اهدای خون ؛ لبخند سرخ زندگی

در حال حاضر سازمان انتقال خون در ایران بالاترین و تنها مرجع تصمیم‌گیری در زمینه تأمین و توزیع خون و فراورده‌های خونی سالم در سطح کشور است و تمام تصمیم گیری‌ها درباره فراورده‌های خونی مستقیماً به این سازمان مربوط است.

با تاسیس سازمان انتقال خون ایران - از سال ۱۳۵۳ خط پایانی بر خرید و فروش خون کشیده شد و این سازمان با تامین خون و فرآورده‌های خونی سالم، کافی و روزآمد و متناسب با پیشرفت‌های علمی دنیا برای مردم کشورمان انجام وظیفه کند. از سال ۱۳۵۳ به بعد خون جایگزین در اختیار مردم قرار می‌گرفت. یعنی هر بیماری کارت جایگزین داشت و اهداکننده سالمی را معرفی می‌کرد و آن‌ها اهدای خون انجام می‌دادند، اما تدریجا جایگزینی هم کمتر شد و در سال ۱۳۸۶ اعلام کردیم که ۱۰۰ درصد اهدای خون بدون چشمداشت و داوطلبانه داریم و کارت خون‌ها به موزه انتقال خون سپرده شد.

 مدیر عامل سازمان انتقال خون می‌گوید: اهدای خون از آن جهت بسیار با اهمیت است که خون جایگزینی ندارد و زندگی برخی بیماران خاص از جمله تالاسمی و هموفیلی وابسته به خون و فرآورده‌های خونی است. 

دکتر پیمان عشقی می‌افزاید: به عنوان مثال بیماران تالاسمی ۲۵ درصد مصرف خون کشور را مصرف می‌کنند. همچنین بیماران سرطانی، زایمان‌ها، تصادفات، نوزادان و جراحی‌های فوری تاریخ و ساعت نمی‌شناسند و به خون نیاز دارند. 

وی ادامه داد: حتی در همین دوران کرونا که باور غلطی مبنی بر اینکه اگر به مراکز اهدای خون برویم، شاید کرونا بگیریم در دنیا ایجاد شد و کاهش اهدای خون در برخی کشور‌های جهان تا ۲۰ تا ۳۰ درصد اتفاق افتاد و در برخی کشور‌ها تا ۶۰ درصد دیده شد، اما در ایران میانگین اهدای خون ما بیشتر از هشت درصد کاهش نیافت. 

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با بیان اینکه ما در کشور به حدود ۹۰۰ بیمارستان با حدود سالانه ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد انواع خون و فرآورده‌های خونی را می‌رسانیم، می‌گوید: ۲۵ درصد خون اهدایی فقط صرف بیماران تالاسمی می‌شود. همچنین یک چهارم خون اهدایی کشور در تهران مصرف می‌شود، زیرا بیشترین بیمارستان‌های تخصصی و فوق تخصصی در تهران مستقرند. ما از لحاظ روزآمد بودن فرآورده‌های خونی‌مان به روز هستیم و فرآورده‌ها در دسترس هستند. 

وی ادامه می‌دهد: در حال حاضر در تهران و هشت شهر کشور، دستگاه‌های پرتودهی خون را داریم با اینکه همه تجهیزاتش تحت تحریم قرار گرفته و در صدد هستیم که این را افزایش دهیم. ما از نظر علمی و از نظر سطح کارشناسی هم تشکیلاتی، هم منابع اسانی و... در منطقه جزو برترین‌ها هستیم و بیش از چهار سال است که مرکز همکاری‌های سازمان بهداشت جهانی در منطقه در آموزش و پژوهش طب انتقال خون با سازمان انتقال خون ایران است.

دکتر عشقی می‌افزاید: حتی در دوران کرونا دیدید که جزو کشور‌هایی بودیم که سریعا وارد آماده سازی، تهیه و توزیع پلاسمای بهبودیافتگان برای بیماران شدیم که یکی از روش‌های درمانی است و سازمان انتقال خون ملزم است که این فرآورده‌ها را در اختیار مراکز درمانی قرار دهد. البته با توجه به واکسیناسیون علیه کرونا مقداری این فرآیند را کمتر کردیم، اما آمادگی داریم که هر زمان بخواهند آن را انجام دهیم. در سال گذشته ۱۸ هزار نفر از بهبودیافتگان کرونا پلاسما را اهدا کردیم و ۱۵ هزار تا را توزیع کردیم. حال اینکه بجا مصرف شد یا خیر در دست ما نیست. ما هم انتقاد‌هایی به محل و جایگاه مصرف این فرآورده داشته ایم، اما وظیفه خودمان را انجام دادیم.

دکتر بشیر حاجی بیگی سخنگوی سازمان انتقال خون نیز با اشاره به اینکه حتی در ایام کرونا عشق به فداکاری و مهربانی در ایرانی‌ها کمرنگ نشد می‌گوید: خون‌های اهدایی ایرانی ها، سرآمد در میزان و سلامت خون‌های اهدایی در مدیترانه شرقی و دنیاست. 

وی می‌افزاید: هشتصد و پنجاه هزار نفر در چهار ماهه امسال بر‌ای اهدای خون در سراسر کشور به مراکز انتقال خون مراجعه کردند که از این تعداد هفتصد هزار واحد خون اهدا شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل که در ایام کرونا بودیم و هستیم چهارده درصد افزایش امار اهدای خون داریم.

دکتر حاجی بیگی با بیان اینکه بیشتر ین آمار اهدای خون در تهران، فارس و خراسان رضوی و استان اصفهان بوده است می‌گوید:در سال ۹۹ نزدیک به یک میلیون و ۹۰۰ هزار واحد خون اهدا و سه و نیم میلیون فراورده گلبول قرمز فشرده و پلاکت و پلاسما به مراکز درمانی و بیمارستانی کشور ارسال شد.

وی خاطر نشان می‌کند: با شروع کرونا و کووید ۱۹ در سراسر دنیا تخمین زده شد که ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش امار اهدای خون در دنیا ثبت شود این کاهش امار در کشور هشت درصد بود که نشان دهنده ایثار و فداکاری مردم است.

سخنگوی سازمان انتقال خون کشور با اشاره به اینکه تنها اماری که در بخش اهدای خون در کشور ما پایین است امار اهدای خون بانوان است می‌افزایید:در سال گذشته آمار اهدای خون بانوان یک درصد افزایش پیدا کرد، در دنیا در برخی کشور‌های پیشرفته امار اهدای خون بانوان همچون اقایان ۵۰ درصد است، اما اماری که سازمان بهداشت جهانی توقع دارد ۲۰ تا ۳۰ درصد اهدای خون باید توسط بانوان باشدکه کمک بسیج بانوان کشور در افزایش این یک درصد چشمگیر است. 

وی همچنین درخصوص اهدای خون افراد واکسینه شده کرونا می‌گوید:تمام کسانی که واکسن کرونا تزریق کرده اند اگر علائمی ندارند می‌توانند اهدای خون داشته باشند واکسن اسپوتنیک و استرازانکا بیست و هشت روز پس از دز دوم می‌تواننند خون اهدا کنند بنابر این اگر علائمی ندارند واکسن مانعی ندارد.

وی درباره شاخص اهدای خون مستمر در کشور نیز می‌افزاید: این آمار ۵۷ درصد است، اما در برخی استان‌ها مثل استان سمنان بالاتر از این عدد و نزدیک به ۷۰ درصد است یعنی حداقل دوبار در سال خون اهدا کرده اند.

سازمان انتقال خون همواره پلی است میان مردم و بیماران این سازمان بنابر نیاز به خون و فراورده‌های خونی در هر لحظه برای بیماران تصادفی و یا جراحی‌های فوری با ایجاد بانک خون و هماهنگی مراکز انتقال خون در کشور تاکنون نگذاشته هیچ بیمار نیازمندی در هیچ بیمارستانی زندگیش به خطر بیفتد.

 ادامه این مهربانی امکانپذیر نخواهد بود مگر به همت همیشگی اهداکنندگان خون.