بانوی کرامت و نور کوثر در حرم اهل بیت (ع)

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، حرم حضرت معصومه (س) امروز نگین خانه اهل بیت در شهر قم است، حرم بانوی صاحب کرامت که شهر مدینه را به قصد دیدار برادر و امام زمان خویش یعنی امام رضا (ع) ترک کرد تا در خراسان به زیارت آن امام برسد.
هجرت حضرت معصومه (س) را باید هجرت نور کوثر با پرچم داری ولایت و امامت توصیف کرد که مانند حضرت زینب در کربلا، توانست حرکت حضرت امام رضا (ع) را در دوران خفقان حکومت بنی عباس، تکمیل کند.

کاروان عرشی در راه ایران

حضرت فاطمه معصومه (س) سال ۱۷۳ هجری قمری از مادری به نام نجمه خاتون، بانوی خانه کاظم اهل بیت، متولد شد. او را «ستّی» و «فاطمه کبرا» نیز می‌نامیدند؛ حضرت نجمه خاتون در طول سال‌های زندگی با هفتمین اختر آسمان امامت، تنها دو گوهر در دامان خود پرورش داد؛ یکی امام رضا (ع)، هشتمین خورشید تابان امامت و دیگری، معصومه (س)، ماه تابان عصمت.
فاطمه معصومه (س) با کاروانی از برادران و خویشان، از مدینه راهی مرو شد؛ زینب ثانی شده بود. در مسیر حرکت، در شهر‌های مختلف، مکتب شیعه و رسالت برادر گران‌قدرش، رضا (ع) را تبلیغ و ترویج می‌کرد.
کاروان به ساوه رسید. آنجا را برای استراحت برگزیدند؛ در آنجا سرسخت‌ترین مخالفان اهل بیت عصمت و طهارت (ع) بودند و هم‌پای مأموران حکومتی، شیعیان را اذیت می‌کردند. مخالفان به کاروان حمله بردند و در نبردی بی‌رحمانه، ۲۳ نفر از برادران و برادرزادگان و همراهان دختر کاظم آل‌البیت را به شهادت رساندند.
داغ این حادثه غم‌بار، بر قلب فاطمه کبرا (س) زخمی شد و او را سخت اندوهگین کرد. زنی قصد جان بانو را کرد و غذای او را زهرآگین ساخت.
مسمومیت شدید با غم و اندوه بی‌کران اخت‌الرضا (ع) درآمیخت.
بانوی عصمت، در ذهنش کلام دل‌نشین جدّش، صادق آل‌البیت (ع) تازه می‌شد که فرمود: «تُرْبه قُم مقدسهٌ و أهْلُها منّا و نَحْنُ مِنهُم؛ قم خاکش مقدس است و مردمش از (شیعیان) ما هستند و ما از آنهاییم».
خبر ورود دختر موسی بن جعفر (ع) به قم، در تمام شهر پیچیده بود. زن و مرد، پیر و جوان، همه برای استقبال آمده بودند. بانوی غم‌دیده و بیمار، در میان احساسات پرشور شیفتگان اهل‌بیت رسول‌الله (ص) قدم به خاک پاک قم نهاد و قم را با قدم‌های مبارکش نورباران کرد.
موسی بن خزرج، زمام شتر بانو را بر دوش گرفته بود و بیش از همه آرزوی میزبانی کریمه را داشت. در خواست‌ها ره به جایی نمی‌برد. ناگزیر افسار شتر را رها کردند تا هرجا از حرکت ایستاد، محل اقامت دخت موسی (ع) شود. شتر در میان جمعیت، شروع به حرکت کرد و چشمان منتظر، مشتاقانه او را دنبال می‌کردند. شتر همچنان می‌رفت تا بالاخره زانو زد و بر زمین نشست؛ خانه، خانه موسی بن خزرج بود و هیچ‌کس مخالفتی نداشت؛ چراکه شتر، خود، آنجا از حرکت باز ایستاده بود. بزرگ قمی‌ها، افتخار میزبانی بانویی را یافته بود که فروغ زهرایی و رسالت زینبی با خود داشت.
حجره‌ای را در خانه موسی بن خزرج برای بانو آماده کردند. روز‌های واپسین عمر معصومه آل‌البیت در این خانه سپری شد. بانو هفده روز در این خانه کوچک، ولی الهی، سکنا گزید و در محراب عبادت و شب زنده‌داری به سر برد.
دهم ربیع‌الثانی هم رسید. روح بلند بانوی ۲۸ ساله تا عرش اعلی پر کشید و نه تنها اهالی قم، که دل‌های همه دوستداران اهل بیت (ع) را در غم خود فرونشاند. او را غسل و کفن و تابوت مطهرش را بر روی دست‌ها تا قبرستان بابلان تشییع کردند. زمان دفن بانو فرا رسیده بود، ولی در میان آل سعد، بانو هیچ محرمی نداشت که دفن را به او واگذارند.
ناگهان دو سوار، باشتاب از سوی ریگزار به سمت جمعیت آمدند و دیده‌ها را مبهوت خود ساختند. به جنازه که رسیدند، پیاده شدند. بر پیکر مطهر، نماز خواندند و جسم پاک ریحانه موسی بن جعفر (ع) را داخل سردابی که از قبل آماده شده بود، دفن کردند. بی‌آنکه کلامی بگویند، سوار بر مرکب‌هایشان از چشم‌ها دور شدند. شیعیان نیز در بهتی عمیق فرورفتند. او معصومه اهل بیت (ع) بود و کسی جز معصوم، لیاقت و اجازه دفن پیکر مطهرش را نداشت.
حجت الاسلام مومنی کارشناس مذهبی به مناسبت سالروز وفات حضرت فاطمه معصومه سلام الله علی‌ها می‌گوید: سیره و معرفت حضرت معصومه (س) سبب شده است که ایشان مدال وجوب جنت با زیارت حرم خویش را دریافت کند و به فرموده معصوم هر کسی حرم حضرت معصومه (س) را در قم زیارت کند، بهشت بر او واجب می‌شود و لقب عصمت ایشان در بیان ائمه (ع) هم آمده است و هر کسی در شهر قم به دیدار حرم آن حضرت برود از فاطمیون محسوب می‌شود.

سفری تاریخی و آثاری ماندگار

حجت الاسلام عالی استاد حوزه هم می‌گوید: حرکت حضرت فاطمه معصومه (س) از مدینه به سمت ایران و مسیری که ایشان طی کرد و همواره میهمان مناطقی بود که شیعیان در آن سکونت داشتند؛ کمک کرد که فرهنگ ولایت مداری و ترویج مکتب اهل بیت (ع) در میان شیعیان توسعه یابد و آثار اجتماعی و تاریخی آن در تاریخ تشیع کاملا تاثیرگذار است.
وی افزود: دو عامل ولایت مداری و معرفت و بصیرت به مقام امامت سبب شد تا حضرت معصومه (س) شانی در سطح شان اهل بیت (ع) در پیش خدا پیدا کند و این معرفت بود که کمک کرد در چارچوب اهداف و رسالت امام زمان خویش یعنی حضرت امام رضا (ع) حرکت کند.
حجت الاسلام عالی تصریح کرد: امروز هم کسانی که خود را صاحب معرفت و بصیرت درباره ولایت و ولایت مداری می‌دانند باید در همه حال پیرو رهبر و، ولی فقیه خود باشند، اعم از جنگ، صلح، هجرت، تبلیغ و نشر علم و معارف اهل بیت (ع) و اصحاب اهل بیت (ع) باید منتظر دستور امام خود باشند.

فقط یک سفر ساده و برای دیدن برادر نبود

بنا بر این گزارش استاد فرهمند از دیگر اساتید حوزه و دانشگاه هم گفت: سفر حضرت معصومه (س) فقط یک سفر ساده دیدار برادر و خواهر نبود بلکه علاوه بر محبت برادری و خواهری؛ حضرت معصومه (س) ولایت مدار صاحب شناخت و دارای شانی بالاتر در نزد اهل بیت (ع) بود و این سفر برای دفاع از ولایت و امامت برادر بود در ترویج فرهنگ اهل بیت (ع) و دفاع از امامت و ولایت.
وی افزود: این حرکت شبیه حرکت حضرت زینب (س) در کربلا و تکمیل نهضت عاشوراست و در چارچوب همین سفر است که امروز شهر قم به کانون تشیع و ترویج فرهنگ اهل بیت (ع) تبدیل شده است و به خاطر همین دستاوردی است که خداوند هم مدال وجوب جنت را برای زائران حرم آن حضرت قرار داده و ثواب زیارت حضرت فاطمه معصومه (س) مانند زیارت حضرت فاطمه زهرا (س) است.

سرگشته امام زمان

حجت الاسلام فرهمند گفت: هدف آن حضرت ترویج مکتب اهل بیت (ع) بود تا اجازه ندهد حضرت امام رضا (ع) در درون خفقان حکومت بنی عباس و در تبعید ناخواسته به شهادت برسد و فراموش شود و حضرت معصومه (س) فقط برای دیدار برادر نرفت بلکه سرگشته امام زمان خود بود.
بنا بر این گزارش حجت الاسلام دهدست گفت: همه فرزندان حضرت امام موسی کاظم (ع) دارای جایگاه والایی هستند، اما شان حضرت فاطمه معصومه (س) در جایگاه بالاتری قرار دارد و بعد از حضرت امام رضا (ع) هم می‌بینیم که این شان خاص سبب شده است به عنوان بزرگ خاندان به رسالت خود متعهد باشد و در این سفر هم کمک کرد که موضوع تبعید حضرت امام رضا (ع) فراموش نشود و توجه شیعیان را به این موضوع جلب کرد.
حضرت معصومه (س) وقتی حدود ۲۸ سال سن داشت وارد شهر قم شد و البته در طول مسیر بار‌ها از سوی حکومت مستبد بنی عباس مورد اذیت و آزار قرار گرفت و افراد زیادی از کاروان همراه آن حضرت به شهادت رسیدند.
شدت خستگی و بیماری در ساوه باعث شد که حضرت معصومه (س) سراغ قم را بگیرد و سفارش کرد که هر چه سریع‌تر به سمت قم حرکت کند. شهر قم در آن زمان به عنوان شهر محدثان معروف بود و حتی نوشته شده است که شیعیان قم هم به سمت ساوه حرکت و آن حضرت را به شهر قم به عنوان حرم اهل بیت (ع) همراهی کردند.

حرم اهل بیت (ع)

حجت الاسلام سیدی نسب کارشناس مذهبی می‌گوید: حضرت امام صادق (ع) فرموده است: "من زار‌ها وجبت له الجنة" کسی که او را زیارت کند، بهشت بر او واجب می‌شود.
امام صادق (ع) همچنین می‌فرماید: برای خدا حرمی است و آن مکه است، برای پیامبر (ص) حرمی است و آن مدینه است، برای امیرالمؤمنین (ع) حرمی است و آن کوفه است و برای ما اهل بیت (ع) حرمی است و آن قم است. یعنی وقتی کسی وارد شهر قم می‌شود وارد حرم اهل بیت علیهم السلام می‌شود.
کارشناس امور دینی افزود: حضرت امام موسی کاظم (ع) هم فرمود: "قُم عُشُّ آلِ محمّد (ص) ومأوی شیعتهم" قم پناهگاه آل محمد (ص) و مأوای شیعیان آنهاست.

یَا فَاطِمَهُ اشْفَعِی لِی فِی الْجَنَّهِ
فَإِنَّ لَکِ عِنْدَ اللهِ شَأْناً مِنَ الشَّأْنِ
اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ أَنْ تَخْتِمَ لِی بِالسَّعَادَهِ
فَلا تَسْلُبْ مِنِّی مَا أَنَا فِیهِ وَ لَا حَوْلَ وَ لا قُوَّهَ إِلا بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ
اللَّهُمَّ اسْتَجِبْ لَنَا وَ تَقَبَّلْهُ بِکَرَمِکَ وَ عِزَّتِکَ وَ بِرَحْمَتِکَ وَ عَافِیَتِکَ
وَ صَلَّی اللهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.

یادداشت: اسماعیل محمدی
دبیر خبر گروه اجتماعی خبرگزاری صدا و سیما