درز پنهان پاکت‌های چندلایه 

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز یزد، پاکت‌های چندلایه یکی از انواع مدرن بسته بندی مواد غذایی و از ضروت‌های توزیع این مواد در عصر حاضر است. تولید این پاکت‌ها که از مختصات توسعه و صنعتی شدن کشور‌ها بوده اکنون نقش مهمی در تولید و توزیع مواد غذایی و رونق تولید در این بخش از اقتصاد ایفا می‌کند. 

 

گذری در تاریخ نشان می‌دهد در ابتدای تمدن بشری نیازی به بسته بندی مواد غذایی نبوده است، بلکه مردم برای بدست آوردن غذا از محلی به محل دیگر می‌رفتند و مواد غذایی خود را بلافاصله مصرف می‌کردند.

این کار تا جایی پیش رفت که انسان‌ها پناهگاه دائمی برای خود پیدا کردند. در چنین شرایطی ناچار بودند غذا را از محل‌های مختلف جمع آوری کنند و به محل سکونت خود بیاورند. این نیاز باعث شد که اولین انواع بسته بندی نظیر کدو‌های خشک شده، صدف ها، برگ‌ها، پوست حیوانات و دیگر مواد طبیعی مورد استفاده قرار بگیرند.

برای انتقال آب، شیر، ماست، روغن یا دوغ از پوست حیوانات استفاده می‌شد. هنوز هم در مناطق استوایی از بامبو برای ذخیره سازی مواد غذایی استفاده می‌شود.

اما ظهور انقلاب صنعتی تحول اساسی در نظام تولید کالا ایجاد کرد. انقلاب صنعتی، جهان را با فوران کالا‌های گوناگون صنعتی روبرو کرد. تنوع کالا‌ها و رقابت فشرده میان تولید کنندگان و بازرگانان را نیز علاوه بر علوم دیگر وارد مجموعه سیستم بسته بندی کرد.

 توسعه بسته بندی سبب مستقل شدن این صنعت از مجموعه صنایع دیگر شد و رقابت و نیاز سبب شد که صنایع بسته بندی سهم قابل توجهی از بودجه‌های شرکت‌های تولیدی را به خود اختصاص دهد تا جایی که امروزه صنایع بسته بندی به یک تکنولوژی قدرتمند تبدیل شده است.

بنیانگزار سیستم بسته بندی‌های چند لایه، دکتر رابنراوزینگ سوئدی بود. وی در سال ۱۹۴۳ میلادی نوعی از بسته بندی را اختراع کرد که طی آن، بیشترین حجم از ماده غذایی، در کمترین حجم بسته بندی جای می‌گیرد. 

 یکی از ویژگی‌های این بسته بندی، نگهداری طولانی محصول درون آن است. برای مثال می‌توان شیر را چند ماه در دمای معمولی در این بسته بندی نگهداری کرد. 

بطور کلی این مواد، محصول بسته بندی شده را از تمام عوامل بیرونی نظیر نور، هوا و میکروب‌های موجود در امان نگه می‌دارند. در واقع این مواد نسبت به عوامل بیرونی نفوذ ناپذیر هستند. 

اکنون پاکت‌های چند لایه یکی از پر مصرف‌ترین اقلام در زندگی بشر محسوب می‌شوند و به یک صنعت بزرگ در دنیا تبدیل شده اند.

 

ایران چندسالی است که به شمار تولیدکنندگان پاکت‌های چند لایه پیوسته است. در استان یزد هم یک واحد تولید پاکت چند سالی است که فعالیت دارد. به این واحد تولیدی در یزد سری زدیم.

چرخ‌های تولید در این کارخانه به خوبی میچرخید. همه دستگاه‌ها و تجهیزات مشغول فعالیت بودند و کارشناسان و کارگران در تکاپوی کار و تلاش.

پاکت‌های چند لایه که عمدتا از چند لایه مواد پلی اتیلن، آلومینیوم و مقوا ساخته می‌شوند، بعد از تولید به مرحله چاپ می‌رسند تا رنگ در رنگ و به زیبایی متناسب با هر برند و واحد تولید کننده مواد لبنی و آبمیوه چاپ خورده و آماده تحویل شوند.

در آزمایشگاه این واحد تولیدی هم کارشناسان به خوبی و با جدیت کارشان را انجام می‌دادند و همه آزمایش‌های لازم در حال انجام بود تا محصولی با کیفیت و مطابق استاندارد‌های جهانی تحویل مشتریان شود.

آنگونه که مدیرعامل این واحد تولیدی می‌گوید: سالانه ۴۰۰ هزار پاکت در این واحد تولید می‌شود. 

دهقان می‌افزاید: پاکت‌های هشت لایه، مطابق با استاندار‌های روز دنیاست که به سفارش واحد‌های صنعتی، چون محصولات لبنی و آبمیوه تولید می‌شود.

 

در کشور ما سالانه بیش از پنج میلیارد پاکت چند لایه مصرف می‌شود که بخش عظیمی از آن در انحصار تولیدات دیگر کشور هاست. در حال حاضر تنها شش واحد تولید پاکت‌های چند لایه در کشورمان فعالند و برخی دیگر از این واحد‌ها نیز بدلیل عدم حمایت لازم از آنان به تعطیلی کشیده شده اند.

مهمتر اینکه برخی برند‌های معروف تولید کننده آبمیوه و لبنیات نیز بجای بهره گیری از تولیدات داخلی، مصرف کننده پاکت‌های خارجی هستند.

مدیرعامل واحد تولید پاکت‌های چند لایه یزد می‌گوید: اینجا اگرچه ظرفیت تولید سالانه ۸۰۰ میلیون پاکت را دارد، اما بدلیل نبود بازار فروش و برخی بی مِهری ها، تنها ۴۰۰ هزار پاکت تولید می‌شود.

تخصیص نیافتن ارز دولتی و نیمایی و تعرفه بالای گمرکی برای تامین مواد اولیه مهمترین این مشکلات است که اقای دهقان به آن اشاره می‌کند و می‌افزاید: دست‌های پشت پرده نمی‌خواهد تولید داخل رشد کند و همچنان واردات این محصول آزادانه در کشور انجام می‌شود.

او می‌گوید: همچنان با توان بالا کار می‌کنیم و هم اکنون نیز ۵۰ تولید کننده لبنیات و آبمیوه در کشور از پاکت‌های چند لایه ما استفاده می‌کنند.

مدیرعامل واحد تولیدی ادامه می‌دهد: اگر حمایت‌های لازم از صنعت بسته بندی در کشور انجام نشود این صنعت نیز به تعطیلی کشیده خواهد شد.

دهقان می‌گوید چرا باید یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات لبنی در کشور پاکت‌های چند لایه خود را از یک شرکت خارجی وارد کند در حالی که شرکت‌های ایرانی قادر به تامین نیاز این تولیدکننده هستند. 

 

هرآنچه بیان شد، روایتگر مشکلاتی است که تولیدکننده ایرانی در تولید پاکت‌های چند لایه با آن روبروست و برای ادامه فعالیت نیازمند حمایت است. این موضوع را با مدیرکل نساجی پوشاک و مواد سلولزی وزارت صمت درمیان گذاشتیم.

خانم محرابی می‌گوید: در حال حاضر تنها شش واحد تولید پاکت‌های چند لایه در کشور فعالند که سالانه حدود ۲۰ هزار تن تولید دارند در حالی که مصرف داخل کشور بیش از دو برابر این میزان و حدود ۴۵ هزار تن است.

او می‌افزاید: اقداماتی برای رفع  مشکلات فراروی این واحد‌های تولیدی در دست اجرا داریم که از جمله آن، تامین ارز مورد نیاز این واحدهاست که با جدیت در دست پیگیری است.

مدیرکل نساجی پوشاک و مواد سلولزی وزارت صمت می‌گوید: تلاش می‌کنیم تعرفه واردات این پاکت‌ها را به منظور حمایت بیشتر از تولیدات داخلی افزایش دهیم و واحد‌های تولید کننده مواد لبنی و آبمیوه را ملزم به استفاده از تولیدات داخلی کنیم.

محرابی در خصوص استفاده یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات لبنی کشور از پاکت‌های خارجی هم می‌افزاید: مشکل اینجاست که برخی تولیدکنندگان مواد لبنی و آبمیوه کشور هنگام راه اندازی تجهیزات خود قرارداد‌هایی چند ساله با کشور سازنده دارند و ملزم شده اند از پاکت‌های تولید آن کشور استفاده کنند.

مدیر کل نساجی پوشاک و مواد سلولزی وزارت صمت معتقد است اگر چه برخی از واحد‌های تولید پاکت‌های چند لایه تولیدات با کیفیت و قابل رقابتی با مشابه خارجی دارند، اما دیگر واحد‌ها نیز باید کیفیت تولیدات خود را ارتقا دهند تا محصولی با کیفیت‌تر و قابل رقابت با محصولات خارجی داشته باشند.

 

تعطیلی هر واحد تولیدی یعنی خسارات و صدماتی جبران ناپذیر به اقتصاد و اشتغال و تهدیدی برای رونق اقتصادی کشورمان. اگر بخواهیم مستقل باشیم و روی پای خودمان بایستیم، چاره‌ای جز حمایت از تولیدات و توانمندی‌های داخلی نداریم.

اگر چه گفتمان امروز کشور حمایت از تولید داخلی است، اما انتظار این است که از گفتمان از مرحله حرف خارج شده و با حمایت‌های لازم از سوی مسئولان وزارت صمت، این صنعت مهم و تکنولوژی عظیم در کشورمان روز‌های خوبی پیش رو داشته باشد.