عزت ملی، روابط خارجی و مرزبندی با دشمن

به گزارش سرویس پژوهش خبرگزاری صدا وسیما: بیانیه «گام دوم انقلاب اسلامی»، فصل نوینی را در حرکت انقلابی و عمل جهادی ملت بزرگ ایران و امت اسلام و جبهه مقاومت تبیین می‌کند و با تحلیلی روشن از گذشته، نقشه راه را برای تحکیم نظام انقلابی پویا، توانمند و پیشتاز در راستای دستیابی به تمدن اسلامی و بهبود جدی عملکرد ارکان نظام ارائه می‌نماید. "عزت ملی، روابط خارجی و مرزبندی با دشمن" ششمین محور مورد تاکید مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم است.

 

ایشان در بیانیه گام دوم ضمن بیان دستاورد‌های انقلاب اسلامی که ناشی از توجه به عزت ملی و استقلال‌خواهی است، می‌فرمایند: «نماد پر ابّهت و با شکوه و افتخارآمیز ایستادگی در برابر قلدران و زورگویان و مستکبران جهان و در رأس آنان آمریکای جهان‌خوار و جنایت‌کار، روزبه‌روز برجسته‌تر شد. در تمام این چهل سال، تسلیم‌ناپذیری و صیانت و پاسداری از انقلاب و عظمت و هیبت الهی آن و گردن برافراشته آن در مقابل دولت‌های متکبّر و مستکبر، خصوصیّت شناخته‌شده ایران و ایرانی به‌ویژه جوانان این مرز و بوم به شمار می‌رفته است.».

از منظر رهبر معظم انقلاب "عزت ملی، روابط خارجی و مرزبندی با دشمن، این هر سه، شاخه‌هایی از اصلِ «عزّت، حکمت و مصلحت» در روابط بین‌المللی‌اند". ایشان "تحرّک جدید نهضت بیداری اسلامی بر اساس الگوی مقاومت در برابر سلطه آمریکا و صهیونیسم؛ شکست سیاست‌های آمریکا در منطقه غرب آسیا و زمین‌گیر شدن همکاران خائن آن‌ها در منطقه؛ گسترش حضور قدرتمندانه سیاسی جمهوری اسلامی در غرب آسیا و بازتاب وسیع آن در سراسر جهان سلطه" را به عنوان"بخشی از مظاهر عزّت جمهوری اسلامی" بر می‌شمرند که «جز با شجاعت و حکمت مدیران جهادی به دست نمی‌آمد.».

 

ایشان همچنین در سالگرد رحلت امام (ره) در تعریف عزت، فرمودند: «عزت به معنای ساخت مستحکم درونی یک فرد یا یک جامعه است که او را در مقابله با دشمن و در مقابله با موانع دارای اقتدار می‌کند و بر چالش‌ها غلبه می‌بخشد» و در جایی دیگر عزت ملی را نیز این گونه تعریف کردند: «عزت ملی یعنی احساس افتخار ملی که این احساس افتخار ناشی از واقعیات باشد، ناشی از یک واقعیاتی در متن جامعه و بر روی زمین و نه متکی بر توهمات و تصورات. این عزت ملی از جمله چیز‌هایی است که اگر چنانچه در یک کشوری از بین رفت و نابود شد، هویت آن ملت نابود می‌شود.»

لذا تاکید می‌کنند که در این خصوص نیاز به گفتمان سازی است. چنانکه می‌فرمایند: «اگر می‌خواهیم یک خواسته‌ای تحقّق پیدا کند، قدم اوّل این است که این خواسته را به‌صورت یک گفتمان پذیرفته شده در بیاوریم.»

گفتمان‌سازی، فرآیند همه‌گیر کردن یک مفهوم و یک معرفت با استفاده از برنامه‌ریزی مداوم و دائمی تبلیغی و با هدف میانی رشد اندیشه، بینش و باور همراه با احساس مسئولیت و تعهّد جامعه است و هدف نهایی آن، رشد اعمال صالح در جامعه است. گفتمان را باید «شرایط تفاهم و مفاهمه در جامعه» بدانیم. بر این مبنا، باور عمومى، تجلّی‌گاه گفتمانِ جامعه است؛ گفتمان یعنى آن وضعیتی که یک سخن (یک آرمان، یک معرفت و ...) مورد تفاهم، قبول و پذیرش عموم مردم تلقى شود و مردم به آن توجه کنند؛ گفتمان جامعه، مفهوم و معرفتی است که در بُرهه‌اى از زمان در یک جامعه همه‌گیر می‌شود.

برای تحقق این هدف، نهاد‌های دست اندر کار فرهنگ سازی و گفتمان سازی به ویژه رسانه ملی باید با شناسایی شاخص-های مورد نظر مقام معظم رهبری در خصوص "عزت ملی، روابط خارجی و مرزبندی با دشمن" مفاهیم و مقوله‌های اصلی این گفتمان را محور تولید محتوای خود قرار دهند و به شیوه‌های مختلف به تکرار هنرمندانه آن‌ها بپردازند.

 

به این منظور این پژوهش با رصد سخنرانی‌های مقام معظم رهبری در موضوع "عزت ملی، روابط خارجی و مرزبندی با دشمن" و استخراج این مفاهیم و مقوله‌ها از بیانات معظم له طی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۶ به روش تحلیل مضمونی، در صدد است تا زمینه‌ای برای سیاستگذاری و تولید محتوای رسانه‌ای برای گفتمان سازی"عزت ملی، روابط خارجی و مرزبندی با دشمن"، به عنوان ششمین محور اصلی بیانیه گام دوم انقلاب، فراهم آورد.

متن کامل این مطلب در اینجا قابل دریافت است
پژوهشگر: فریفته هدایتی