اولین ها؛ در مکتبِ درخشان "بنیس"

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ مرکز آذربایجان شرقی، اگر چشم بسته این جا بیایی، صدای شرشر آب قنات ها و رقص برگ های درختان با نسیم بهاری، تمام حواست را پرت می کند به منظره ای ناب از یک منطقه ای بکر؛ اما همه چیز که به صدا ختم نمی شود، چشم باز می کنی و خودت را در دل شهری که اتفاقا یک روستاست می بینی، جایی که در میان کمربندی سبز جا خوش کرده است.

در سال 1375 به عنوان روستای سالم جهانی از طرف سازمان جهانی یونیسف و در سال 1378 به‌عنوان روستای نمونه و الگو از طرف سازمان یونسکو معرفی شده است.

همه امکانات شهری را دارد
در دل کوچه ها و خیابان های آسفالته اش، تمامی امکانات شهری را دارد، بانک، پست بانک، خانه بهداشت، درمانگاه، دبیرستان، دانشگاه، فرهنگسرا، استخر، 15 مسجد و حتی ورزشگاه 1200 نفری خیر سازش، به ورزشگاه شبستر طعنه می زند.

یکی از منحصر به‌فردترین و زیباترین روستاهای کشور است که در دامنه جنوبی کوه‌های میشو قرار گرفته و در میان باغ‌هایی سرسبز و زیبا که با آب قنات و آبشارهایی از کوهساران سیراب می‌شوند، محاصره شده است.

"بنیس" یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در 5 کیلومتری شمال شبستر، 65 کیلومتری شمال غرب تبریز و در دهستان گونی شرقی بخش مرکزی شهرستان و در دامنهی جنوبی کوه‌های میشو واقع شده‌است.

"بنیس" روستایی که طعنه به شهرها می زند
روستایی متمرکز که میدان بزرگ روستا در مرکز و مسجد، حمام عمومی و مغازه‌ها گرداگرد آن جای گرفته‌اند، وجاده ای آسفالته در ضلع جنوبی میدان، روستا را به شبستر متصل می کند.

اگر بنا به روایت آمارها باشد، جمعیت روستای بنیس در سرشماری 1395 ایران 709نفر (296خانوار) بوده، اما درواقع در فصل تابستان جمعیت این روستا افزایش قابل توجهی دارد، و به حدود هزار نفر می رسد، تا جایی که در حال حاضر 900 کنتور کاربری در این روستا وجود دارد.
پیشه اکثر اهالی تجارت است و دست اهالی در کار خیر.

در قرن نوزدهم اغلب مهاجرت‌ها از این روستا به شهرهایی نظیر استانبول، باکو و تفلیس بوده و بعد از انقلاب بلشویکی روسیه مسیر مهاجرت بیشتر در درون کشور و به شهرهایی چون آبادان، اهواز و تهران انجام می‌گرفت.
اکثریت آنان در تولید مواد غذایی قنادی یا چاپ اوزالید و تجارت کاغذ فعالیت دارند.

روستایی بدون بی سواد و بیکار
آنچه پای ما را به این روستا باز کرده است، همین آوازه اولین بودن هایش است، 3 کارخانه فعال در روستا وجود دارد و 3 کارخانه هم در حال احداث است.
خودرو را در همان میدان روستا، زیر سایه گنبد طلایی مسجد جامع روستا پارک کرده ام، هادی 26 سال راهنمایی ام می کند، سر صحبت را باز می کند که دنبال چه هستی و خودم را معرفی کرده و می گویم: دنبال آوازه روستا.
کوتاه می گوید: بنویس روستایی بدون بی سواد و بیکار.

می گویم: این را که می دانم، بگو، چطور شد، بدون بی سواد و بیکار، همنشین نام این روستا شد؟
می گوید: خیلی ساده است، تمام گره های روستا به دست خیران این روستا باز می شود، از تحصیل تا اشتغال و حتی ازدواج.

تندیس میدان روستا این را تصدیق می کند، روستایی که با خیرانش آوازه گرفته است.
آقا حمید را می بینم 78 ساله است از اهالی همین روستا، چند سالی را در تهران زندگی کرده، می گوید: 5 کلاس سواد دارم که اگر آقای درخشانی نبود، امکان یادگرفتن را نداشتم، چون آن موقع همه به هوای چند کلاس سواد که امکان سفر به شهر را نداشتند، برایمان مدرسه ساخت و همین جا یادگرفتیم.

بایگانی مدرسه، هویت روستا است
در کوچه هایش قدم برمی دارم، شاید سراغی از گذشته را بگیرم، گذشته اکثر اهالی به نبش خیابانی که اتفاقا به نام درخشانی و با سردر "دبیرستان دوره اول درخشانی" بنیس مزین شده، ختم می شود؛ آنجا که الفبای مشارکت در زندگی را هجی کرده اند.
سابقه تاسیس دبیرستان در این روستا به سال 1332 برمی گردد، اما مدرسه ای که هم اکنون برپاست سال 1342 پی ریزی شده است.

هاشم زاده مدیر سابق این مدرسه استقبال گرمی از ما دارد، و ما را به اتاقی که اتفاقا اتاق بایگانی مدرسه است و هویت روستا را در خود جای داده، راهنمایی می کند.
درب اتاق که باز می شود، بوی کاغذهایی که گذر زمان برآنها نشسته را می توانی استشمام کنی، پرونده ها، سال خورده تر از آن هستند که با عتاب بازشان کنی، باید هوای زمانی که بر آنها گذشته را داشته باشی.
قدیمی ترین دفتر نمره ها به سال 1344 برمی گردد، مربوط به دانش آموزانی که اکنون پدربزرگ و مادربزرگ شده اند.

تا به امروز 3 هزار نفر دانش آموز از این دبیرستان فارغ التحصیل شده اند.
قدمت این دبیرستان همه ی اتفاقات آموزشی روستا نیست، بنیس؛ کودکستان، دبستان، دبیرستان و هنرستان مجهز نیز دارد.
هنرستان و دبیرستان بنیس در سطح یک کالج اروپایی است و دانش‌آموزان زیادی از شهرهای بزرگ برای تحصیل به این روستا می‌آیند و حتی دختران فارغ‌التحصیل از هنرستان این روستا به طراحان بزرگ لباس در دنیا تبدیل شده‌اند.

قبل از شیوع کرونا، هزینه سرویس برای دانش‌آموزان غیربومی توسط جمعیت خیریه بنیس تامین می‌شد به‌طوری که دانش‌آموزان با معدل بالای 18 می‌‌توانستند از این شرایط استفاده کنند.

اولین دانشگاه روستایی کشور، به نام بنیس است
درخشانی کلنگ انجام کارهای خیر را در این روستا به زمین زده است، و بعد اهالی برای انجام کارهای خیر با هم رقابت کرده اند.
در سایه همین رقابت برای انجام کارهای خیر بود که پای دانشگاه هم به روستا باز شد، تا جایی که اولین دانشگاه روستایی کشور به نام این روستا سند زده شده است، " دانشگاه پیام نور بنیس"، دانشگاهی که با مشارکت خود اهالی احداث و تجهیز شده است.

معراج آقازاده، رئیس دانشگاه پیام نور واحد بنیس و عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور نیز می‌گوید: دانشگاه بنیس از سال 82 ایجاد شده و در حال حاضر در 22 رشته مشغول به تحصیل هستند و بیش از یک هزار و 500 دانشجو از این دانشگاه فارغ التحصیل شده اند.

به گفته دکتر آقازاده، این دانشگاه دارای آزمایشگاه تخصصی در فیزیک، شیمی و کشاورزی است و به دلیل تخصصی و مجهز بودن این آزمایشگاه‌ها دانشجویان دانشگاه پیام نور شبستر نیز از این آزمایشگاه استفاده می‌کنند.

بنیسی ها راه رسیدن به توسعه پایدار و بالنده را به خوبی پیدا کرده اند، راهی که باید از مدرسه شروع شود، چرا که توسعه تحولی است که باید در ذهن‌ها اتفاق بیفتد و عزم عمومی با آن همراه باشد.

نخستین مرکز رشد روستایی کشور، در دامن بنیس متولد شده
در امتداد همین راه، از تولد نخستین مرکز رشد روستایی کشور در بنیس هم چند ماهی نمی گذرد.
موافقت‌نامه راه‌اندازی نخستین مرکز رشد دانشگاه پیام نور آذربایجان‌شرقی در روستای بنیس تنها روستای دارای دانشگاه در کشور ، به امضای رئیس دانشگاه پیام نور و پارک علم و فناوری استان به امضا رسیده بود و نهایت در 26 اسفند 99 روبان آن بریده شد.

در همان مرحله افتتاح، 12 واحد رشد در این مرکز مستقر شده بود.
حسین عبداللهی فرماندار شهرستان شبستر می گوید: از بین 63 هزار روستای کشور، بنیس اولین روستایی است که صاحب مرکز رشد شده و این افتخاری برای شهرستان شبسترمحسوب می شود.

این مرکز نیز با همت خیران روستا عملیاتی شده و مدیرکل دفتر سیاست ‌گذاری، برنامه ‌ریزی و امور فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، افتتاح مرکز رشد واحدهای فناور بنیس را اقدامی در سطح ملی دانسته و می گوید: ورود خیران به حوزه علم و فناوری امر مبارکی است.

مهدی کشمیری می گوید: مشارکت خیران در این حوزه الگوی خوبی برای خیران در سطح کشور است و این مرکز می تواند به مجموعه‌ای تبدیل شود که پاسخگوی اشتغال و ظرفیت‌های در منطقه باشد.

اقدامات خیران بنیسی در حوزه های عمرانی و آموزشی در سالهای اخیر بر هیچ کس پوشیده نیست، پورمحمدی استاندار آذربایجان شرقی می گوید: این اقدامات تنها در بعد عمرانی آن خلاصه نمی‌شود، بلکه یک سرمایه ‌گذاری برای تحولی بزرگ در آینده است که به الگویی برای سایر شهرها و استان‌ها هم تبدیل شده است.

آقای عادل به وجود کودکستان، دبستان، دبیرستان و هنرستان مجهز در این روستا اشاره کرده و می‌گوید: همانند مقوله آموزش، سنگ بنای توسعه و اقتصاد را هم مرحوم حاج مصیب درخشانی در روستا گذاشته است.

اراده بنیسی ها در کارخانه هایشان قوام گرفت
او که متولد سال 1264 هجری شمسی در روستای بنیس بود؛ در سال 1314 اقدام به تاسیس نخستین کارخانه تولیدی صنعتی مواد غذایی با عنوان کارخانه حلواشکری شاهین کرد.
با همین سنگ بنا بود که هم اکنون، اراده بنیسی ها برای مشارکت و اعتلا در کارخانه هایشان قوام گرفته است.

پیچیدن بوی خوش کیک، کلوچه و شکلات محلی، از واحدهای تولیدی روستا، رایحه ای نیست که بتوان آن را استشمام نکرد.
سه کارخانه تولید کیک و کلوچه در یک روستا که تولیداتش با برند بنیس صادر می‌شوند، در نوع خود جالب به‌نظر می‌رسد.

یکی از آنها کارخانه تولید کیک، کلوچه، ویفر و شکلات است که در 11 خط تولید با یک هزار و 200 کارگر بصورت 24 ساعته کار می کند.
صاحب کارخانه "حاج بیوک رسولوی" از کارآفرینان نمونه کشوری است، و تاسیسش به سال 1383 برمی گردد و هم اکنون سهمی 4 درصدی در تولید بیسکویت و شکلات کشور دارد.

مهاجرت معکوس، نه در کاغذ که در عمل اجرا شده
این کارخانه جایی است که مهاجرت معکوس نه در کاغذ بلکه در عمل اجرا شده است.
زواری مدیر تولید کارخانه می گوید: نزدیک 80 درصد پرسنل کارخانه از شهرهای همجوار از محل همین کارخانه، نان سر سفره های خود می برند تا جایی که 30 اتوبوس برای جابه‌جایی کارگران از شهر و روستاهای دیگر به این کارخانه سرویس می دهند.

فعالیت 3 کارخانه بزرگ و در حال احداث بودن 3 کارخانه دیگر، ورزشگاه، هنرستان بیاضیان، گلخانه شیشه‌ای، مرمت اولین و قدیمی‌ترین حمام بهداشتی بنیس ظرفیت‌های بزرگ این روستاست که باعث شده بنیس به روستای اولین‌ها مشهور شود.

"بنیس"، سر سفره خیران بزرگ شده
شاید سوالی که اینجا مطرح باشد این است که چه شد بنیس راه رشد و پیشرفت را در پیش گرفت؟
اهالی این سوال را این طور پاسخ می دهند: بنیس سر سفره خیران رشد کرده است، سفره ای که با چاشنی انتخاب درست، همراه است.

دهیار روستا می گوید: روحیه مشارکت و خیرخواهی اهالی روستا باعث شده بنیس تنها روستایی باشد که از کودکستان تا دانشگاه را داراست.
آری! بنیس را روستای خیران می نامند، جمعیت خیریه بنیس قدمتی 80 ساله دارد
احمد عادل می افزاید: این جمعیت در سال 1320 به نام بنیس در تهران تاسیس شده است که اکثر بنیسی‌ها در آن عضو هستند و به عبارتی خانه دوم همه بنیسی‌ها محسوب می شود.

در میان خیران این خطه نامِ "درخشانی" بیشتر از همه درخشان است.
حاج آقا درخشانی به کمک برادرش، حاج سیف‌الله اقدامات بزرگی در جهت مدرسه‌سازی و گسترش علم و فرهنگ در منطقه شبستر انجام داده است

به‌طوری که در سال 1320 اولین مدرسه پسرانه و در سال 1328 اولین مدرسه دخترانه و در سال 1332 اولین دبیرستان را تاسیس کرد که هم اکنون دکتر و مهندسان حاذق زیادی از این مدارس فارغ‌التحصیل شده‌اند.

سفرهای تجاری زیادی که مرحوم درخشانی به نقاط مختلف دنیا داشت، باعث شد، وی به خلاء آموزش در زادگاهش پی ببرد، از این‌رو تمام تلاشش را به کار برد تا هم‌روستائی‌هایش با سواد شوند، او حتی برای تشویق دانش‌آموزان غیربومی جهت تحصیل در بنیس تعداد 15 باب منزل ساخت و برای معلمان نیز حقوق فوق‌العاده پرداخت می کرد.

پیشگامی حاج آقا درخشانی، اهالی بنیس را در ساخت و احداث مراکز آموزشی و مؤسسات خیریه از پیشگامان کرده است.
آقای عادل ادامه می دهد: حاج بیوک رسولوی خیر دیگر بنیسی نیز برای توسعه عمرانی روستا سازمانی مردم نهاد تشکیل داده است و حتی تشکیل چنین سازمان مردم نهادی برای کارهای عمرانی جزو اولین‌ها به حساب می آید.

بنیسی ها، نان انتخاب شان را می خورند
برای رسیدن به این حد از شکوفایی اقتصادی، در کنار دستِ خیرِ خیّران روستا، اهالی روستا هم حواس شان به انتخاب هایی که می کنند هست.
مثلا در 28 خرداد امسال 573 تعرفه رای در روستا استفاده شده بود، چیزی بیش از 80 درصد مشارکت در انتخابات.

از یکی از ساکنان روستا در باره ملاکهایشان برای انتخاب اعضای شورای روستا می پرسم و او می گوید: در انتخاب هایمان با کسی تعارف نداریم، اگر شخصی منافع شخصی خود را به منافع روستا ترجیح دهد، از انتخاب مردم خط می خورد.

دهیار روستای بنیس با تاکید بر اینکه نگهداری روستایی مثل بنیس که حمایت های خیران را به همراه دارد، به فکر و خلاقیت نیاز دارد.

عادل ادامه می دهد: این همان اصلی است که با همدلی، وحدت و یکدستگی در بین مردم بنیس باعث شده تا بنیس به یک روستا در سطح روستاهای اروپایی و یا حتی یک شهر تبدیل شود.
ایمانی بخشدار مرکزی شهرستان شبستر می گوید: مردم بنیس سرنوشت و آینده شان بستگی به انتخابی است که دارند برای همین در انتخاب هایشان دقت می کنند این روند توسعه ای روستا قربانی جناح بازی ها نشود.

بنیس، بنیس شده است، چون ...
قطعا علت اینکه بنیس بنیس شده است، انتخاب هایی است که اهالی داشته اند؛ شاید اگر در تعیین سرنوشت خودشان کم کاری می کردند، بنیس در جایگاه فعلی نبود.

ایمانی می گوید: تا این جای کار هم مردم بنیس نان انتخاب شان را خورده اند، چه زمانی که خیران انتخاب کردند که دست گیری کنند و چه حالا که مردم با حضور پای صندوق های رای راه توسعه روستا را هموار می کنند.
او معتقد است، هم اکنون بنیس هیچ کمبودی ندارد، اما اهالی با انتخاب هایشان به دنبال هموار کردن راه پیشرفت و توسعه هر چه بیشتر روستا هستند.

عادل دهیار هم در تکمیل صحبت های بخشدار می گوید: اهالی در تمام ادوار انتخابات، حضور پرشوری داشته اند، حتی بنیسی های مقیم تهران نیز با حضور در روستا، در انتخابات مشارکت می کنند، تا منتخب مردمی با پشتوانه قوی حمایتی کار خود را برای اولین شدن هر چه بیشتر روستا، آغاز کند.

در تمام ادوار انتخابات، اشخاصی را انتخاب کرده اند که هم سو با خیرین، راه های توسعه روستا را هموار کنند.
دهیار بنیس ادامه می دهد: بنیسی که هم اکنون از لحاظ فرهنگی و آبادانی متفاوت تر از سایر روستاهاست، مرهون انتخاب هایی است که اهالی در گذشته انجام داده اند.

مشق وطن پرستی، در مکتب درخشانی
باید از این همه زیبایی و یکی بودن بنیسی ها خداحافظی کنم، اما در مسیر برگشت، شعر آقا حمید پیر دوران دیده روستا را با خود زمزمه می کنم، همان که در مکتب حاج درخشانی مشق وطن پرستی کرده است.
عزیزیم! هر یئر ده شرف لندیرن انسانی وطن دی/ هر کس وطنین ایسته مسه اونا انسان دئمق اولماز
انسان اولانن جسمی د هم جانی وطن دی...( عزیزم در هر کجا وطن به انسان شرف می دهد/هرکسی وطنش را دوست نداشته باشد انسان نیست)
آری این شعر جوهره سفر یک روزه ام به بنیس است، روستای اراده و انتخاب که اهالی انتخاب کرده اند با هم باشند برای اعتلای جایی که وطن می خوانندش.

گزارش مکتوب از: اعظم قربانی ـ خبرگزاری صداوسیماـ تبریز