تروئیکای اروپایی عضو برجام یا میانجی است؟

در پی اجرای مصوبه مجلس شورای اسلامی مبنی بر پایان دادن به اجرای داو طلبانه پروتکل الحاقی که آن هم بر اساس توافق سازمان انرژی اتمی ایران با رافائل گروسی مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی به یک راه حل میانه ختم شد تا چراغ سبزی از سوی دولت ایران برای دولت جدید امریکاباشد که مدعی بازگشت امریکا به دیپلماسی و برجام است,
تروئیکای اروپایی با صدور بیانیه ای ضمن ابراز تاسف شدید از تصمیم ایران به توقف اجرای پروتکل‌ الحاقی، آن را تصمیمی خطرناک و ناقض برجام خواندند.                                                                                                      تروئیکای اروپایی در  این بیانیه همچنین ادعا کرد هدف ما حفظ برجام و حمایت از تلاش‌های مداوم دیپلماتیک برای یک راه حل مبتنی بر مذاکره‌ است که اجازه می‌دهد ایران و آمریکا به طور کامل به تعهدات خود در برجام پایبند شوند.
تروئیکای اروپایی در حالی مدعی است که هدف آنها حفظ برجام است که پس از اقدام ترامپ در خارج کردن امریکا ازتوافق هسته ای با ایران در سال 2018 و اعمال تحریم های غیر قانونی یکجانبه , به هیچ یک از تعهدات یازده گانه خود مبنی بر تسهیل همکاری های اقتصادی با ایران عمل نکرد و حتی مانع خروج شرکت های اروپایی از ایران نشد.
این در حالی است که این ایران بود که به تنهایی به تعهدات خود در برجام عمل کرد ودر آخر هم برای وادار کردن طرف های مقابل به اجرای تعهدات خود وحفظ برجام بر اساس بندهای 26و36 توافق هسته ای بطور گام به گام بخشی از تعهدات هسته ای خود را کاهش داد.
اظهارات جوزف بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در اندیشکده «شورای آتلانتیک» نیز موید این نکته است که تهران تا زمانی که ترامپ به صورت یکجانبه از برجام خارج شد به تعهداتش در برجام پایبند بود و این پایبندی را برای مدت طولانی ادامه داد. 
بورل افزود آنها الان دیگر این کار را انجام نمی‌دهند، اما در این سو، ما تعهدات اقتصادی‌مان را اجرا نکردیم. این مسئله ساده‌ای نیست.
ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز روز دوشنبه در کنفرانسی خبری با اشاره به فعالیت‌های هسته‌ای ایران گفت: ایران قبل از خروج ما از برجام، به تعهدات خود پایبند بوده؛ این ارزیابی ما و ارزیابی نهادهای اطلاعاتی ماست.
با اعتراف مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا وسخنگوی وزارت خارجه امریکا به پایبندی ایران به تعهدات برجامی خود این سوال مطرح است که چرا تروئیکای اروپایی پس از خروج امریکا از برجام به تعهدات خود عمل نکرد و با دولت ترامپ در تحریم های ایران هم داستان شد؟ و اکنون که بایدن مدعی بازگرداندن امریکا به دیپلماسی وبرجام است به کاخ سفید فشار نمی آورد که به تعهدات خود عمل کند؟ بماند که تروئیکای اروپایی با ادعای تغییر شرایط زمانی از تغییر مفاد برجام و گنجاندن شروط دیگری از جمله نقش منطقه ای و برنامه موشکی ایران و حتی اضافه کردن رژیم صهیونیستی و عربستان به توافق سخن می گویند.
این مواضع دقیقا بیانگر رویکرد دولت جدید امریکاست که همان فشارهای حداکثری دولت سابق ترامپ را پیگیری می کند با این تفاوت که با ادعای بازگشت به دموکراسی سعی دارد اجماع به دست آورد و شرایط را برای ایران سخت تر نماید.
همین هفته جاری آنتونی بلینکن  وزیر خارجه آمریکا در گفتگو با بی بی سی گفت کشورش هیچ یک از اهرم های فشار علیه ایران را کنار نگذاشته و تحریم های واشنگتن علیه تهران به قوت خود باقی هستند.
بلینکن افزود  تمامی تحریم‌ها به قوت خود باقی است. در واقع، دست ما حتی بالاتر است چرا که بار دیگر در موضع مشترک با متحدان اروپایی خود هستیم. 
اما چرا این تحریم ها همچنان باقی است؟  در پاسخ به این سوال به بخش دیگری از مواضع ند پرایس اشاره می شود که گفت اگر ایران به طور کامل به اجرای تعهدات خود بازگردد، ایالات متحده هم به توافق بازمی‌گردد و از آن به عنوان بستری برای دستیابی به توافق طولانی‌ و قوی‌تر و دیگر موارد از جمله برنامه موشکی ایران استفاده می‌کند.
اکنون سوال های دیگری از نقش تروئیکای اروپایی در برجام  وروابط  ایران وامریکا مطرح می شود نخست اینکه آیا این تروئیکا عضو برجام است یا میانجی است که سعی دارد مذاکره میان ایران وامریکا را تسهیل نماید؟ دوم اینکه اگر عضو است چرا به تعهدات خود عمل نکرد و اگر میانجی است چرا بی طرف نیست و از اقدامات قانونی ایران ابراز نگرانی می کند؟  آن هم در حالیکه بر اساس دیدگاه و فضای حاکم بر رسانه های غربی از جمله بی بی سی سعی شده است تا برای خنثی کردن اهرم های فشار ایران, گام های پنجگانه ایران در کاهش تعهدات هسته ای خود و حتی پایان دادن به اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی به معنای عبور از خط قرمزها تعبیر نشود؟
آیا تروئیکای اروپایی خود مانع به نتیجه رسیدن توافق ایران با امریکا نیست و اصولا اگر این تروئیکا قدرت اجرای تعهدات 11 گانه خود را ندارد و نقشش به عنوان یک میانجی آن هم از نوع طرفدار امریکا تقلیل یافته است چرا باید در برجام حضور داشته باشد؟
آیا حضور تروئیکای اروپایی دربرجام به معنای افزایش هزینه برای ایران وافزایش قدرت چانه زنی برای دولت امریکا نیست؟ 
چرا تروئیکای اروپایی که هیچ نقشی در حفظ برجام ندارد از اقدامات متقابل ایران ابراز نگرانی می کند؟ آن هم در حالیکه وزارت خارجه آمریکا حتی از سخنان مقام معظم رهبری مبنی بر امکان غنی سازی 60 درصدی هم ابرازنگرانی نکرده  و رافایل گروسی پس از توافق با ایران گفته  است در صورتی که توافق اخیر با ایران حاصل نمی‌شد، تهران می‌توانست گام‌های غیرقابل بازگشت یا غیرقابل بازیابی بردارد. 
آیا تروئیکای اروپایی در چنین فضایی با موضع گیری های ضد ایرانی خود به دنبال ابراز وجود و سهم خواهی از احتمال سازش ایران وامریکا نیست؟

----------------------------------------------
رضا محمدمراد