بومی سازی کشت نشایی گل گاوزبان در دامنه سبلان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مرکز اردبیل؛ شرکت پخش رشید موفق به ایجاد جهش ژنتیکی در ساختار گل گاوزبان شد تا این گیاه بتواند سرمای زیر ۳۰ درجه و اختلاف سطح را تحمل کند.

با توجه به اهمیت و نقش گیاهان دارویی در چرخه اقتصاد کشور، تولیدات این نوع محصولات می‌تواند به توسعه زیست بوم نوآوری گیاهان دارویی استان کمک شایانی کند و موجب تامین مواد اولیه داروسازی و ایجاد اشتغال در این حوزه شود.

گل گاوزبان از گیاهان دارویی بسیار مهمی است که دارای خواص درمانی فراوانی می‌باشد. از گذشته تاکنون ایرانی‌ها با خواص گل گاوزبان آشنا هستند و برای بهره بردن از خواص درمانی این گیاه گل‌ها و برگ‌های گل گاوزبان را خشک می‌کنند و از آن برای تهیه چای و دمنوش و عرق گل گاو زبان استفاده می‌کنند.

گل گاوزبان گیاهی علفی و یک ساله است که ارتفاع ساقه آن تا ۶۰ سانتیمتر می‌رسد، ساقه آن شیاردار و خاردار و برگ‌های آن ساده و مخملی، و پوشیده از تار‌های خشن است که هنگام چیدن گیاه، گزیدگی ملایمی در دست‌ها احساس می‌شود. این گیاه خودرو است که در دامنه کوه‌های البرز می‌روید و دارای گونه‌های زیادی است. بخش مصرفی گیاه برگ‌ها و گل‌های آن است.

طبیعت گل گاو زبان
طبیعت گل گاوزبان گرم و ‌تر است و این گیاه سرشار از آنتی اکسیدان، فلاونوئید، آنتو سیانین، اسید گاما لینولئیک، کولین، ویتامین‌های B، ویتامین C، منیزیم، کلسیم، آهن و پتاسیم می‌باشد. برای بهره بردن از خواص درمانی این گیاه گل‌ها و برگ‌های گل گاو زبان را خشک می‌کنند و از آن برای تهیه چای و دمنوش و عرق گل گاو زبان استفاده می‌کنند.

از تجزیه شیمیایی گیاه گل گاوزبان مهم‌ترین ماده‌ای که به دست می‌آید نیترات دو پتاس می‌باشد و بیشتر خواص آن مربوط به این ماده است.

گل گاوزبان گیاهی طبی است که تقریباً تمامی اجزاء آن، اعم از گل‌ها و برگ‌ها و دانه‌های آن به عنوان دارو استفاده می‌شود. همچنین دانه‌های این گیاه را برای تهیه روغن مورد استفاده قرار می‌دهند.

در معالجه تب‌های دانه‌ای مانند سرخک، آبله‌مرغان مصرف دم کرده آن با لیموعمانی اثر شفابخشی دارد. این دم کرده در درمان درد‌های ناشی از سنگ کلیه و دفع سنگ مثانه نیز بسیار مفید است. اگر دچار آلرژی‌های فصلی می‌باشید توصیه به مصرف دم کرده گل گاوزبان است. دم کرده گل گاوزبان برای درمان جوش‌های دهان، آفت دهانی بسیار نافذ است.

دم‌کرده گل گاوزبان، دمنوشی برای سرماخوردگی
گاهی اوقات سرفه‌های فصل سرما را هیچ قرص و شربتی درمان نمی‌کند، اما تجویز یک جوشانده سنتی مانند گل گاوزبان به صورت مرهمی قوی عمل خواهد کرد.

دم‌کرده گل گاوزبان را به همراه کمی لیمو عمانی، یک دمنوش مناسب برای مقابله با سرماخوردگی است. این دمنوش به شرط ترش نبودن به خصوص در ابتدای شروع علائم سرماخوردگی، یک نوشیدنی مناسب برای بهبود حال بیمار است.

گل گاوزبان در درمان سرفه‌های مزمن، وقفه‌های تنفسی و آسم‌های خفیف نیز موثر است. در درمان سرفه‌های خشک می‌توان گیاه گل گاوزبان را با بابونه، سنبل‌الطیب، گل شقایق مخلوط نموده و دم کرده حاصل از این چند گیاه را روزی ۳-۲ بار بنوشید.

فواید گل گاو زبان برای پوست، مو و ناخن
جوشانده گل گاو زبان برای بهبود وضعیت مو، ناخن و پوست تاثیر فراوانی دارد.
عُصاره برگ گل گاوزبان به عنوان ترکیبی نرم کننده برای پوست خشک و برطرف نمودن خارش‌های پوستی به کار می‌رود.
افشره برگ گل گاوزبان را می‌توان با مقدار مساوی آب رقیق نمود و برای خشکی و یا خارش پوست و همینطور جوش‌های عصبی روی پوست مالید.

 

مصرف گل گاو زبان در بارداری، شیردهی و در کودکان
زنان باردار بایستی از مصرف گل گاو زبان در ایام حاملگی خودداری نمایند. چرا که به علت داشتن آلکالوئید‌ها ممکن است باعث آسیب به جنین شود.
بسیاری تصور می‌کنند مصرف دارو‌های گیاهی برخلاف دارو‌های شیمیایی کاملاً بی ضرر و بدون عوارض است؛ در حالی که امروزه ثابت شده عوارض دارو‌های گیاهی دست کمی از دارو‌های شیمیایی ندارد. این مسئله به خصوص در دوران بارداری اهمیت بیشتری دارد و زنان حامله بایستی از هرگونه مصرف خودسرانه انواع جوشانده‌ها یا دم کرده‌های گیاهی در بارداری خودداری کنند.

همچنین گل گاوزبان به علت داشتن آلکالوئید برای زنان شیرده و کودکان نیز مضر است، مصرف بیش از پنج روز متوالی این گیاه ممکن است باعث عادت ماهانه در زنان شود؛ بنابراین پس از پنج روز استفاده از آن در صورت نیاز، سه روز فاصله انداخته، سپس دوباره مصرف کنید.

گل گاوزبان فشارخون را بالا می‌برد
دارو‌های گیاهی مانند دارو‌های شیمیایی دارای عوارض هستند، به طور مثال گل گاوزبان فشارخون را افزایش می‌دهد و نباید مبتلایان فشارخون از آن استفاده کنند. اگر مبتلایان به فشارخون می‌خواهند گل گاوزبان مصرف کنند باید از مصلح آن یعنی لیمو هم استفاده کنند. مصلح به ماده غذایی یا گیاه دارویی اطلاق می‌شود که عوارض گیاهان دارویی را از بین می‌برد و آن را تعدیل می‌کند. همان طور که می‌دانید به اغلب مبتلایان به فشارخون که دچار ناراحتی اعصاب می‌شوند توصیه می‌شود گل گاوزبان مصرف کنند درحالی‌که این بیماران با خوردن آن دچار عوارض می‌شوند. پس دارو‌های گیاهی حتماً باید از سوی متخصصان مربوطه تجویز شوند.
گل گاوزبان به علت داشتن آلکالوئید برای زنان حامله و شیرده مضر است.

خاصیت گیاه گل گاوزبان
مصرف بیش از ۵ روز مداوم این گیاه ممکن است باعث عادت شود؛ بنابراین پس از ۵ روز استفاده از آن در صورت نیاز، ۳ روز فاصله انداخته و سپس دوباره مصرف کنید.

نکته‌ دیگری که باید متذکر شد این است که معمولاً با گل گاوزبان، سنبل‌الطیب نیز مصرف می‌شود باید بدانید که مصرف زیاد سنبل‌الطیب، در کنار خاصیت آرام بخشی، می‌تواند باعث مسمومیت شود. مقدار زیاد این داروی گیاهی، علائمی مثل خستگی، احساس سبکی سر، گشاد شدن مردمک چشم و مسمومیت کبدی به دنبال دارد و مصرف آن همراه با دارو‌های سیستم عصبی مرکزی مثل ضد افسردگی‌ها، ضد اضطراب‌ها، آرام‌بخش‌ها، خواب‌آور‌ها و آنتی‌هیستامین‌ها می‌تواند بسیار خطرناک باشد.