کامالا هریس، معاون رئیس جمهور آمریکا، چهارشنبه بار دیگر چین را به قلدری در برابر همسایگانش در جنوب شرق آسیا متهم کرد.
این دومین بار ظرف دو روز است که هریس در سفری منطقهای که با هدف مقابله با نفوذ فزاینده چین صورت گرفته است، چین را هدف حمله لفظی قرار میدهد.
رسانههای دولتی چین اوایل چهارشنبه هریس را به تلاش برای ایجاد اختلاف بین چین و کشورهای جنوب شرق آسیا از طریق اظهارات خود در سنگاپور متهم کردند. معاون رئیس جمهور آمریکا در سخنان خود در سنگاپور گفت چین از زور، تهدید و ارعاب برای حمایت از ادعاهای غیرقانونی مالکیتِ دریای چین جنوبی استفاده میکند.
هریس چهارشنبه در اظهاراتی در هانوی گفت لازم است فشار بر چین بر سر ادعاهای مالکیت دریایی اش افزایش یابد. وی در دیدار با نگوین شوآن فوک Nguyen Xuan Phuc، رئیس جمهور ویتنام گفت: ما باید راههایی برای افزایش فشار بر پکن برای پیروی از کنوانسیون سازمان ملل درباره قانون دریاها پیدا کنیم و ادعاهای مالکیت دریایی قلدرمآبانه و بیش از حد آن را به چالش بکشیم.
چین، ویتنام، برونئی، مالزی، فیلیپین و تایوان ادعاهای مالکیت بر بخشهایی از دریای چین جنوبی دارند، دریایی که مسیرهای مهم کشتیرانی از آن عبور میکند و حاوی میادین گازی و مناطق غنی ماهیگیری است. چین در جزایر مصنوعی در دریای چین جنوبی پاسگاههای نظامی دایر کرده است و مخالف عبور ناوهای جنگی خارجی از جایی است که آبهای تحت حاکمیت خود میداند.
نیروی دریایی آمریکا همواره عملیات «آزادی ناوبری» در این آبهای مورد مناقشه اجرا میکند که چین مخالف آن است و میگوید این اقدام به تقویت صلح و ثبات کمکی نمیکند.
دادگاه داوری دائمی مستقر در لاهه در سال ۲۰۱۶ حکمی علیه ادعای چین صادر کرد، اما این کشور این حکم را رد کرده است. چاینادیلی در سرمقاله خود در پاسخ به اظهارات هریس در سنگاپور نوشت: هریس با نشانه رفتن عمدی انگشت خود به چین و متهم کردن این کشور به زور و تهدید و ارعاب، آگاهانه تزویر خود را در تلاش برای تهدید و ارعاب کشورهای منطقه با هدف پیوستن آنها به آمریکا در ترفند خود برای مهار چین، نادیده گرفت. سخنرانی هریس در سنگاپور حملهای بی پایه و اساس به چین بود. به نظر میرسد تنها پایبندی آمریکا به جنوب شرق آسیا، تلاشهای مشتاقانه اش برای ایجاد اختلاف بین کشورهای جنوب شرق آسیا و چین است.
هریس در هانوی با سران بلندپایه ویتنام دیدار کرد و به آنها پیشنهاد حمایت در چند زمینه مهم، از جمله تقویت امنیت دریایی این کشور و افزایش سفرهای کشتیهای نیروی دریایی آمریکا به ویتنام را داد.
دولت آمریکا رقابت با چین را «بزرگترین آزمون ژئوپلیتیک» قرن نامیده است و جنوب شرق آسیا شاهد سلسله دیدارهای مهم مقامات بلندپایه دولتی، از جمله لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا بوده است که اواخر ژوئیه به هانوی سفر کرد. ورود هریس به هانوی سه شنبه پس از آن با تأخیر رو به رو شد که سفارت آمریکا در ویتنام اعلام کرد یک «مشکل سلامتی غیرعادی» شناسایی کرده است که احتمالاً مربوط به سندروم مرموز هاوانا است.
طی تأخیر سفر هریس به هانوی، فام مینه چینه Pham Minh Chinh، نخست وزیر ویتنام و سفیر چین در ویتنام در اقدامی از پیش اعلام نشده با یکدیگر دیدار کردند. نخست وزیر ویتنام در این دیدار گفت: کشورش در سیاست خارجی از کسی طرفداری نمیکند. سفیر چین نیز قول داد کشورش دو میلیون (دوز) واکسن کرونا به ویتنام اعطا کند.
چین بزرگترین شریک تجاری ویتنام است و ویتنام برای فعالیتهای تولید صنعتی خود به شدت به مواد و تجهیزات چین وابسته است. دو حزب کمونیست حاکم بر چین و ویتنام همچنان روابط نزدیکی دارند، اما دو کشور بر سر ادعای مالکیت دریایی در دریای چین جنوبی درگیر مناقشهای دیرینه اند.
این تنشها ویتنام را وادار کرده است به یکی از صریحترین مخالفان ادعاهای مالکیت چین در این آبراه مورد مناقشه تبدیل شود. ویتنام تجهیزات نظامی آمریکا، از جمله قایقهای توپدار گارد ساحلی از آمریکا دریافت کرده است.
روابط هانوی و واشنگتن بیش از چهار دهه پس از پایان جنگ ویتنام در سال ۱۹۷۵، نزدیکتر شده است، هر چند، واشنگتن گفته است تا زمانی که ویتنام در زمینه حقوق بشر به پیشرفتهایی دست نیابد، محدودیتهایی در این روابط وجود خواهد داشت. تحلیلگران میگویند ویتنام خواستار ارتقای روابط دیپلماتیک خود با آمریکا تا سطح یک «شریک راهبردی» است، اما نگران است این اقدام موجب خشم پکن شود.