از لانه تا خانه؛ هوشمند سازی مرغداری‌ها

به گزارش خبرگزاری صداوسیما استان سمنان، عبور از دوره درآمدزایی از اقتصاد سنتی به مدرن و استفاده از اقتصاد دانش‌محور، این روز‌ها مورد توجه تولیدگران بسیاری قرار گرفته است که با تلاش و نیروی کمتر، بازدهی بیشتری داشته باشند.
به روز شدن فناوری، حضور اینترنت در صنعت و توسعه دانش‌های نوین در تامین ثروت ملی نقش مهمی برای حضور در تجارت الکترونیک دارند.

گذر از سنت ها، پیوستن به مدرنیته...
این روز‌ها در نظام اقتصادی خرد و کلان، بسیاری از حوزه‌ها چه صنعت، چه معدن و چه کشاورزی برای طی کردن مسیر خودکفایی از توسعه فناوری اطلاعات و سیستم هوشمند، با هدف پیشرفت و افزایش بهره‌وری استفاده می‌کنند.
مرغداری‌ها نیز، تقریبا نخستین صنعتی بودند که از دوره سنتی خود عبور و راه مدرنیته را طی کردند.

لانه‌های قدیمی به خانه‌های مدرن مرغ‌های تخم گذار تبدیل شدند و سالن‌های بسیاری برای حضور جوجه‌های ۳۰ روزه تجهیز شدند تا بخشی از غذای جامعه فراهم و یوق وابستگی از گردن اقتصاد رها شود.

سالن‌هایی که برای داشتن تولید حداکثری، لیست کامل تجهیزات را در کارنامه‌ی خود دارند.
در مزارع پرورش طیور سنتی، کنترل و نظارت بر موارد مهمی مانند امنیت، دمای هوا، میزان رطوبت، روشنایی، تهویه به صورت دستی و با کمک نیروی انسانی یا به صورت نیمه اتوماتیک صورت می‌گیرد. اما در یک مزرعه مرغداری هوشمند تمام این موارد بعلاوه موارد دیگر، با دقت بسیار بالا و بدون امکان بروز خطای انسانی، با کمک هوش مصنوعی، سنسور‌ها و سیستم فناوری هوشمند کنترل می‌شود.
در این مرغداری‌های مدرن و پیشرو، مدیر مجموعه در اتاق کنترل، قادر است وضعیت دقیق سالن‌ها را به صورت زنده رصد کند، از همه تغییرات باخبر شود و در صورت نیاز اقدامات لازم را انجام دهد.

سمنان پیشرو درهوشمند سازی واحد‌های طیور
صنعتگران استان سمنان با قابلیت‌های چندوجهی تولید به ویژه در بخش پرورش طیور و دام برای هوشمندسازی مرغداری‌ها گام برداشته است.
شاه حسینی معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان سمنان می‌گوید: ۴۲ واحد مرغداری تخم گذار با ظرفیت ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار قطعه در این استان وجود دارد که ۴۰۰ نفر به صورت مستقیم در این واحد‌ها فعالیت دارند و از این تعداد ۲۴ واحد به شیوه هوشمند مدیریت می‌شوند.
به گفته شاه حسینی، با هوشمند سازی زمین‌های پرورش طیور تخم گذار، افزایش سه برابری تولید تخم مرغ در استان سمنان در دوسال به ثبت رسیده که سمنان را به یکی از قطب‌های تولید تخم مرغ در کشور تبدیل کرده است.
وی از برنامه ریزی‌های جهاد کشاورزی برای پشتیبانی از تولید و حمایت از تولیدگران برای تجهیز سالن‌های پرورش طیور با ارائه تسهیلات خبر داده و گفته: با تجهیز ۷۰ تا ۸۰ درصدی مرغداری‌ها به سیستم‌های نوین، افزایش تولیدات در این استان چند برابر می‌شود و این یعنی رسیدن به قله شکوفایی تولید تخم مرغ.

سهم آرادان در تامین پروتئین مصرفی کشور
وقتی موتور محرکه تولیدات آن هم به روش نوین روشن بشود، نه تنها در خود منطقه تحول اقتصادی اتفاق می‌افتد بلکه صدور کالا به استان‌های همجوار و خارج از کشور را به ارمغان می‌آورد.
نادری فر مسئول امور دام جهاد کشاورزی استان سمنان می‌گوید : شهرستان آرادان ، قطب تولید و پرورش مرغ تخم گذار و تخم مرغ است و  ۱۱ واحد تولیدی آن با ظرفیت ۹۰۰ هزار قطعه مرغ در سال، حدود ۱۵ هزار تن محصول تولید میکنند.
وی می‌افزاید: یکی از واحد‌های این شهرستان در کشور به عنوان نمونه انتخاب شده و با استفاده از فناوری به روز و جذب سرمایه گذار و نزدیکی به پایتخت، توانست پله‌های ترقی را سریع‌تر طی کند.
به گفته نادری، سازمان جهاد کشاورزی، برای حمایت از توید گنندگان عرصه تخم مر و مرغ تخم گذار علاوه بر ارائه تسهیلات، با راه اندازی سامانه بازارگاه، سامانه تخصیص نهاده ها، دست واسطه‌های را قطع کرد تا خود تولید کننده با ثبت اطلاعات واحد خود، بی واسطه و با هزینه کم تر، بتواند قوت طیور خود را تامین کند.

اما اول مرغ بود یا تخم مرغ؟!
سوال بنیادی بشر، همیشه چه در ذهن فلاسفه و چه عوام باقی مانده و پاسخی برایش یافت نشده است. اما شاید واحد پرورش طیور پاسخ روشن تری داشته باشند.
کردی یکی از تولیدگنندگان مرغ تخم گذار و تخم مرغ سمنانی می‌گوید: مرغ‌های مادر با حضور یک سومی خروس ها، در سالن‌هایی حضور دارند و جوجه‌ها متولد می‌شوند. نیمی از جوجه‌های یک روزه پس از تولد به محل زندگی سه ماهه خود میروند تا امادگی‌های لازم بدنی را برای تبدیل به مرغ‌مادر شدن را طی کنند.
کردی می‌افزاید: پس از ۹۰ روز، مرغ‌ها به مکان زندگی دوساله خود، قفسه‌های مرغداری در کنار دیگر اعضای خانواده‌ی خود منتقل میشوند و مراحل تخم گذاری آن‌ها به طور رسمی آغاز میشود.
جوارب لو کارشناس امور دام و طیور می‌گوید این جوجه‌ها شاید تا ۴۰ روز نتوانند، تخم مرغ مناسب بازار را تولید کنند، اما پس از آن، کیفیت و سایز تخم مرغ‌ها برای ورود و عرضه به بازار فراهم می‌شود.
به گفته وی، محیطی که برای استقرار مرغ‌های مادر فراهم میشود باید به دور از آلودگی و حضور کارخانه‌های صنعتی باشد تا علاوه بر اینکه بیماری به محصولات منتقل نشود، خود مرغ‌های مادر در خطر نباشند.

کارشناسان، کارگران و کارکنان یک مرغ داری نیز برای حضور در کنار مرغ‌ها باید به صورت استریل وارد محیط شوند. چرا که با آلوده شدن یک مرغ، ۱۶۰ هزار قطعه دیگر در معرض خطر قرار میگیرند و ضربه مهلک اقتصادی متوجه تولید کننده می‌شود.

خانه‌های مدرن محل زندگی مرغ‌های تخم گذار
در سالن‌های طویل واحد تخم گذار آرادان، پنج ردیف ۸ طبقه‌ای قفسه‌های برای استقرار مرغ‌های مادر آماده است. قفسه‌هایی که در عین محکم بودن، سبک است و تمام فاکتور‌های لازم برای راحتی مستاجر خود را داراست. چه از نظر طول و عرض و چه از نظر جنس، تا مرغ تخم گذار بدون هیچ مزاحمتی بتواند در زندگی دو ساله خود تنها به یک هدف، آن هم تخم گذاری فکر کند.
تخم مرغی که هفت درصد پروتئین مصرفی کشور را تامین میکند و سالانه ۴ هزار و ۵۰۰ تن از محصولات تولیدی وارد بازار عرضه می‌شوند.
البته بنا بر آمار‌های کشوری، سرانه مصرف در کشور به ازای یک نفر ۱۵۰ عدد تخم مرغ در سال که نسبت به میانگین جهانی پایین‌تر است و در صورت بهبود مصرف تخم مرغ خانوار ها، لوکوموتیو تولید هم با سرعت بیشتری به فعالیت خواهد پرداخت.

سرنوشت تخم مرغ شکسته‌ها و مرغ‌های مادر چه می‌شود؟
تقاضا برای تخم مرغ‌های سالم، بازار ماشین آلات فرآوری را رونق می‌دهد.

کردی مدیر عامل واحد تولیدی مرغداری هوشمند در سمنان می‌گوید از میان تولید بیش از ۷۲ هزار در این واحد، برخی از تخم مرغ‌ها از نظر سایز، رنگ و از فرم خارج شده‌ها پس از گذر از آزمایش‌های سلامت، به کارخانه‌های فراوری تخم مرغ می‌روند و به مصارف خوراک‌های شور و شیرین، کیک پزی، شیرینی پزی، و باشگاه‌های بدن سازی می‌رسند.
اما سوال دیگری که ذهن را مشغول میکند این است که مرغ‌های مادر پس از گذر از عمر دو ساله‌ی خود به چه سرنوشتی دچار می‌شوند؟ آیا به مصارف عموم میرسند و یا بدون استفاده، به ضایعات می‌پیونند؟
شاه حسینی معاون امور بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان سمنان به این سوال به این گونه پاسخ میدهد که مرغ‌های مادر، به دلیل دیرپز بودنش، جایی در سبد غذایی خانواده‌ها ندارند، اما کارخانه‌های تولید سوسیس و کالباس، از این مرغ‌های برای تولیدات خود استفاده می‌کنند.

تلفیق هوشمند سازی و صنعت راه برون رفت از بحران اقتصادی
آینده‌ مرغداری‌های هوشمند به سرعت رو به پیشرفت است و در سال‌هایی نه چندان دور، نیروی انسانی در مرغداری‌ها به طور چشم گیری کاهش می‌یابد؛ و این یعنی کاهش خطای انسانی و افزایش کیفیت تولیدات مرغی. به شرط آنکه تمهیدات و تسهیلات مورد نیاز تولید کنندگان در راه پر پیچ و خم تشریفات اداری گم نشود تا شعار پشتیبانی از تولید تحقق یابد.

نویسنده : مریم وفادار