نبود سیاست واحد در مواجهه با کودکان و نوجوانان

به گزارش خبرنگار حوزه رادیو تلویزیون گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صداوسیما به نقل از روابط عمومی ساترا، با توجه به مسائل هفته‌های گذشته در خصوص شیوه استفاده کودکان و نوجوان از فضای مجازی و گفتگوی اینترنتی یک نوجوان در پلتفرم اینستاگرام، با نشست تخصصی «کودک و نوجوان و الزامات سیاست‌گذاری در فضای مجازی» توسط دفتر مطالعات تنظیم‌گری رسانه ساترا و با حضور کارشناسان حوزه کودک و نوجوان برگزار شد. در این نشست تلاش شد تا با بررسی این مبحث از ابعاد مختلف مسأله سیاست‌گذاری کودکان و نوجوانان و چالش‌های حضور آنان در فضای مجازی، نگاهی به نسبت چندبعدی طرح و پیشنهاد شود.

 

توانمندسازی والدین، بخشی از کلید حل مسأله

در ابتدای این نشست، آقایان مرتضی معافی و عباس نیک‌نفس پژوهشگران حوزه کودک و رسانه به ارائه گزارش خود با همین موضوع پرداختند. آقای معافی چهار راهکار ارتقا و ترویج خودتنظیم‌گری، ارتقای آگاهی، به‌ثمر رسیدن قانون صیانت از کودکان و همچنین بازنگری قوانین موجود را به‌عنوان تکه‌های این پازل معرفی کرد. تأکید او علاوه بر کارآمدشدن اسناد حقوقی موجود، بر توانمندسازی خود والدین و شهروندان بود.

 

جزئی‌نگری؛ پاشنه آشیل راهکار‌ها

آقای حسین حق‌پناه، پژوهشگر حوزه کودک و رسانه نیز در ادامه نگاهی متفاوت نسبت به مسئله کودک و نوجوان را پیش کشید. آقای حق‌پناه تأکید داشت که کودک و نوجوان را نباید یکی دانست و معتقد بود در کشور ما مسأله‌ای به‌نام نوجوان نادیده انگاشته شده است.

آقای حق‌پناه هم این نکته را بیان داشت که سند حمایت از کودکان پشت در شورای عالی فضای مجازی مانده است و جلو نمی‌رود. از نظر او، ما در حوزه نقشه و نظام مسائل ضعف داریم، اما ضعف اصلی در حوزه اجرا و مسأله دانستن کودک است؛ در واقع نمی‌دانیم از کجا باید شروع کنیم. آقای حق‌پناه روی مسأله‌ای کلیدی دست گذاشت و گفت که در این مسئله، همه بار را به آموزش دادیم و نگاه آرمانی داشتیم و فکر کردیم با خودتنظیم‌گری می‌توانیم مسئله را حل کنیم. این نگاه، نگاهی غیرواقعی است!

آقای حق‌پناه معتقد است در این حوزه وقتی صحبت به‌میان می‌آید، مسأله بسیار مرتبط با امور جنسی است. عمده بحث روی آسیب‌های جنسی است، اما در وضع مطلوب از نظر ما فضای مجازی باید در جهت رشد کودک و نوجوان دانسته شود.

آقای حق‌پناه در ادامه تأکید کرد که ما نیازمند توسعه بازار محتوا در فضای مجازی هستیم. همچنین باید سازوکاری وجود داشته باشد که بتوان مسائل را از نظر حقوقی پیگیری کرد.

 

گرته‌برداری از مدل‌های موجود به عنوان راه‌حل اشتباه حکمرانی فضای مجازی

خانم سیده عاطفه موسوی، پژوهشگر فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز یکی از آسیب‌های موجود را گرته‌برداری از مدل‌های دیگر و تدوین اسناد براساس آنان دانست. وی همچنین در ارائه راهکار و تنظیم‌گری، از منظر فنی آن را شامل دو بخش دانست: 

۱-ارائه‌دهندگان همچون اپراتور‌ها

۲- اعمال‌کنندگان: که شامل سه گروه خود افراد، نهاد‌های میانی همچون آموزش و نهاد‌های حاکمیتی

وی گفت در همه این‌ها مخصوصاً در سطح خود افراد می‌توانیم ابزار‌های خوبی داشته باشیم، اما یا درسطح مدیریت یا درسطح ابزار روند مناسبی وجود ندارد. 

 

در انتهای این نشست ضمن جمع‌بندی، بنا شد سلسله‌جلساتی با همین موضوع برگزار شود. همچنین همزمان با این نشست از گزارش جدید دفتر مطالعات ساترا باعنوان «صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی؛ شش دستور کار برای سیاست‌گذاران» نیز رونمایی شد.