌ها و هم پسر بچه‌ها را داشته اند، معتقد هستند که تعامل با کودکان پسر و مراقبت از آن‌ها سه برابر انرژی و زمان بیشتری را طلب می‌کند!

 

Sharon O'Donnell مادر سه فرزند پسر و همچنین نویسنده کتاب "خانه تستوسترون" می‌گوید: در خانه‌ای که سه پسر بچه زندگی می‌کنند باید به دعوا، سر و صدا و بازی‌های ویدئویی عادت کنید. با این حال نمی‌دانم که تا چه حد بیشتر صبوری خواهم کرد. 

این در حالی است که والدین دختر بچه‌ها باید با مسائل دیگری دست و پنجه نرم کنند. شیطنت، دعوا، بحث و شلوغی‌های مختص کودکان پسر، جای خود را به دغدغه لج بازی، مدل گرایی و تمایل بیشتر به حضور در جمع خواهند داد.

 

 

 

 

البته Michael Gurian روان درمانگر خانواده و نویسنده کتاب "Nurture the Nature" معتقد است که نمی‌توان درجه سختی متفاوتی بین تربیت و پرورش کودکان دختر و پسر لحاظ کرد و نگهداری از هرکدام آن‌ها چالش‌های خاص خود را خواهد داشت. 

David Stein استاد روانشناسی دانشگاه ایالتی ویرجینیا می‌گوید: هر کودک یک هویت مستقل است و تیپ شخصیتی خاص وی مسیر زندگی متفاوت او را چه در دوران خردسالی و چه در تمام طول آینده مشخص می‌کند. البته باید توجه داشت که فاکتور‌های محیطی (شامل والدین و دیگر مربیان تربیت و پرورش کودک) نیز نقش مهمی دارند. قطعا تفاوت‌هایی در شیوه تربیت صحیح کودکان دختر و پسر از همان بدو تولد وجود خواهد داشت. شاید ملموس‌ترین این تفاوت‌ها طرز برخورد والدین و اطرافیان با نوزادان دختر و پسر باشد. همان طور که با دختر بچه‌ها توام با ملایمت بیشتری رفتار می‌شود و پسر بچه‌ها را با حساسیت کمتری بار می‌آوریم. 

 Leonard Sax روانشناس آمریکایی در کتاب خود به نام "پسران سر گردان" به نکته‌ای مهم اشاره کرده است: واقعیت این است که قدرت ذهنی هرکدام از دو جنس در زمان متفاوتی از دیگری تکامل می‌یابد و بدین ترتیب می‌توان گفت که روند رشد آن‌ها نیز متمایز از هم خواهد بود. والدین هم به همین علت استراتژی‌های تربیتی مختلفی را برای پرورش کودکان پسر و دختر در نظر می‌گیرند، چرا که مغز آن‌ها از ابتدای تولد به گونه‌ای مشابه سیم کشی نشده است! 

 

 

حال به راستی تربیت و آموزش به کودکان دختر دشوارتر است و یا کودکان پسر؟ برای آن که بتوان به این سوال پاسخ درستی داد، سطح دشواری را به صورت موضوعی بررسی خواهیم کرد. 

 

چرا این طور به نظر می‌رسد که پسر بچه‌ها توجه کمتری در مقایسه با دختر بچه‌ها به صحبت‌های والدین خود دارند؟

شاید متعجب شوید، اما علت این است: توجه پسر‌ها پایین‌تر است و کودکان دختر بهتر از پسر‌ها می‌شنوند!

 

شنوایی دختر بچه‌ها به گفتار‌هایی که لحنی تبعیض آمیز دارند بسیار حساس‌تر است و مراکز کلامی مغز آن‌ها نیز سریع‌تر از پسر بچه‌ها رشد می‌کند.

این موضوع بدین معناست که کودکان دختر می‌توانند واکنش بهتری به دستورات تربیتی و انضباطی مانند "آن کار را انجام نده" و یا "حواست به صحبت هایت باشد" نشان دهند.

به نظر Gurian، متد‌های تربیتی مورد استفاده والدین در مورد کودکان پسر باید مقداری صریح‌تر و همین طور شدید‌تر باشد. برای مثال تکنیک گوشه نشانی در خصوص آن‌ها بهتر جواب خواهد داد. کودکان پسر چندان به مهارت‌های کلامی وابسته نیستند و معمولا بدون فکر قبلی وارد عمل می‌شوند. 

این تفاوت‌های تکاملی اغلب به اشتباهات تشخیصی منتهی می‌شوند. برای مثال به ازای هر یک کودک دختر، ۵ کودک پسر مبتلا به اختلالات رفتاری- روانی مانند بیش فعالی، اختلال دو قطبی و اختلال کمبود توجه تشخیص داده می‌شوند. 

 

کودکان پسر به فرصت‌های بیشتری برای تخلیه انرژی نیاز دارند، اما در مقابل باید تحت محدودیت‌های سختگیرانه تری نیز پرورش یابند. دکتر David Stein در کتاب "Unraveling the ADD/ADHD Fiasco" این موضوع را به خوبی موشکافی کرده است. 

 

تمایل شدید به مشارکت در بازی‌هایی که نیازمند فعالیت فیزیکی هستند و یا حتی کشتی گرفتن پسر بچه‌ها با هم درست پس از صرف شام، برای والدینی که کودک پسر دارند بسیار آشنا است.

 

 به باور روانشناسان کودک، پسر بچه‌ها شخصیتی غیر قابل کنترل و بی قانون دارند. همین مورد سبب می‌شود که والدین برای تربیت صحیح آن‌ها نیازمند صرف زمان و انرژی بسیار بیشتری باشند. 

خطر پذیری و انجام حرکات خطرناک، مراکز احساس لذت در مغز پسر‌ها را فعال می‌کند که این مورد نیز خود دلیلی محکم در راستای توجه دقیق‌تر به حرکات و انتخاب‌های یک کودک پسر خواهد بود. 

دکتر Wendy Mogel در کتاب " "The Blessing of a Skinned Knee توضیح می‌دهد که باید بستر اکتشاف و خودسازی را در اختیار کودکان قرار داد. این کار منتج به ساخت شخصیت، اعتماد به نفس و انعطاف پذیری بیشتر در شرایط خاص می‌شود. 

 

پسر بچه‌ها به صورت غریزی و در قالب بخشی از روند تکامل خود، هویت‌هایی ریسک پذیر را به نمایش می‌گذارند و بهتر است که والدین این احساس را در آن‌ها کنترل کنند. در مقابل دختر بچه‌ها چندان ریسک پذیر نیستند و نیازمند تشویق بیشتر برای پذیرش خطر (البته در حالت تعادل) خواهند بود. 

 

 

از همان ابتدای تولد، دختر بچه‌ها علاقه بیشتری به برقراری ارتباط با رنگ‌ها و اجسام محیط پیرامون خود دارند. این موضوع در خصوص حالات مختلف چهره والدین و اطرافیان نیز صدق می‌کند. 

 

این در حالی است که یک پسر بچه توجه بهتری به حرکات خواهد داشت. به عقیده دکتر Sax این تفاوت‌ها را در نقاشی‌های آن‌ها نیز می‌توان به خوبی مشاهده کرد. برای مثال کودک دختر تمایل بالاتری به استفاده از رنگ‌های متنوع در نقاشی‌های خود دارد. در مقابل کودک پسر اجسامی را نقاشی می‌کند که قابلیت حرکت دارند مانند ماشین و چندان هم بر رنگ آمیزی تمرکز نخواهد داشت. 

در واقع دختر‌ها شخصیت گرا و پسر‌ها عمل گرا هستند. بدین ترتیب کودکان دختر ارتباط بهتری با عملکرد‌های احساسی، تشخیص حالات چهره و لحن صدا برقرار می‌کنند. این ویژگی‌ها تاییدی بر تاخیر یادگیری مکالمه در پسر بچه‌ها خواهد بود. آن‌ها در ابتدا دایره واژگان محدودتری دارند و با دشواری بیشتری قادر به برقراری ارتباط میان عواطف و کلمات هستند و دیرتر از دختر بچه‌ها حرف زدن را شروع می‌کنند.

علاوه بر موارد فوق، Gurian اشاره می‌کند که مدت زمان ایجاد ارتباط چشمی از جانب پسر بچه‌ها کمتر از کودکان دختر است و به همین علت ممکن است والدین تصور کنند که فرزند آن‌ها دچار مشکل است. اما باید بدانیم که این مسئله‌ای کاملا طبیعی است و ناشی از تفاوت‌های ذهنی میان دو جنس زن و مرد است.

 

 

نکته مهمی که وجود دارد، سن بحرانی برقراری ارتباط در دختر بچه‌ها است. چالش‌هایی که از آغاز تولد سر راه کودکان پسر قرار دارد، در مورد دختر بچه‌ها از ۸ سالگی به بعد شروع می‌شود. در واقع والدین باید از این سن توجه بیشتری به نیاز‌های روانی دختر خود داشته باشند. زیرا دختر‌ها معمولا انرژی زیادی را صرف تفکر در خصوص رویداد‌های محیط اطراف، صحبت‌های دیگران و چرایی آن‌ها می‌کنند که می‌تواند در صورت عدم مدیریت صحیح والدین، منجر به تضعیف روابط اجتماعی در کودکان دختر شود. 

 

توسعه یک تصویر ذهنی سالم برای هر کودکی از اهمیت زیادی برخوردار است. به گفته دانشمندان از آن جایی که جنس مونث بیش از جنس مذکر مردم گرا است (موضوع بحث تایید و یا نفی این جمله نیست، بلکه تنها به باور‌های رایج جامعه اشاره می‌شود)، اعتماد به نفس پایین‌تر و امنیت روانی کمتری را نیز تجربه می‌کند. 

Jenn Berman روان درمانگر خانواده از کالیفرنیا و نویسنده کتاب "The A to Z Guide to Raising Happy, Confident Kids" این مسأله را به گونه‌ای جالب توضیح داده است: فشار‌های فرهنگی در جوامع کنونی مسبب انزوای هرچه بیشتر خانم‌ها شده اند. در واقع از جنس مونث انتظار می‌رود که نیاز‌ها و خواسته‌های دیگران را به اولویت‌های خود ترجیح دهد و تا جای امکان در جایگاه شخص تقاضا کننده قرار نگیرد. این روند مخرب پس از مدتی کوتاه و حتی در دختر بچه‌ها تبدیل به واکنشی خودکار می‌شود و ناخودآگاه اعتماد به نفس را از بین می‌برد.

 

اگر بخواهیم نگاهی به عملکرد کودکان دختر و پسر در محیط مدرسه و در سنین پایین داشته باشیم. تربیت و پرورش پسر بچه‌ها با چالش‌های بیشتر همراه خواهد بود. قابلیت‌های حل مسأله، مدیریت خود، دقت، استفاده از مهارت‌های کلامی و همچنین حرکتی در مورد کودک پسر، دیرتر از کودک دختر تکامل می‌یابند.

تنها حیطه‌ای که ممکن است دختر بچه‌ها در آن ضعیف‌تر عمل کنند، یادگیری فضایی مانند دانش هندسه است. علت این موضوع نیز می‌تواند در ارتباط با عملکرد قسمت‌هایی از مغز باشد که برای پردازش ادراک فرد از مفاهیم فضایی اختصاص یافته اند.