یک دست کردن مرغ‌ها چاره نوسانات قیمت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز همدان، برای خرید مرغ سری به بازار شهر زدم اکثر مرغ فروشی‌های همدان در نزدیکی میدان اصلی شهر و خیابان باباطاهر قرار دارند؛ حدود ساعت ۱۱ و نیم بود که به این خیابان شلوغ رسیدم مردم هم در حال خرید مرغ و مایحتاج زندگی بودند و ناراضی از قیمت ها...

یک بام و دو هوای قیمت مرغ

یک بانوی ۵۲ ساله همدانی با کیسه مرغی که در دست دارد به فروشنده می‌گوید:" هفته پیش قیمت مرغ ۲ هزار تومان ارزان‌تر بود مگر چه اتفاقی افتاده است که حالا قیمت آن شده ۳۰ هزار تومان؛ " شهروند دیگری که در کنار این بانوی همدانی قرار دارد با لحن طعنه داری می‌گوید:" این مرغ‌ها تخم طلا می‌گذارند با بقیه فرق دارند. "

پیرمردی ۷۰ ساله‌ای هم که کیسه میوه‌ای در دست داشت سری تکان می‌دهد:" صبح که بلند می‌شوی می‌بینی قیمت‌ها سر به فلک کشیده، تنها مرغ که نیست... کی با این حقوق‌ها می‌شود زندگی را چرخاند؟!

از فروشنده می‌پرسم چرا این قدر قیمت‌ها در نوسان است، او هم که دل پری از قیمت‌ها دارد می‌گوید: " تقصر ما که نیست مرغداران به ما قیمت می‌دهند و ما هم مجبوریم طبق قیمت آن‌ها خرید را انجام دهیم. "

دو عدد مرغ به قیمت کیلویی ۳۰ هزار تومان را خریداری میکنم که قیمتش حدود ۱۳۰ هزار تومان می‌شود. تصمیم گرفتم بدانم چرا قیمت مرغ‌ها که تولید داخل است این گونه با افزایش قیمت شدید مواجه است.

در ابتدا به سراغ مرغداران رفتم

استان همدان به عنوان یک استان کشاورزی دارای محصولات کشاورزی و دامی بسیاری است تا جایی که با داشتن ۵۲۴ واحد مرغداری ۸ میلیون و ۵۶۶ هزار و ۵۳۰ قطعه مرغ گوشتی در استان همدان تولید می‌شود.

آقای سبزواری نخستین مرغداری بود که با وی ارتباط گرفتم، مرغداری وی در نزدیکی شهر قهاوند است.

شهری کوچک که در فاصله ۵۵ کیلومتری همدان قرار دارد.

این تولید کننده جوان همدانی ۵ سال پیش با کمک برادرهایش اقدام به راه اندازی مرغداری گوشتی در روستایشان نموده است.

پای صحبت هایش که نشستم از گرانی نهاده‌های دامی و دارو‌ها سخن به میان آورد " از ابتدای سال گذشته قیمت نهاده‌ها و دارو‌های طیور که بیشتر وارداتی است افزایش چندین برابری داشته است. "

"برای مثال قیمت کنجاله سویا از ۲۷۰۰ تومان به ۱۵ هزار تومان و ذرت هم از ۱۵۰۰ تومان به ۳۵۰۰ تومان رسید و برای ما به صرفه نیست که مرغ را با قیمت ارزان به فروش برسانیم. "

برای اطلاعات بیشتر به سراغ یکی از استادان دانشگاه بوعلی در حوزه اقتصاد رفتم تا بدانم این وابستگی کشور به نهاده‌ها تا چه میزان بر روی اقتصاد ما تاثیرگذاشته است.

وابستگی بلای جان اقتصاد کشور

"علی حسینی" این استاد دانشگاه که مدت ۱۵ سال است به کار تدریس مشغول است می‌گوید: "کشور در زمینه نهاده‌ها و داروی دام و طیور از وابستگی رنج می‌برد که در چند سال اخیر به علت افزایش قیمت ارز، قیمت این کالا‌ها هم رشد چشمگیری داشته تا جایی که کمر مرغداران و دامداران را خم کرده است. "

از آنجا به سراغ سازمان جهاد کشاورزی استان رفتم، " علیرضا قره گزلو " " مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی همدان" در همان ابتدای ورود با رویی گشاده به استقبالم آمد.

" دام و طیور نهاده بسیاری مصرف می‌کند از آنجایی که برای تولید نهاده‌ها مانند ذرت نیاز به آب فراوانی است کشور توانایی تولید نهاده‌ها به اندازه کافی را ندارد و مجبور است از خارج از کشور وارد کند که به دلیل تحریم کشور و بالار فتن ارز قیمت نهاده‌ها بسیار افزایش یافته است. "

پس چاره کار چیست...؟

" علیرضا قره گزلو " " مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی همدان" به طرح جدید دولت در راستای کاهش وابستگی به نهاده‌ها و دارو‌ها اشاره می‌کند:" در صدد هستیم با تولید مرغ‌های یک دست یا همان سایز مشکل نوسانات قیمت بازار مرغ را حل کنیم. "

تاکنون بیش از ۲۰۰ پرونده در رابطه با تولید مرغ سایز در استان تشکیل شده است.

آنجا بود که با مرغ‌های سایز یا کوچک آشنا شدم.

پس به اداره دامپزشکی استان رفتم تا بیشتر درباره این نوع مرغ و مزایای آن برای اقتصاد و سلامت مردم بدانم.

مرغ‌های سایز وزنی کمتر از ۱۷۰۰ گرم دارند

آقای "نقی پور" "رئیس اداره نظارت بر بهداشت عمومی و مواد غذایی اداره کل دامپزشکی استان" می‌گوید:" مرغ‌های سایز وزن شان بین ۱۲۰۰ تا ۱۷۰۰ گرم است یعنی سن کشتار مرغ در کمتر از ۴۰ روزگی اتفاق می‌افتاد. "

مرغ‌های معمولی وزن شان بالای ۲ کیلوگرم است و بیش از ۴۲ روز مدت رشد آن طول می‌کشد.

پای صحبت‌های اقای" بهرامی"" مسوول اداره بهداشت مدیریت بیماری‌های طیور اداره کل دامپزشکی استان "هم نشستم که از فواید مرغ سایز برای سلامت می‌گوید:" این نوع مرغ‌ها پروتئین بیشتر و چربی کمتری دارند که باعث شده است برای سلامت مردم مفید‌تر باشند. "

علاوه بر اینکه برای مرغداران این نوع مرغ صرفه اقتصادی بیشتری دارد و محصول سالم تری نیز برای مردم به حساب می‌آید.

مرغ سایز چرا در بازار نیست...!

یادم آمد که مرغ‌هایی که آن روز خریدم هر کدام بالای ۲ کیلو و ۱۰۰ گرم بودند. مغازه‌های کمی بودند که مرغ کوچک داشتن و آن هم در مغازه شان بیشتر مرغ درشت بود.

به سراغ مرغداری آقای نوروزی در نزدیکی کبودراهنگ رفتم.

وارد مرغداری که شدم مرغ‌ها آماده کشتار بودند مرغ‌های دو سالن به کشتارگاه رفته بودند و مرغ‌های یک سالن هم در حال آماده شدن بودند. مرغ‌ها حسابی چاق شده بودند تا جایی که آنچنان توان حرکت نداشتن.

" آقای نوروزی می‌گوید:" مردم خواهان مرغ درشت هستند و ما هم مجبوریم برای آنکه مرغ هایمان به فروش برسد مرغ را بالای دو کیلو گرم تولید کنیم. "

"مرغ‌های سایز کوچک خیلی وقت است که در دنیا تولید می‌شود، اما در ایران خواهان ندارد. "

نبود فرهنگ مصرف مرغ سایز در بازار

دوباره به بازار رفتم تا بدانم چرا مردم تمایلی به خرید مرغ کوچک یا سایز ندارند.

یک بانوی ۲۵ ساله که در حال انتخاب مرغ درشت بود از گوشت دار بودن بیشتر این مرغ‌ها سخن می‌گوید.

یک شهروند دیگر همدانی هم بر داشتن استخوان بیشتر گوشت‌های سایز تاکید دارد "مرغ‌های کوچک برای میهمانی مناسب نیست، زیرا بیشتر آن استخوان و دوریز است که در واقع با خرید مرغ کوچک پول هایمان را دور میریزیم. "

برای صحت صحبت‌های مردم تصمیم گرفتم مقایسه‌ای انجام دهم پس از یکی از مرغ فروشی‌ها خواستم ۱۰ عدد مرغ درشت حدود ۲۶ کیلوگرم و ۱۰ عدد مرغ کوچک حدود ۱۸ کیلوگرم را پاکسازی و خورد کند.

وزن مرغ درشت پس از پاکسازی و دو ریز ۱۶ کیلوگرم و وزن مرغ سایز ۱۲ کیلوگرم شد.

این بر خلاف نظر مردم دور ریز مرغ درشت بیشتر از مرغ سایز است.

نهاده و داروی کمتری مرغ سایز مصرف می‌کند

از "آقای عطری" کارشناس طیور جهادکشاورزی شهرستان همدان"هم درباره میزان مصرف نهاده و دارو در مرغ‌های سایز سوال پرسیدم.

" با توجه به اینکه نهاده‌های دان مصرفی (۷۰ درصد سویا و ذرت) برای تولید گوشت مرغ از خارج وارد می‌شود، با اجرای این طرح راندمان غذایی بیش از ۲۵ درصد نسبت به شرایط فعلی بهبود می‌یابد و درعین‌حال از خروج میلیون‌ها دلار ارز از کشور جلوگیری به‌عمل می‌آید. "

"با پرورش مرغ سایز همچنین میزان مصرف دارو‌ها نیز نزدیک به صفر می‌شود. "

مرغ سایز بهبود راندمان غذایی، کاهش هزینه‌های تأمین مالی سرمایه در گردش، کاهش تلفات و درکل بهبود بهره‌وری را به همراه دارد.

برای ترویج مصرف مرغ سایز کارگروه تخصصی تشکیل شده است

تماس تلفنی هم با "مریم طهماسبی"" مدیرکل آموزش بهره‌برداران و مشاغل کشاورزی" گرفتم تا بدانم چه کار‌هایی انجام شده تا بیشتر به این نوع مرغ‌ها در سفره‌ها توجه شود.

" برای ترویج تولید و مصرف مرغ سایز در قالب طرح ملی مدیریت سنی مرغ گوشتی کارگروه‌های تخصصی مختلفی در سطح ملی تشکیل شده از جمله کارگروه آموزش و ترویج که هدف آن ترویج و فرهنگ سازی تولید و مصرف مرغ با وزن استاندارد در کشور است. "

"در این کارگروه از کارشناسان زبده بخش‌های مختلف وزارت جهاد کشاورزی کمک گرفته می‌شود تا مردم بیشتر با این نوع مرغ‌ها آشنا شوند. "

نبود زنجیره تولید مرغ سایز در همدان

با جستجوی کوتاهی در اینترنت متوجه شدم مرغ سایز در تعدادی از شهر‌ها از جمله شهر‌های شمالی کشو ر خیلی وقت است که تولید و روانه باز می‌شود پس برایم سوال پیش آمد که چرا تاکنون جهاد کشاورزی به فکر تولید مرغ‌های سایز در استان نیفتاده است

" علیرضا قره گزلو " " مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی همدان" معتقد است" نداشتن زنجیره تولید در استان باعث شده مرغداران تمایلی به پرورش مرغ سایز نداشته باشند. "

او ادامه می‌دهد:"هم اکنون بیش از ۵۰ متقاضی خواهان ورود به چرخه تولید مرغ سایز در همدان هستند. "

" علیرضا قره گزلو " " مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی همدان" می‌گوید:" در صدد هستیم مرغ لاین را در همدان تولید کنیم که با تولید این مرغ‌ها به طور اتوماتیک وار تمامی مرغ‌ها به صورت سایز تولید خواهند شد. "

برای تحقیق بیشتر به سراغ ریس سازمان جهاد کشاورزی استان هم رفتم تا با این طرح عظیم و ملی به عنوان یک خبرنگار حوزه اقتصادی بیشتر آشنا شوم و بتوانم به فرهنگ سازی در این زمینه کمک کنم.

مرغ لاین آرین در همدان تولید می‌شود

"منصور رضوانی جلال " رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان " می‌گوید:" قرار است مرغ لاین آرین با کمک بخش خصوصی در استان همدان راه اندازی شود و تاکنون ۲۰۵ پرونده در استان تشکیل شده است. ".

اما در واقع مرغ لاین چیست و ارتباطش با مرغ سایز چه بود سوالی است که برایم پیش آمد با تحقیق در اینترنت متوجه شدم؛ ایران نژاد مرغ‌های کاپ و راس را از کشور‌های خارجی مانند انگلیس وارد می‌کند که حدود یک سال است دیگر این نژاد‌ها را که از آن‌ها مرغ‌های گوشتی تولید می‌شود به ایران نمی‌دهند پس مسوولان دوباره به فکر تولید مرغ‌های لاین در کشور افتاده اند. برنامه ملی "ارتقای مرغ لاین آرین"از شهریور ماه سال گذشته و در اثر تاکید رهبر معظم انقلاب در سطح ملی کلید خورد و برنامه آن هم در اسفند ماه سال ۹۸ آماده شد.

ایران صاحب دانش تولید مرغ لاین است

طبقه گفته" علیرضا قره گزلو " " مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی همدان" " که دکترای این رشته را نیز دارد معتقد است:" تولید لاین پیشرفته‌ترین تکنولوژی در صنعت طیور به شمار می‌آید که همه مرغ‌های اجداد، مادر و گوشتی و تخم‌گذار از آن مشتق می‌شوند. "

از تعاریف آقای" خزایی" "معاون مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی استان"هم به این نتیجه رسیدم که به یک جمعیتی از موجودات که بتوانند با همدیگر زندگی کنند و همه صفات ژنتیکی خود را به نسل‌های بعدی منتقل کنند "لاین" گفته می‌شود که می‌تواند در همه حیوانات وجود داشته باشد.

حالا اسم مرغ لاینی که در ایران تولید می‌شود آرین است که دارای خصوصیات بسیاری از جمله آنکه وزن آن‌ها زیر ۲ کیلو گرم است.

افزایش بازده غذایی، افزایش تعداد دفعات جوجه‌ریزی در سال، کاهش ریسک ابتلا به بیماری‌های عفونی و ناهنجاری‌های متابولیکی، افزایش تراکم در واحد سطح، بازده اقتصادی بیشتر، افزایش ماندگاری لاشه، افزایش کیفیت گوشت، کاهش چربی لاشه، ارتقای سطح سلامت و کاهش ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی مصرف‌کنندگان، از جمله مزایای استفاده از مرغ لاین آرین است.

تعداد کمی از کشور‌های جهان صاحب علم و فناوری موسوم به لاین هستند و کشور‌های آمریکا، انگلیس، هلند، برزیل، هند، آلمان، فرانسه و ایران تنها دارندگان این دانش هستند.

از مرغ لاین حمایت می‌شود

" علیرضا قره گزلو " " مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی همدان" درباره حمایت‌ها از این طرح ملی می‌گوید:" مرغدارانی که جوجه ریزی مرغ آرین را انجام دهند، نهاده‌های آن‌ها از ذرت و کنجاله تا واکسن و دارو به صورت ۱۰۰درصد تامین می‌شود و به مدت ۸ ماه هم مبلغ ۲۰۰ هزار تومان برای تولید هر قطعه مرغ مادر، به آنان تسهیلات با سود ۸ درصد داده می‌شود. "

او ادامه می‌دهد:" به دامداران هم تضمین خرید جوجه‌ها در صورت جذب نشدن در بازار داده می‌شود. "

کلام آخر

صرفه اقتصادی پرورش مرغ سایز و مرغ لاین با بهبود ضریب تبدیل و افزایش تعداد دوره‌های پرورش این مرغ‌ها را نباید فراموش کرد. با پرورش این نوع مرغ‌ها از آن جایی که نهاده و داروی کمتری مصرف می‌کنند دیگر شاهد نوسانات شدید قیمت مرغ نخواهیم بود.

امید است با فرهنگ‌سازی‌های صورت گرفته، شاهد انتخاب محصولاتی با کیفیت، استاندارد و متناسب با سلامتی باشیم.

تهیه و تنظیم: حسن شعبانلو کمری