بازگشت امریکا به برجام بدون جبران خسارت های ایران کافی نیست  

در حالیکه علی رغم اصرار ترامپ به تقلب در انتخابات, پیروزی جو بایدن در انتخابات قطعی شده وشماری از رهبران جهان نیز به او تبریک گفته اند موضوع دیدگاه بایدن در باره توافق هسته ای با ایران یکی از سوژه هایی است که در مرکز توجه نهادهای رسانه های و سیاسی قرارگرفته است.
جوبایدن به عنوان معاون باراک اوباما رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در زمان امضای برجام، از حامیان آن بود و بعد از خروج دونالد ترامپ از این توافق، او را سرزنش کرد. او در ادامه «رسیدن به توافق بهتر» را توهم خواند و گفت: برای رسیدن به برجام «چندین سال فشار تحریم، دیپلماسی دقیق و حمایت جامعه جهانی» صرف شده‌ است.
نیکلاس برنز یکی از مشاوران «جو بایدن» و یکی از چهره های سیاسی که از او به عنوان یکی از اعضای احتمالی کابینه بایدن نام برده می شود نیز پیش از این در باره موضع بایدن در خصوص بازگشت به برجام گفته بود  "جو بایدن" پیش از این گفته در صورت پیروزی در انتخابات به این توافق‌ها بازخواهد گشت. با این حال، او درباره بازگشت به برجام گفته در صورتی که ایران به تعهدات اولیه‌اش در برجام برگردد، او هم آمریکا را به این توافق بازخواهد گرداند.
"آنتونی بلینکن" مشاور سیاست خارجی جوبایدن هم پیش از این گفته بود که بایدن در صورت پیروزی در انتخابات به دنبال «توافقی قوی‌تر» با ایران خواهد بود.
او به عنوان مثال ۲۹ خردادماه گفت: ایران باید به پایبندی کامل برجام برگردد. در غیر این صورت- و تا زمانی که [ایران] این کار را انجام دهد- واضح است که همه تحریم‌ها پابرجا خواهند ماند.
اما سوال اینجاست که مگر نه اینکه کاهش تعهدات هسته ای ایران واکنشی به اقدام ترامپ در خارج کردن امریکا از توافق هسته ای و برقراری دوباره تحریم های یکجانبه علیه ایران بود؟ ترامپ در سال 2018 امریکا را از برجام خارج و تحریم های غیر قانونی و یکجانبه علیه ایران را دوباره اعمال کرد. با اینکه توافق هسته ای در شورای امنیت با صدرور قطعنامه 2231 به تصویب رسیده بود.
این تحریم ها در طول دوسال گذشته با هدف به صفر رساندن صادرات نفت ایران برقرار شد و در طول دو سال گذشته دهها میلیارد دلار به اقتصاد ایران ضرر وارد کرد وحتی ادامه این تحریم ها در شرایط کرونایی و نقش تحریم ها در ممانعت از وارد کردن اقلام دارویی مورد نیاز به جان باختن هزاران شهروند ایرانی منجر شد.
این تحریم ها بگونه ای بود که ترامپ همه کشورها را تهدید کرده بود که اگر با ایران معامله کنند آنها را تحریم خواهد کرد و بارها او و دیگر مقام های دولتش از جمله پمپئو وزیر خارجه و برایان هوک مسئول اقدام علیه  ایران در وزارت خارجه امریکا از نابود شدن اقتصاد ایران در اثر تحریم ها سخن گفتند.
در چنین شرایطی سخن گفتن از اینکه بایدن امریکا را به برجام باز خواهد گرداند بدون اینکه دولت جدید امریکا تعهدات برجامی خود را انجام دهد وخسارت های وارده را جبران نماید چندان مثمر ثمر نخواهد بود چه برسد به اینکه بایدن بخواهد بازگشت به برجام را به بازگشت ایران به تعهدات خود مشروط کند و به دیگر مسایل ربط دهد.
این ما هستیم که باید برای بایدن این شرایط را بگذاریم که نخست تعهدات برجامی امریکا را در لغو تمامی تحریم ها اجرا کند دوم اینکه برجام را بگونه ای در امریکا به تصویب برساند که دولت های بعدی امریکا نتوانند زیر این توافق بزنند.
سوم اینکه تمامی خسارت های ایران در طول دو سال گذشته و ناشی از تحریم های غیر قانونی دولت ترامپ را جبران نماید.
چهارم اینکه برجام  فقط مختص به توافق هسته ای است و امریکا حق ندارد که دیگر ادعاهای خود را در باره نقش ایران در منطقه یا برنامه موشکی  کشور را در قالب این توافق دنبال نماید.
در غیر این صورت ورود بدون در نظر گرفتن این شروط برای امریکا به برجام فقط این امکان را به بایدن می دهد که به عنوان یک عضو برجام از مکانیسم ماشه به عنوان یک فرصت قانونی علیه ایران استفاده نماید.

 

-----------------------------------------------------

رضا محمدمراد