انتخاب نادرست چندراهی دو شاخه دار، سه راهی یا چند راهی کابلی و محافظ ولتاژ میتواند باعث کاهش عمر وسایل برقی و یا حتی خرابی آنها شود.
به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سيما، امروزه با پیشرفت فنآوری و افزایش تعداد وسایل برقی، کمبود پریز در هر خانه، مغازه و اداره به یک چالش جدی تبدیل شده است. برای حل این چالش میتوان از چندراهی دو شاخه دار، سه راهی یا چند راهی کابلی و محافظ ولتاژ استفاده کرد، اما باید توجه داشت که انتخاب نادرست از میان آنها باعث کاهش عمر وسایل برقی و یا حتی خرابی آنها میشود.
چرا و چگونه محافظ برق بخریم؟
با توجه به افزایش قیمت وسایلی مانند یخچال و فریزر، لباسشویی، پکیج و... در سالهای اخیر، محافظت در برابر نوسانات برق اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
سه راهی یا چند راهی چیست؟
سه راهی وسیلهای است که به پریز دیوار متصل میشود، چند پورت خروجی دارد، اما ولتاژ خروجی آن هیچ تفاوتی با ولتاژ پریز دیوار ندارد! اگر چه بیشتر سه راهیها کلیدی برای قطع سریع جریان برق ورودی به دستگاهها دارند، اما باعث افزایش ایمنی تجهیزات متصل به آنها نخواهند شد، در واقع اگر وسیلهای را به سه راهی برق وصل کنید با حالتی که آن را مستقیم به پریز دیوار بزنید تفاوتی ندارد.
محافظ برق یا ولتاژ چیست؟
به زبان ساده، محافظ ولتاژ و یا محافظ برق وسیلهای که در صورت افزایش ناگهانی ولتاژ و نوسانات شدید برق، از وارد شدن آسیب به تجهیزات محافظت میکند! افزایش ناگهانی ولتاژ برق اتفاقی بسیار متداول است که به دلایل متعددی مانند خاموش و یا روشن شدن وسایل الکترونیکی توان بالا ممکن است رخ دهد. البته عوامل دیگری مانند: برخورد صاعقه در نزدیکی کابلهای برق، اختلال فرکانسی در خطوط برق، و نویزهای فرکانس بالای الکترومغناطیسی نیز، ممکن است باعث اختلال در جریان برق شوند.
تفاوتها و شباهتهای چند راهی و سه راهی با محافظ ولتاژ
محافظ برق مانند سه راهی، معمولاً چند پورت خروجی دارد و میتوان چندین دستگاه برقی را به آن وصل کرد، این وسیله محافظ دستگاههای الکتریکی در مقابل ضربات پالسی جریان برق است. اگرچه قیمت سه راهی در مقایسه با محافظ ولتاژ کمتر است، اما استفاده از سه راهی در بلند مدت باعث کاهش عمر بعضی از وسایل برقی میشود.
بر روی هر محافظی سه لامپ LED برای نمایش ولتاژ عادی، تاخیر دار و غیرعادی قرار دارد که وضعیت کاری محافظ را نشان میدهد.
نکات مهم در خرید محافظ
خرید محافظ برق کاری به ظاهر آسان است، اما اگر انتخاب صحیحی نداشته باشید، ممکن است باعث خرابی یا کاهش عمر وسایل برقیتان شوید. قبل از خرید هر محافظی ابتدا موارد زیر را تعیین کنید تا خرید درستی داشته باشید:
به چند خروجی نیاز دارید؟
در اولین گام خرید محافظ تعداد وسایلی که میخواهید به محافظ بزنید، مشخص کنید. بهتر است محافظی را بخرید که تعداد خروجی آن حداقل یک عدد بیشتر از تعداد پورتهای مورد نیازتان است.
توان (VA) یا درجه ژول
توان درج شده بر روی محافظ ولتاژ، نشان دهنده مقدار انرژی است که قبل از خراب شدن میتواند جذب کند. هر چقدر توان بیشتر باشد، درجه حفاظت و قیمت محافظ نیز بیشتر میشود. نوع و قیمت وسیلهای که قصد محافظت از آن را دارید، در انتخاب توان باید در نظر گرفته شود. اگر قصد خرید محافظ برای وسایل برقی گران قیمتتان دارید، حتما محافظی با وات بالا (بیش از ۲۰۰۰ وات) خریداری کنید.
برای چه تجهیزی محافظ برق خریداری میکنید؟
وسایل الکتریکی خانگی، رایانهها، تجهیزات دفتری و ... نیازهای حفاظتی متفاوتی دارند. هنگام خرید اطمینان حاصل کنید که محافظ ولتاژ از تجهیزاتتان در برابر تمامی موجهای ورودی از خطوط تلفن (RJ۱۱)، شبکه رايانه (RJ۴۵) و کابلهای کواکسیال محافظت میکند.
زمان پاسخ
زمان پاسخ مدتی زمانی است که محافظ افزایش موج برق را تشخیص میدهد. هر چقدر این زمان کوتاهتر باشد، دستگاه سریعتر پاسخ میدهد و از وسایل برقی متصل شده به آن بهتر محافظت میکند.
طول کابل
فاصله پریز از وسیله برقی را با متر اندازه گیری کنید تا محافظی با طول کابل کوتاه نخرید. بعضی از محافظهای موجود در بازار فاقد کابل بوده و مستقیما با دو شاخه به پریز برق متصل میشوند.
برای چه وسایلی نیاز به خرید محافظ دارید؟
آیا همواره نیاز به محافظ داریم؟ خیر. در واقع پاسخ به این سوال بستگی به وسیلهای دارد که قصد روشن کردن آن را دارید. به طور مثال برای روشن کردن لامپ نیازی به محافظ ولتاژ نداریم! اما وسایلی مانند سیستمهای صوتی و تصویری خانگی یا رايانه های رومیزی که به افزایش ولتاژ بسیار حساس هستند و موجهای برق به آنها آسیب وارد میکنند، نیاز به محافظ ولتاژ دارند. در ادامه به بررسی مهمترین وسایلی که حتما برای روشن کردن آنها باید از محافظ استفاده کنید و مطالبی که در هنگام خرید محافظ برای آنها باید در نظر بگیرید، میپردازیم.
محافظ یخچال و فریزر
هر یخچال و فریزری علاوه بر اینکه از قطعات الکترونیکی پیچیدهای ساخته شده است، شامل یک کمپرسور نیز میشود. کمپرسور جزء اصلی موتور یخچال است و عملکرد آن مستقیماً به کیفیت برقی که به آن متصل میشود، بستگی دارد. اصلی ترین علت خرابی زود هنگام کمپرسور و در نتیجه سوختن یخچال و فریزر، افزایش و کاهش ناگهانی ولتاژ است.
در خرید محافظ یخچال و فریزر مهمترین عاملی که باید در نظر بگیرید، توان است. اگرچه محافظ ولتاژ با توان ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ وات انتخابهای مناسبی است، اما برای محافظت بهتر از یخچال و فریزر بهتر است مدلهایی با وات ۲۰۰۰ یا بالاتر خریداری کنید.
محافظ ماشین لباسشویی و ظرفشویی
معمولا خانوادهها تنها محافظ یخچال خریداری میکنند، اما وسایل گران قیمت دیگری مانند ماشین لباسشویی و ظرفشویی نیز نیاز به محافظت در برابر موجهای جریان دارند.
قطعات الکترونیکی، اجزای اصلی ماشین لباسشویی و ظرفشویی هستند و اگر ولتاژهای زیاد به صورت ناگهانی به آنها وارد شود از عمر آنها کاسته شده و یا حتی دچار سوختگی میشوند. بهتر است برای این وسایل محافظی خریداری کنید که حداقل ۱۰۰۰ وات باشد.
محافظ پکیج و کولر
اسپیلیت، پکیج، کولر گازی و آبی از وسایلی هستند که دائماً و برای مدت زمانی طولانی روشن هستند؛ بنا بر این خرید یک محافظ خوب برای آنها اهمیت ویژهای دارد و از وصل کردن آنها مستقیما به پریز دیوار باید خودداری شود.
محافظ لپ تاپ و رايانه
موجهای برق به باتری، منبع تغذیه، اجزای داخلی مانند CPU، حافظه، مادربرد و سایر قطعات ممکن آسیب برسانند. اگرچه ساختار و طراحی لپ تاپها به صورتی است که در مقایسه با رايانه های شخصی محافظت بیشتری در برابر موجهای برقی دارند، اما یک موج بزرگ ممکن است باعث سوختن لپ تاپ شود؛ بنابراین بهتر است که یک محافظ خوب و با گارانتی برای لپ تاپ و رايانه های رومیزی خریداری کنید.
محافظ لوازم صوتی تصویری
افراد معمولاً دستگاههای صوتی و تصویری را مستقیماً به پریز دیوار یا سه راهی وصل میکنند. اگر تلویزیون و یا سایر گیرندههای صوتی و تصویری را به آنتن نصب شده در پشت بام خانه وصل کنید، علاوه بر نوسانات جریان برق پریز، موجهای دیگری نیز ممکن است به آنها آسیب برسانند. توان محافظ به کار رفته برای این تجهیزات بهتر است بیش از ۱۵۰۰ وات باشد.
چه زمانی نیاز به خرید محافظ دارید؟
قیمت محافظ در مقایسه با سه راهی و چند راهی بیشتر است و در نتیجه افراد تمایل کمتری به خرید محافظ دارند. اما اگر از وسیلهای به مدت طولانی استفاده میکنید، خرید محافظ ولتاژ باعث افزایش عمر مفید آن شده و از نظر اقتصادی در بلند مدت صرفه بالاتری دارد.
البته وسایلی مانند اتو، تستر، مخلوط کن و آسیاب، چای ساز و قهوه ساز، جاروبرقی و سایر وسایل برقی که طولانی مدت روشن نیستند، میتوان مستقیم به پریز برق و یا حتی سه راهی و چند راهیها وصل کرد.