در سایه غفلت مسئولان آفتاب در کهگیلویه و بویراحمد دیده نشد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز کهگیلویه و بویراحمد، بدون شک امروزه انرژی به عنوان یکی از ارکان مهم توسعه پایدار در زندگی جوامع بشری محسوب شده و نقش اساسی و سازندهای را در بین مردم جوامع مختلف ایفا میکند تا جایی که این مساله به یکی از اساسیترین نیازهای مردم با وجود نوع الگوهای مصرفی، درآمده است.
طی سالهای گذشته و با افزایش میزان مصرف انرژی، بشر رفته رفته با کاهش منابع سوخت فسیلی روبرو شد که همین موضوع استفاده از انرژیهای نو و تجدیدپذیر مانند انرژیهای بادی، آبی و خورشیدی را در اذهان زنده کرد.
پایان عمر منابع سوختهای فسیلی اصلیترین دلیل دولتها برای استفاده از انرژهای پاک و تجدید پذیر بود تا جایی که رفته رفته درصدد جایگزین ساختن آن از منابع طبیعی مانند باد و خورشید شدند.
در سال ۲۰۱۱ میلادی، آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد که توسعه تکنولوژی تولید انرژی خورشیدی پاک، مقرون به صرفه و بیپایان میتواند در طولانی مدت مزایای زیادی برای کشورها داشته باشد. ایتالیا بزرگترین سهم الکتریسیته خورشیدی در جهان را دارد. در سال ۲۰۱۵ میلادی، ۷/۸ درصد از برق مصرفی ایتالیا از طریق منابع خورشیدی تأمین شد. همچنین در سال ۲۰۱۶، ۱/۳ درصد از انرژی برق مطرفی جهان از همین طریق تأمین شد.
برنامه ریزی برای ساخت ۲۶ هزار مگاوات نیروگاه در برنامه ششم توسعه
به گفته کارشناسان انرژی، در بخش عمدهای از مناطق ایران سالیانه ۳۰۰ روز آفتابی وجود دارد.
در برنامه پنج ساله ششم توسعه کشور، ساخت ۲۶ هزار مگاوات نیروگاه جدید برنامهریزی شده است که ۱۶ هزار مگاوات آن با تبدیل نیروگاههای گازی موجود به سیکل ترکیبی، سه هزار مگاوات آن با ساخت نیروگاههای تولید پراکنده و پنج هزار مگاوات دیگر آن با ساخت نیروگاههای تجدید پذیر بادی و خورشیدی تأمین میشود.
ضرورت راه اندازی نیروگاههای خورشیدی در کهگیلویه و بویراحمد
بیش از ۵۶ هزار خانوار روستایی در استان کهگیلویه و بویراحمد اکنون از نعمت برق پایدار برخوردار بوده و بیش از یک هزار و ۷۷۰ روستای سکنه دار در این استان دارای روشنایی برق هستند.
کهگیلویه و بویراحمد بیش از ۷۲۳ هزار نفر جمعیت دارد که حدود ۴۴ درصد این جمعیت در روستاها زندگی میکنند. تعداد مشترکین برق در کهگیلویه و بویراحمد ۲۶۵ هزار مشترک بوده که حدود ۲۱۰ هزار از این تعداد مشترکین برق روستایی هستند.
کهگیلویه و بویراحمد دارای بافت جغرافیایی کوهستانی است که هزینههای توسعه زیرساختهایی مانند راه، گازرسانی، برق رسانی، آب رسانی در این استان نسبت به استانهای دیگر بسیار بیشتر است همچنین اجرای این طرحها علاوه بر معارضات محلی نیز منجر به تخریب مراتع، منابع طبیعی و جنگلهای این استان میشود و خسارتهای زیست محیطی بسیار بالایی را به همراه دارد.
یکی از زیرساختهایی که در سالهای اخیر بسیار برای استان کهگیلویه و بویراحمد مهم به نظر میرسید برق رسانی بوده چرا که روستائیان و عشایر این استان معتقدند اگر برق به مناطق آنها وارد شود آنها میتوانند علاوه بر استفاده از تجهیزات برقی طرحهای تولیدی و اشتغالزایی زیادی را راه اندازی کنند که دیگر نیاز به مهاجرت به شهرها نداشته باشند.
به همین منظور به نظر میرسد موضوع استفاده از انرژیهای نو و تجدیدپذیر مانند انرژیهای بادی، آبی و خورشیدی ضروری باشد.
چگونه میتوان صاحب نیروگاه خورشیدی پشتبامی شد؟
چنانچه مشترکی خواهان تأسیس نیروگاه خورشیدی پشتبامی است میتواند با مراجعه حضوری به شرکتهای توزیع نیروی برق نزدیک محل سکونت، به دریافت مجوز مربوطه و عقد قرارداد خرید تضمینی برق به مدت ۲۰ سال اقدام کند.
البته مشترک باید سیستمهای مورد نیاز را شخصاً خریداری و با همکاری و مشاوره وزارت نیرو نصب کند و بازگشت سرمایه آن ظرف پنج تا شش سال خواهد بود.
راهاندازی نیروگاههای خورشیدی پشت بامی علاوه بر کسب درآمد پایدار برای خانوارهای ساکن در مناطق روستایی و کاهش مهاجرت به شهرها از طریق ایجاد کسب و کار جایگزین کشاورزی در مناطق متأثر از خشکسالی، منجر به ارتقای سطح معیشت ساکنین مناطق مرزی و کمتر توسعهیافتهای شده که این افراد دارای شرایط مساعد برای توسعه کسب و کار در سایر زمینهها نیستند.
نیروگاه خورشیدی سودآورتر است یا دلالی؟
موضوعی که در طول دو سال گذشته برای مردم بسیار مهم تلقی میشد این بود که پولشان را وارد کدام بازار کنند که سود بیشتری عایدشان شود. از سال ۹۵ دولت اعلام کرد مردم میتوانند تولیدکننده برق پاک شوند و با قرار دادن پنل خورشیدی در پشت بامهای خود برق تولیدشده را با ۱۰ برابر قیمت به دولت بفروشند.
استقبال ضعیف از پنلهای خورشیدی در کهگیلویه و بویرحمد
هزینه بالای خریداری پنلهای خورشیدی و قیمت پایین خرید تضمینی برق تولیدی آنها توسط دولت، موجب استقبال ناچیزی از این طرح شده است.
هماکنون هزینه راهاندازی یک سیستم پنل خورشیدی در پشت بام خانهها بیش از یکصد میلیون تومان میشود که بازگشت سرمایه آن سه تا پنج سال طول خواهد کشید.
طبیعی است با این وضعیت، افراد زیادی از این طرح استقبال نکنند چراکه اگر فردی یکصد میلیون تومان را در بانک به عنوان سپرده قرار دهد ماهانه حدود یک میلیون تومان بدون دردسر سود دریافت خواهد کرد و علاقهای به سرمایهگذاری در صنعت برق نخواهد داشت.
مدیر عامل شرکت انرژی موج خورشید
استان کهگیلویه و بویراحمد در جنوب غربی ایران، دارای ظرفیتهای بالقوهای در حوزه تولید انرژیهای تجدید پذیر و پاک طبیعی است.
حسین پور مدیر عامل شرکت انرژی موج خورشید در کهگیلویه و بویراحمد گفت: مقایسهای انجام دادیم، که در این مقایسه، از نظر مناسب بودن جغرافیای محیط در بحث انرژیهای تجدیدپذیر، یاسوج را با کشورهایی مثل ترکیه، اتریش، عربستان، دبی مقایسه کردیم، خیلی جالب است بدانید با پارامترهای این مقایسه، یاسوج سومین یا چهارمین جای مناسب دنیا برای انرژیهای تجدیدپذیر خورشید است.
یاسوج، ارتفاع بسیار مناسبی دارد، آفتاب بسیار پاکی دارد و دمای پایینی دارد، این سه پارامتر را فقط سه جا در دنیا دارند.
حسین پور تشریح کرد: اگر مسئولین همکاری میکردند، همانطوری که گچساران نفت و گاز دارد، استان ما آفتاب خوبی هم دارد که هم میتوانستیم از آن درآمدزایی کنیم و هم پول هنگفتی را وارد استان کنیم.
الان در پارک علم و فناوری، بیشتر از ۱۵ نیروگاه بالاتر از ۱۰ مگاواتی وجود دارد، که حول و حوش ۸۰ میلیارد تومان حجم سرمایه گذاری اش است، ولی در استان که به لحاظ موقعیت خیلی بهتر از پارک است سرمایه گذاری صورت نگرفته است.
تامین ۲۰ درصد از برق مصرفی ادارات با انرژی خورشیدی
مدیر عامل شرکت انرژی موج خورشید که زیر مجموعه پارک علم و فناوری استان کهگیلویه و بویراحمد است گفت: این شرکت با توجه به وضعیت اعتباری مناسب با امتیاز خوبی در وزارت نیرو ثبت شده است و در حوزه تولید انرژی خورشیدی فعال است.
امین حسین پور اظهار کرد: نصب نیروگاههای خورشیدی مورد تعهد کمیته امداد استانهای فارس و کهگیلویه و بویراحمد توسط این شرکت در مرحله اجرا است.
حسن پورافزود: با توجه به مصوبه دولت تمام ارگانهای دولتی و نهادهای خصوصی دولتی موظف هستند ۲۰ درصد از برق مصرفی خود را از طریق برق خورشیدی تأمین کنند، با وجود آنکه استانهای تهران، فارس، اصفهان، بیشتر ارگانهایشان نیروگاههای خورشیدی دارند، متاسفانه این قانون در استان کهگیلویه و بویراحمد فقط در چند ارگان اجرایی شده است و دستگاهها پایبند به این قانون نبودند.
حسین پور با اشاره به جنبههای مثبت این قانون اظهار کرد: عمل به این قانون باعث پیشرفت در اشتغال زایی و کارآفرینی میشود.
وی درباره فواید نیروگاههای خورشیدی در استان کهگیلویه و بویراحمد گفت: با وجود نصب نیروگاههای خورشیدی در استان، از انتشار ۱۱۷ تن دی اکسید کربن در جو استان جلوگیری کردیم، حدود ۹۰ خانواده در استان به لحاظ مالی خودکفا شدهاند، خانوارها برق نیروگاه خورشیدی خود را به دولت میفروشند و با سودی بسیار مناسب درآمد کسب میکنند.
این کار هم به لحاظ اقتصادی و هم به لحاظ زیست محیطی پارامتر مثبتی است، ولی متاسفانه اجرای این قانون در استان خودمان منفعل مانده است.
حسین پور به راه اندازی خط تولید نیروگاههای خورشیدی در استان، اشاره کرده و افزود: در آستانه این هستیم که بتوانیم خط تولید پنل خورشیدی را در استان کهگیلویه و بویراحمد راه اندازی کنیم.
سوله و محل خط تولید را خریداری کردهایم، رایزنیها با کشور خارجی و مراودات مالی صورت گرفته، ولی نیازمند پشتیبانی اداره صنعت، معدن، تجارت و استانداری هستیم که بتوانیم این تکنولوژی روز دنیا را بومی کنیم، ولی تاکنون آنطور که باید و شاید، توجهی به این موضوع نشده است.
حسین پور گفت: چند تا از نیروگاههای یاسوج را روی پشت بامها اجرا کردیم، در بقیه موارد نیز نیروگاهها در حیاط خانهها هستند. مالکان این نیروگاهها، میتوانند بجای استفاده مستقیم از برق نیروگاه، برق حاصله را به دولت با مبلغ بالاتری بفروشند، و همان برق را با مبلغ کمتری از دولت بخرند، چون دولت بر روی برق یارانه میپردازد، بنابراین توصیه نمیکنیم که مالک از برق نیروگاه خورشیدی خودش بصورت مستقیم استفاده کند.
مدیرعامل شرکت انرژی موج خورشید با اشاره به فواید دیگر نیروگاههای خورشیدی گفت: به گفته اداره برق استان، نیروگاههای استان به پیک ساعی برق کمک کردهاند.
در استان گاها در تابستان با مشکل نوسانات و قطعی برق مواجه میشویم، و این پیک باید کم شود.
نیروگاههای خورشیدی با تزریق زیادی که در تابستان داشتند، توانستند مصرف برق را تعدیل کنند و شرایط بحرانی را رد کنیم.
نصب رایگان ۹۷۰ دستگاه آبگرمکن خورشیدی در ۸۴ روستا
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه و بویراحمد نصب آبگرمکنهای خورشیدی را یکی از راهبردهای منابع طبیعی برای پیشگیری از قطع درختان جنگلی و حفظ محیط زیست پایدار از سوی جوامع محلی اعلام کرد.
غلامحسین حکمتیان افزود:۹۷۰ دستگاه آبگرمکن خورشیدی از سال ۱۳۹۵ تاکنون در ۸۴ روستا و منطقه سخت گذر کهگیلویه و بویراحمد بصورت رایگان نصب شده است.
وی گفت: هفت میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال اعتبار برای خرید ۱۰۰ دستگاه آبگرمکن خورشیدی به این استان اختصاص یافته است. هر یک از این تجهیزات با ۱۰ تا ۸۰ میلیون ریال خریداری میشود.
حکمتیان تاکید کرد: بر اساس مطالعات انجام شده با نصب این آبگرمکنها از قطع درختان در روستاهای هدف، پیشگیری شده است. سخت گذربودن، محروم بودن از شبکه گاز طبیعی از شرایط واگذاری این آبگرمکن ها است.
خرید تضمینی ۲۰ساله برق از نیروگاههای خورشیدی در کهگیلویه و بویراحمد
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه از سرمایه گذاران در این حوزه حمایت میکنیم و با اشاره به اینکه راه اندازی نیروگاه خورشیدی از سوی بخش خصوصی هیچ گونه محدودیتی ندارد، گفت: راه اندازی نیروگاههای از یک تا ۱۰۰ کیلو وات ساعت بدون استعلام و از ۱۰۰ کیلو وات ساعت به بالا با هماهنگی کارشناسان شرکت برق راه اندازی میشود.
جمال معتمدی زاده افزود: بر اساس مصوبه دولت دستگاههای اجرایی موظفند ۲۰ درصد برق مصرفی خود را از طربق راه اندازی نیروگاههای خورشیدی تامین و در صورت عدم اجرای این مصوبه برق مصرفی نهادها ازاد محاسبه خواهد شد.
وی افزود: تاکنون در استان ۱۱ دستگاه اجرایی نیروگاه خورشیدی خود را راه اندازی و سه دستگاه نیز در شرف راه اندازی این نیروگاه هستند.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد از خرید تضمینی ۲۰ ساله برق از سرمایه گذاران نیروگاه خورشیدی در این استان خبر داد و با بیان اینکه قرار داد خرید تضمینی برق از نیروگاههای موضوع این ابلاغیه برای یک دوره ۲۰ ساله با نرخهای پایه مشخص شده منعقد میشود، تصریح کرد: البته در سالهای قرارداد و براساس ضریب موضوع ماده (۳) تصویب نامه هیئت وزیران، این نرخها تعدیل میشود.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد اظهار کرد: دوره ۲۰ ساله قرارداد خرید تضمینی برق از تاریخ شروع قرارداد آغاز و دوره پیشبرد و احداث نیروگاه را شامل میشود.
معتمدی زاده با اشاره به اینکه در طول دوره قرارداد خرید تضمینی برق و پس از آن، سرمایه گذار مجاز به فروش برق در داخل کشور در قالب قرارداد دو جانبه، بورس انرژی، بازار برق و یا هر قالب دیگر مورد تایید وزارت نیرو خواهد بود، تاکید کرد: صادرات برق نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک پس از دریافت مجوز جداگانه امکان پذیر است.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد بیان کرد: تقاضای خرید تضمینی برق از سوی نیروگاههایی که با استفاده از منابع مالی بلاعوض دولتی احداث شده اند، ممنوع و سرمایه گذار باید تضمین و تعهد کند که از منابع مالی بلاعوض دولتی در احداث نیروگاه استفاده نکرده است.
وی تصریح کرد: سیاست وزارت در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک به میزان حداکثر ۲ هزار مگاوات در سال توسط بخش غیردولتی است.
تولید یک و ۲ دهم مگاوات انرژی در نیروگاههای خورشیدی در کهگیلویه و بویراحمد
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد گفت: هم اکنون حدود یک و ۲ دهم مگاوات انرژی توسط نیروگاههای خورشیدی بخشهای دولتی و خصوصی در استان کهگیلویه و بویراحمد تولید میشود.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد میزان انرژی تولید شده نیروگاههای خورشیدی در دستگاههای دولتی استان را حدود ۴۵۰ کیلووات ذکر و تاکید کرد: ۴۱ نیروگاه برق خورشیدی در استان کهگیلویه و بویراحمد راه اندازی که از این تعداد ۱۱ نیروگاه از سوی دستگاههای اجرایی و ۳۰ نیروگاه هم با مشارکت بخش خصوصی به بهره برداری رسیده است.
وی بیان کرد: این شرکت برای حمایت از سرمایه گذاران بخش دولتی و خصوصی جهت راه اندازی نیروگاههای خورشیدی تمام تلاش خود را بکار میبندد و همکاریهای لازم نیز در این میان صورت میگیرد.
معتمدی زاده تصریح کرد: از یک تا ۲۰ کیلو به ازای هر کیلو ۱۰هزار و ۴۰۰، از ۲۰ تا ۱۰۰ کیلو به ازای هر کیلو ۹ هزار و ۱۰۰ و از ۱۰۰ کیلو به بالا تا هفت مگابایت به ازای هر کیلو ۶ هزار و ۳۷۰ ریال برق از بخش خصوصی خریداری و به شبکه برق استان تزریق میشود.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد اظهار کرد: راه اندازی نیروگاه خورشیدی از سوی بخش خصوصی هیچ گونه محدودیتی ندارد.
وی تاکید کرد: راه اندازی نیروگاههای از یک تا ۱۰۰ کیلو وات ساعت بدون استعلام و از ۱۰۰ کیلو وات ساعت به بالا با هماهنگی کارشناسان شرکت برق راه اندازی میشود.
راه اندازی نیروگاههای خورشیدی نیازمند همکاری دستگاههای اداری
خرسندی سرمایه گذار بخش خصوصی نیروگاه خورشیدی در کهگیلویه هم با اشاره به برخی از مشکلات اداری پیش روی سرمایه گذاران این بخش در حوزه احداث نیروگاههای خورشیدی، تصریح کرد: آمادگی لازم جهت تولید حدود ۲ مگاوات برق تا پایان سال آینده را در صورت فراهم شدن بسترها در کهگیلویه بزرگ دارم.
وی اظهار کرد: بدون شک احداث نیروگاههای خورشیدی میتواند برای توسعه ایران و رفع مشکلات کنونی شبکههای توزیع نیروی برق در استان کهگیلویه و بویراحمد مثمرثمر باشد.
خرسندی تاکید کرد: استان کهگیلویه و بویراحمد بویژه شهرستانهای کهگیلویه، بهمئی، چرام و لنده قابلیتهای فراوانی برای احداث نیروگاههای خورشیدی با کیفیت مطلوب را دارد که میطلبد دستگاههای اداری برای استقبال از سرمایه گذاران این بخش، همکاریهای بیشتری از خود نشان دهند.
انتقاد به فراهم نکردن تسهیلات برای سرمایه گذاری
حسین پور مدیر عامل شرکت انرژی موج خورشید در انتقاد به فراهم نکردن تسهیلات برای سرمایه گذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، ابراز کرد: خیلی از سرمایه گذاران ما با کسری بودجه مواجه هستند، مشتاق هستند نیروگاه بزنند، ولی سرمایه چندانی ندارند، ما این افراد را به ادارات کار و صنعت، معدن، تجارت معرفی میکردیم، با اینکه پولهای زیادی از این دو اداره برگشت میخورد، ولی متاسفانه به نیروگاههای خورشیدی تسهیلاتی داده نمیشود، که بتوانیم نیروگاهها را ارتقا دهیم.
حسین پور گفت: این ادارات توجیهات مختلفی برای عدم ارائه تسهیلات میآورند، مثلاً اینکه نیروگاهها اشتغال زایی ندارند، نیروگاه بصورت خودکار کار میکند، و نیازی نیست مالک کاری کند، به نظر من این یک پارامتر مثبت است.
وی اظهار کرد: از مسئولین زیربط تقاضا دارم، بحث وامها و تسهیلات نیروگاههای خورشیدی را پیگیری کنند، استان ما ظرفیت بالایی دارد و میتواند از این ظرفیت استفاده کند.
حسین پور در اشاره به نیروگاههای مستقر در شهرک صنعتی گل کوه گفت: شهرک صنعتی گل گوه را اگر بازدید کنید، در یکی از کوچههای سرتاسری در گل کوه، چند نیروگاه یک سمت کوچه و چند نیروگاه در سمت دیگر هستند، در واقع شهرک صنعتی تبدیل به شهرک خورشیدی شده است که این استقبال از نیروگاههای خورشیدی در نوع خود جالب توجه است، ولی متاسفانه مسئولان ما در جریان این اتفاق نیستند.
انرژیهای تجدیدپذیر یک بورس انرژی است
حسین پور گفت: انرژیهای تجدیدپذیر یک بورس انرژی است، تفاوتش با بورس این است که نمودار بورس در نیروگاههای خورشیدی همیشه صعودی است، و ما نگرانی از بابت نزول پول و نمودار نداریم، یک پارامتر هم این است که از پولهای کم هم میتوانیم نیروگاه ایجاد کنیم، به عنوان مثال، یک گروه ۸ نفره، سرمایه مورد نیاز برای خرید نیروگاه صدکیلوواتی را فراهم کردند.
شرکت تعاونی تأسیس کردند، ماهانه درآمد نیروگاه به حساب شرکت میرود و این افراد بر اساس سهامی که دارند از این پول برداشت میکنند.
واگذاری پنلهای خورشیدی به ۱۰۰۰خانوار عشایری کهگیلویه و بویراحمد
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به جلسات مشترکی که با اداره کل امور عشایر استان کهگیلویه و بویراحمد برگزار شده است، از تحویل یک هزار پنل خورشیدی قابل حمل به یک هزار خانوار عشایری در استان تا پایان امسال خبر داد و گفت: تأمین برق محل اسکان عشایری که بیشتر از چهار کیلومتر با شبکه برق فاصله داشته باشند از طریق پنلهای خورشیدی سبک و قابل حمل تامین خواهد شد.
جمال معتمدی زاده افزود: این پنلها (سامانه ها) قابلیت تولید ۱۰۰ وات برق را دارا بوده که روشنایی حداقل پنج شعله لامپ کم مصرف، شارژ چراغ قوه و گوشی همراه را تأمین خواهد کرد.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویراحمد از برگزاری مناقصات و انعقاد قرار داد خرید پنلهای خورشیدی خبرداد و اظهار کرد: تنها ۱۰ درصد قیمت تمام شده پنلها توسط عشایر پرداخت خواهد شد و مابقی آن توسط دولت تأمین اعتبار میشود.
در پایان باید گفت؛
با توجه به گرمای هوا در ۹ ماه از سال در کهگیلویه و بویراحمد انتظار میرود علاوه بر تاکید مراکز تصمیم گیری کلان کشور برای حرکت به سمت توسعه دریافت انرژی خورشیدی، از طرف مسوولان امر توجه بیشتری به این موضوع شود تا علاوه بر جلوگیری از آلودگیهای زیست محیطی و صرفه جویی در مصرف انرژی موجب اشتغال زایی هم در شهرها وروستاهای کهگیلویه و بویراحمد بشود.
هرچند که تاکنون گامهای خوبی در این مسیر در کشور و کهگیلویه و بویراحمد برداشته شده، اما باتوجه به خطرهای روزافزون استفاده از سوختهای فسیلی که قیمتی گزاف و شاید جبران ناپذیر برای حیات انسان دارد، لذا باید نگاه جدیتر به مقوله استفاده از انرژیهای پاک همچون انرژی خورشیدی به ویژه در استانهایی همانند کهگیلویه و بویراحمد داشت.