گاهی به آسمان نگاه کن

به گزارش خبرنگار حوزه رادیو تلویزیون گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما، در کشور ما صدا و سیما به عنوان یکی از رسانه‌های مرجع و قابل اعتماد در این زمینه است و بخش اخبار هواشناسی آن از گذشته تا کنون یکی از بخش‌های مهم بوده است.

در این گزارش با کارشناسان اخبار هواشناسی رسانه ملی به گفتگو نشسته ایم:

صدا و سیما در این زمینه کارشناسان و مجریان خبره و کاربلدی را آموزش داده و به کار گرفته است تا اخبار آب و هوا را به اطلاع بینندگان برسانند.

اصغری: سعی می‌کنم همیشه به روز باشم

آقای محمد اصغری، کارشناس کارکشته هواشناسی می‌گوید: هواشناسی در صداوسیما جایگاه خوبی دارد و در این چند سال جا افتاده است.

وی ابراز امیدواری می‌کند که روزی شبکه اختصاصی هواشناسی در سازمان راه اندازی شود. او تصریح می‌کند: امیدوارم زمانی راه اندازی شود که زنده باشم، چون آرزویم این است.

آقای اصغری به تفاوت‌های مجری هواشناسی با دیگر مجریان هم اشاره می‌کند و می‌گوید: یک کارشناس - مجری قطعاً با گوشت، پوست و استخوانش می‌تواند لمس کند که چه می‌گوید و چه چیزی را به مردم منتقل می‌کند.

وی ادامه می‌دهد: الگوی من پیش‌کسوتان این حرفه بوده‌اند که الان بازنشسته شده‌اند؛ البته از مجریان خارج از کشور هم الگوبرداری می‌کنم.

وی اضافه می‌کند: سعی می‌کنم همیشه به روز باشم. مردم خوب می‌توانند این را تشخیص دهند. برای اینکه دو دقیقه جلو دوربین بروم با معلم‌هایم، همکاران و پیش‌کسوتان این کار ساعت‌ها مشورت می‌کنم و به تک تک جمله‌هایی که می‌گویم دقت می‌کنم. الان ۲۲ سال است که جلو دوربین می‌روم، ولی هر بار احساس می‌کنم دفعه اولم است، یعنی همان کنجکاوی روز اول را دارم. علاقه سر جایش، ولی دقت می‌کنم که اشتباه نکنم و اگر هم باشد سهوی باشد. خیلی مشورت می‌کنم، مثلاً اگر بخواهم درباره آلودگی هوا صحبت کنم با استادی مشورت می‌کنم که کارش مرتبط با آلودگی است.

آقای اصغری با اشاره به سختی‌های این حرفه توضیح می‌دهد: معتقدم در تلویزیون در میان افرادی که به عنوان مجری یا گوینده کار می‌کنند سخت‌ترین شغل مربوط به هواشناسی است. با این همه وسواسی که من و همکارانم به خرج می‌دهیم اگر پیش بینی‌هایی که ارائه می‌دهیم غلط از آب درآید خستگی در تنمان می‌ماند، حال بیننده و شنونده هم گرفته می‌شود و ممکن است ما را به سخره بگیرند و طبیعی است و سختی این حرفه از این بابت است؛ مثلاً اگر ما بارش برف را پیش بینی کرده باشیم و هوا آفتابی باشد، بیننده یا کشاورزی که خبر هواشناسی را می‌بیند نمی‌تواند این موضوع را درک کند و توقع دارد عین آن پیش‌بینی، اتفاق بیفتد.

وی در پاسخ به این سوال که چگونه می‌توان تنوع ایجاد کرد، می‌گوید: اکنون در دنیا نه تنها برای هواشناسی، بلکه برای هر تصویری در بخش خبری هر شش ماه، میلیارد‌ها تومان خرج می‌شود تا تنوع داشته باشد. معتقدم هر چقدر پول بدهی همان قدر آش می‌خوری. در این بخش هم اگر تصویر تکراری باشد هر چقدر هم که با کلمات بازی کنیم برای مردم تکراری می‌شود و نیاز به یک اتفاق جدید در تصاویر دارد.

ضرابی: مردم، ارزش خاصی برای خبر‌های آب و هوایی قائل هستند

آقای مرتضی ضرابی، کارشناس هواشناسی هم به علاقه خود به این حرفه اشاره می‌کند و می‌گوید: علاقه خاصی به هواشناسی داشتم. در سازمان صدا و سیما روزی فراخوان دادند که مجری می‌خواهند. حدود ۵۰۰ نفر آزمون دادیم که ۸۷ نفر انتخاب و به صدا و سیما معرفی شدیم، چند بار دیگر آزمایش دادیم و در نهایت من و خانم احمدی بر اساس استاندارد‌های خاص خودشان انتخاب شدیم.

وی درباره جایگاه هواشناسی در سازمان می‌گوید: قطعاً از گذشته خیلی بهتر شده است و مردم ارزش خاصی قائل هستند.
آقای ضرابی در پاسخ به این پرسش که آیا ضرورت دارد سازمان شبکه‌ای را به هواشناسی اختصاص دهد، توضیح می‌دهد: در خیلی از کشور‌ها مدت زمانی را که به بخش خبر هواشناسی اختصاص می‌دهند همین اندازه است و خارج از عرف نیست. درست است ما گلایه داریم که وقت کم است، ولی استاندارد است.

البته در شبکه خبر مدت زمان این بخش بیش‌تر است. بودن شبکه اختصاصی شاید خوب باشد، ولی باید به این هم فکر کرد که اگر شبکه‌ای با هزینه بالا افتتاح شود در زمانی که برنامه آن چنانی ندارد چه چیزی باید پخش کند. شاید بتوان برنامه‌های مستند و علمی هواشناسی پخش کرد. اگر شبکه‌های دیگر سیما وقت بیش‌تری را به اخبار هواشناسی اختصاص دهند معقول‌تر است.

وی با اشاره به تغییراتی که می‌توان در شکل و محتوای این بخش خبری داد، اضافه می‌کند: می‌توان دست به کار‌های نوآورانه‌ای زد تا بیننده بیش‌تر جذب شود. تغییر نباید فقط در آرایه (دکور) باشد.

آقای ضرابی می‌افزاید: زمانی که وارد سازمان شدم عرف بود که یک نفر را الگو قرار ندهیم، بلکه هر کس باید طبق روش خودش جلو می‌رفت و اجرا می‌کرد. هر مجری خبری همین گونه است و مردم این گونه می‌پسندند. البته برنامه‌های مختلف را می‌بینیم و تجربه کسب می‌کنیم.

وی افزود: اوایل که وارد این حرفه شدم به ما می‌گفتند حرکات دیگر مجریان را ببینیم تا تجربه کسب کنیم، ولی من سعی کردم همیشه خودم باشم و الگوبرداری نکنم و در چارچوب خاصی اجرا کنم. معتقدم آنچه را فرهنگ ما می‌طلبد و در جامعه رسم شده و برای مردم جا افتاده‌تر است، اجرا می‌کنیم.

سرکرده: هشدار‌های هواشناسی را جدی بگیرید

آقای امیر سرکرده، کارشناس هواشناسی درباره تفاوت بین گوینده خبر حوزه خود با دیگر حوزه‌ها این‌گونه می‌گوید: ابتدا فرد باید کارشناس این رشته باشد یعنی در رشته هواشناسی زیر مجموعه رشته فیزیک تحصیل کرده باشد و آنچه اهمیت دارد این است که به گونه‌ای صحبت کند که همه فهم باشد.

وی به ضرورت اختصاص شبکه‌ای به این حوزه اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: کشاورزی و باغداری خیلی با آب و هوا مرتبط است، اگر باران نبارد یا دیرتر ببارد کل کشت آن سال کشاورزان و باغداران خراب می‌شود، برای مسافران و خدمات دریایی و هوانوردی نیز نیاز است.

وی ادامه می‌دهد: حرفم این نیست که یک شبکه اختصاصی ۲۴ ساعته داشته باشیم که در آن فقط وضعیت آب و هوا اعلام شود، بلکه با توجه به طیف و حرفه‌های مختلف این حوزه، هر منطقه می‌تواند برای خود اقلیم خاصی داشته باشد که آب هوای آن را می‌توان اطلاع رسانی کرد.

آقای «سرکرده» به تغییرات در شکل و محتوا در خبرگویی هم اشاره می‌کند و می‌گوید: هم از نظر ادبیات که برای همه مردم جامعه قابل فهم باشد و چکیده مطلب را به طور روان به بیننده منتقل کنیم، هم گویش و هم گرافیک خیلی کمک می‌کنند به خصوص گرافیک و نقشه می‌تواند در انتقال مطلب به بیننده کمک کند. تصویر‌هایی که پشت سر ما می‌آید می‌تواند گویاتر و واضح‌تر باشد. هر شبکه‌ای برای خود قالب خاصی دارد، ولی بهتر است همه روی این قضیه کار کنند که تصاویر و پویانمایی‌هایی که می‌گذارند گویاتر و همه‌پسند و همه‌فهم باشد. وی در پاسخ به این پرسش که الگویی در این حرفه دارد یا خیر، توضیح می‌دهد: مطمئناً همین گونه است و با توجه به این که چندین سال در این حرفه فعالیت می‌کنم هنوز در اینترنت و شبکه‌های مختلف جست‌وجو می‌کنم و اجرا‌ها را می‌بینم.

وی برای به روز کردن اطلاعات خود در این حوزه می‌گوید: هوا متغیر است و برای این‌که آخرین اطلاعات را بدهیم از روی نقشه‌ها، الگو‌ها را بررسی می‌کنیم. ما الگو‌هایی رایانه‌ای داریم که Run می‌شود و اطلاعات روی رایانه اصلی می‌آید و وضعیت بارش، باد، شاخص‌های مختلف هواشناسی یا تصاویر ماهواره‌ای را تحلیل می‌کنیم و بعد به جمع بندی می‌رسیم. حدود ۶ ایستگاه در کل کشور داریم که به صورت ساعتی اطلاعات را به سازمان هواشناسی مخابره می‌کنند و معمولاً هر روز صبح در جلسه‌ای به نام مباحثه تمام نظر‌های کارشناسان جمع بندی می‌شود و ما آن را ارائه می‌دهیم.

او می‌افزاید: از همه می‌خواهم، الان که به فصل بارش نزدیک می‌شویم اگر قصد سفر دارند به هشدار‌های هواشناسی توجه کنند و آن‌ها را جدی بگیرند که هم آسیب مالی و هم آسیب جاده‌ای نبینند. امیدوارم این امر نهادینه شود و همه هشدار‌های هواشناسی را جدی بگیرند.