موارد استفاده شیرین بیان

به گزارش گروه وب‌گردی خبرگزاری صدا و سیما، به نقل از هلث لاین، ریشه شیرین بیان یکی از قدیمی‌ترین دارو‌های گیاهی جهان محسوب می‌شود. از شیرین بیان بومی آسیای غربی و اروپای جنوبی مدت زیادی است که در درمان بیماری‌های مختلف و طعم دادن به آب نبات ها، نوشیدنی‌ها و دارو‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. با وجود این تاریخچه، تنها برخی از کاربرد‌های آن با تحقیقات علمی پشتیبانی می‌شود. علاوه بر این، شیرین بیان می‌تواند خطرات زیادی برای سلامتی به همراه داشته باشد.

در ادامه موارد استفاده و فواید ریشه شیرین بیان را مورد بررسی قرار می‌دهد.

ریشه شیرین بیان چگونه استفاده می‌شود؟

استفاده دارویی از شیرین بیان به مصر باستان برمی گردد جایی که ریشه آن را در تهیه یک نوشیدنی شیرین برای فراعنه استفاده می‌کردند، همچنین در دارو‌های سنتی چینی، خاورمیانه و یونان برای تسکین معده، کاهش التهاب و درمان مشکلات دستگاه تنفسی فوقانی مورد استفاده قرار گرفته است.

شیرین بیان با وجود اینکه در درمان بیماری‌های مختلف و طعم دادن به آب نبات ها، نوشیدنی‌ها و دارو‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، این گیاه می‌تواند خطرات زیادی برای سلامتی به همراه داشته باشد.

کاربرد‌های معاصر ریشه شیرین بیان

امروزه بسیاری از افراد از ریشه شیرین بیان برای درمان بیماری‌هایی مانند سوزش معده، ریفلاکس اسید، گر گرفتگی، سرفه و عفونت‌های باکتریایی و ویروسی استفاده می‌کنند.

 

 

ریشه شیرین بیان در قالب کپسول یا مکمل مایع در دسترس است. علاوه بر این، چای شیرین بیان گلودرد را تسکین می‌دهد در حالی که ادعا می‌شود ژل‌های موضعی آن نیز برای درمان بیماری‌های پوستی مانند آکنه یا اگزما موثر است. شیرین بیان برای طعم دادن به برخی از غذا‌ها و نوشیدنی‌ها نیز استفاده می‌شود.

البته در نظر داشته باشید بسیاری از آب نبات‌های شیرین بیان نه با ریشه شیرین بیان بلکه با روغن انیسون، یک روغن اساسی از گیاه انیسون طعم مشابهی دارد.

ترکیبات گیاهی ریشه شیرین بیان

در حالی که ریشه شیرین بیان حاوی صد‌ها ترکیب گیاهی است، اما ترکیب اصلی فعال ریشه شیرین بیان گلیسیریزین است. گلیسیریزین مسئول طعم شیرین ریشه و خاصیت آنتی اکسیدانی، ضدالتهابی و ضدمیکروبی آن است.

با این حال، گلیسیریزین نیز با بسیاری از اثرات سوء ریشه شیرین بیان ارتباط دارد. در نتیجه برخی از محصولات از شیرین بیان دلیسیریزیزین (DGL) استفاده می‌کنند که باعث حذف گلیسیریزین شده است.

مزایای شیرین بیان

 

تحقیقات کنونی نوید چندین مورد استفاده دارویی ریشه شیرین بیان را می‌دهد.

شیرین بیان به بیماری‌های پوستی کمک می‌کند

ریشه شیرین بیان شامل بیش از ۳۰۰ ترکیب است که برخی از آن‌ها اثرات ضدالتهابی، ضدباکتریایی و ضدویروسی قوی را نشان می‌دهند. به طور خاص، مطالعات در فاز حیوانی و آزمایشگاهی گلیسیریزین را به فواید ضدالتهابی و ضدمیکروبی مرتبط می‌کند.

در نتیجه، از عصاره ریشه شیرین بیان برای درمان انواع بیماری‌های پوستی از جمله آکنه و اگزما استفاده می‌شود. در یک مطالعه ۲ هفته‌ای روی ۶۰ بزرگسال استفاده از یک ژل موضعی حاوی عصاره ریشه شیرین بیان به طور قابل توجهی اگزما را بهبود بخشید. اگرچه از ژل‌های شیرین بیان موضعی نیز برای درمان آکنه استفاده می‌شود، اما تحقیقات در مورد اثر آن مختلط و محدود است.

شیرین بیان ریفلاکس اسید و سوءهاضمه را کاهش می‌دهد

از عصاره ریشه شیرین بیان اغلب برای تسکین علائم سوءهاضمه مانند ریفلاکس اسید، ناراحتی معده و سوزش معده استفاده می‌شود. در یک مطالعه ۳۰ روزه روی ۵۰ بزرگسال مبتلا به سوءهاضمه مصرف یک عدد کپسول شیرین بیان به وزن ۷۵ میلی گرم ۲ بار در روز در مقابل گروه دارونما منجر به بهبود قابل توجهی در علائم شد.

عصاره ریشه شیرین بیان علائم ریفلاکس معده (مری) از جمله ریفلاکس اسید و سوزش معده را نیز کاهش می‌دهد. در یک مطالعه ۸ هفته‌ای روی ۵۸ بزرگسال مبتلا به بازگشت اسید به مری، دوز کم گلیسیرتینیک اسید در ترکیب با درمان استاندارد منجر به بهبود قابل توجهی در علائم شد.

مطالعه دیگری روی ۵۸ بزرگسال مبتلا به بازگشت اسید به مری خاطرنشان کرد استفاده روزانه از ریشه شیرین بیان در کاهش علائم طی یک دوره ۲ ساله نسبت به دارو‌های ضد اسید که به طور معمول استفاده می‌شود موثرتر است. در حالی که این نتایج امیدوار کننده است، اما مطالعات بیشتری در فاز انسانی نیاز است.

شیرین بیان به درمان زخم معده کمک می‌کند

زخم معده، زخم‌های دردناکی که در معده، مری تحتانی یا روده کوچک ایجاد می‌شود. این زخم‌ها به طور معمول در اثر التهاب ناشی از باکتری‌های هلیکوباکتر پیلوری ایجاد می‌شوند.

عصاره ریشه شیرین بیان و گلیسیریزین آن به درمان زخم معده کمک می‌کند. یک مطالعه روی موش‌ها نشان داد دوز عصاره شیرین بیان از ۹۱ میلی گرم در هر پوند (۲۰۰ میلی گرم در کیلوگرم) از وزن بدن در برابر این زخم‌ها بهتر از امپرازول داروی رایج زخم معده محافظت می‌کند.


در حالی که تحقیقات بیشتری در فاز انسانی مورد نیاز است یک مطالعه ۲ هفته‌ای روی ۱۲۰ فرد بزرگسال نشان داد مصرف عصاره شیرین بیان علاوه بر یک درمان استاندارد هلیکوباکتر پیلوری را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

شیرین بیان خاصیت ضدسرطانی دارد

عصاره ریشه شیرین بیان به دلیل دارا بودن ترکیبات گیاهی بیشمار با اثرات آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی برای اثرات محافظتی آن در برابر انواع خاصی از سرطان مورد مطالعه قرار گرفته است. به طور خاص، عصاره شیرین بیان و ترکیبات آن با کاهش یا جلوگیری از رشد سلول در سرطان‌های پوست، پستان، روده بزرگ و پروستات در ارتباط بوده است.


از آنجا که تحقیقات محدود به فاز آزمایشگاهی و حیوانی است، بنابراین تاثیرات آن بر سرطان‌ها در انسان ناشناخته است. با این حال، عصاره ریشه شیرین بیان به درمان موکوزیت دهانی کمک می‌کند، زخم‌های بسیار دردناک دهانی که افراد مبتلا به سرطان برخی اوقات به عنوان یک عارضه جانبی شیمی درمانی و پرتودرمانی تجربه می‌کنند.

یک مطالعه ۲ هفته‌ای روی ۶۰ بزرگسال مبتلا به سرطان سر و گردن نشان داد شیرین بیان موضعی به اندازه همان درمان استاندارد ورم مخاط دهان موثر است.

شیرین بیان شرایط دستگاه تنفسی فوقانی را تسکین می‌دهد

به دلیل اثرات ضدالتهابی و ضدمیکروبی هر ۲ عصاره ریشه شیرین بیان و چای به بهبود شرایط دستگاه تنفسی فوقانی کمک می‌کنند. به طور خاص، مطالعات در فاز حیوانی نتیجه می‌گیرند عصاره گلیسیریزین از ریشه شیرین بیان به تسکین آسم به ویژه هنگام استفاده از درمان‌های مدرن نیز کمک می‌کند.

در حالی که تحقیقات محدود در فاز انسانی نتایج مشابهی را نشان می‌دهد مطالعات دقیق‌تر و طولانی مدت در این زمینه مورد نیاز است. علاوه بر این، مطالعات محدود در فاز آزمایشگاهی و انسانی نشان می‌دهد چای و عصاره ریشه شیرین بیان از گلودرد محافظت کرده و از درد گلو پس از جراحی نیز جلوگیری می‌کند. البته هنوز تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است.

شیرین بیان در برابر حفره محافظت می‌کند

ریشه شیرین بیان به محافظت در برابر باکتری‌هایی که منجر به ایجاد حفره می‌شوند کمک می‌کند. یک مطالعه ۳ هفته‌ای به ۶۶ کودک آب نبات چوبی بدون قند حاوی ۱۵ میلی گرم ریشه شیرین بیان ۲ بار در روز در طول هفته طی روز‌های حضور در مدرسه داد.



مصرف آب نبات چوبی تعداد باکتری‌های استرپتوکوک موتانس را که عامل اصلی ایجاد حفره هستند به طور قابل توجهی کاهش داد، همچنین مطالعات در فاز آزمایشگاهی نشان می‌دهد عصاره ریشه شیرین بیان در محافظت در برابر باکتری‌هایی که به طور معمول به پوسیدگی ندان مرتبط هستند موثر است. با این حال، تحقیقات بیشتری در مورد دوز و فرم بهینه ریشه شیرین بیان لازم است.

سایر مزایای شیرین بیان

عصاره ریشه شیرین بیان به چندین فواید دیگر گره خورده است، شامل:

کمک به دیابت: در یک مطالعه ۶۰ روزه روی موش‌ها مصرف روزانه عصاره ریشه شیرین بیان باعث بهبود قابل توجهی در سطح قند خون و سلامت کلیه شد البته این اثربخشی هنوز در فاز انسانی تایید نشده است.

کاهش علائم یائسگی: عصاره ریشه شیرین بیان به عنوان درمانی برای گرگرفتگی در دوران یائسگی پیشنهاد می‌شود. با این حال، شواهد در مورد اثربخشی آن برای این منظور محدود است.

پشتیبانی از کاهش وزن: برخی مطالعات نشان می‌دهد عصاره ریشه شیرین بیان شاخص توده بدن (BMI) را کاهش می‌دهد و از کاهش وزن پشتیبانی می‌کند. با این حال، مطالعات دیگر هیچ تاثیری بر وزن پیدا نکرده اند.

کمک به درمان هپاتیت C: یک مطالعه در فاز آزمایشگاهی نشان داد افزودن گلیسیریزین به یک درمان استاندارد هپاتیت C به طور قابل توجهی انتشار ویروس را کاهش می‌دهد. اگرچه امیدوار کننده است، اما این نتایج در فاز انسانی هنوز تایید نشده است.

عوارض جانبی مصرف شیرین بیان و اقدامات احتیاطی

سازمان غذا و داروی آمریکا معتقد است ریشه شیرین بیان به طور کلی برای استفاده در غذا‌ها بی خطر شناخته شده است. با این حال، این سازمان در حال حاضر مکمل‌ها را از نظر خلوص اثربخشی یا صحت برچسب زدن به مواد تشکیل دهنده ارزیابی یا تایید نمی‌کند.

علاوه بر این، استفاده کوتاه مدت از مکمل‌های ریشه شیرین بیان و چای آن به طور گسترده‌ای بی خطر تلقی می‌شوند. با این حال، دوز‌های زیاد آن ممکن است اثرات نامطلوبی ایجاد کند و افراد با برخی از شرایط ممکن است مایل باشند از بروز آن جلوگیری کنند.

استفاده مزمن و مصرف دوز‌های زیاد محصولات ریشه شیرین بیان احتمال می‌رود منجر به تجمع گلیسیریزین در بدن شود. تحقیقات نشان می‌دهد افزایش سطح گلیسیریزین باعث افزایش غیرطبیعی هورمون استرس کورتیزول می‌شود که باعث عدم تعادل در سطح مایعات و الکترولیت می‌شود.


در نتیجه، دوز‌های مزمن و زیاد محصولات ریشه شیرین بیان بروز چندین علائم خطرناک را تحریک می‌کند، از جمله:

سطح پایین پتاسیم

فشار خون بالا

ضعف عضلانی

ریتم غیرطبیعی قلب

در حالی که نادر است، اما مسمومیت ناشی از مصرف شیرین بیان نیز می‌تواند رخ دهد. این مسمومیت منجر به نارسایی کلیه، نارسایی احتقانی قلب یا تجمع مایعات بیش از حد در ریه‌ها می‌شود، بنابراین به افراد مبتلا به فشار خون بالا، نارسایی احتقانی قلب، بیماری کلیوی یا سطح پتاسیم پایین توصیه می‌شود به طور کامل از مصرف محصولات شیرین بیان حاوی گلیسیریزین خودداری کنند.

بارداری و شیردهی

مصرف زیاد شیرین بیان به ویژه گلیسیریزین در دوران بارداری روی رشد مغزی کودک تاثیر منفی می‌گذارد.

در یک مطالعه کودکان متولد شده از مادرانی که در دوران بارداری مقادیر زیادی محصولات شیرین بیان حاوی گلیسیریزین خورده بودند احتمال بروز نقص مغزی در اواخر زندگی افزایش می‌یابد، بنابراین زنان باردار باید از مصرف مکمل‌های شیرین بیان خودداری کنند و مصرف شیرین بیان را در غذا‌ها و نوشیدنی‌ها محدود کنند. به دلیل کمبود تحقیقات کودکان و زنان شیرده نیز باید از مصرف محصولات شیرین بیان خودداری کنند.

تداخلات دارویی با شیرین بیان

تحقیقات نشان می‌دهد ریشه شیرین بیان با چندین دارو از جمله موارد زیر تداخل ایجاد می‌کند:

دارو‌های فشارخون

رقیق کننده‌های خون

دارو‌های کاهش دهنده کلسترول از جمله استاتین‌ها

ادرار آور

پیشگیری از بارداری مبتنی بر استروژن

دارو‌های ضدالتهاب غیراستروئیدی

در صورت استفاده هر یک از این دارو‌ها باید از مصرف محصولات حاوی ریشه شیرین بیان خودداری کرد مگر اینکه پزشک به شما اجازه مصرف آن‌ها را داده باشد.

در پایان

ریشه شیرین بیان هزاران سال است برای کمک به درمان انواع بیماری‌ها از جمله شرایط تنفسی و ناراحتی‌های گوارشی استفاده می‌شود. ترکیبات گیاهی آن اثرات آنتی اکسیدانی، ضدالتهابی و ضدمیکروبی قوی نشان می‌دهد.



اگرچه ریفلاکس اسید، اگزما، زخم معده و سایر موارد دیگر را تسکین می‌دهد، اما مطالعات جامع تری در فاز انسانی مورد نیاز است. در صورت مصرف بیش از حد یا به طور مکرر شیرین بیان عوارض جانبی وجود دارد، بنابراین قبل از استفاده از مکمل‌های ریشه شیرین بیان یا چای آن با پزشک مشورت کنید.