دوازدهم شهریور سالگرد شهادت فرمانده رشید و استعمارستیز، رئیسعلی دلواری و روز ملی مبارزه با استعمار انگلیس است.
پس از اشغال بوشهر نیروهای انگلیسی قصد تصرف دلوار را کردند. محلی كه پیش از آن، چند بار سربازان انگلیسی به آنجا یورش برده و هر بار طعم تلخ شكست را چشیده بودند. رییسعلی سواره و پیاده خاک تنگستان و دشتی را پیمود و سران ایلات و عشایر را در مقابل انگلیسی ها با هم متحد نمود.
او با تکیه بر خدای متعال و فتوای علمای بنام چون آیت الله مجاهد برازجانی، مجتهد اهرمی، سید عبدالله بلادی همراه با یاران خود، علیه اشغالگران وارد نبرد شده و نیروهای متجاوز را تار و مار کرد.
پاسداری از بوشهر، دشتستان و تنگستان به عنوان منطقه سكونت خود و جلوگیری از نفوذ قوای بیگانه به درون سرزمین ایران، دفاع از استقلال وطن و جلوگیری از غارت سرمایه های ملی در کرانه خلیج فارس از اهداف قیام او بود.
جنگ میان رئیسعلی و یارانش با انگلیسی ها به اوج خود رسیده بود. انگلیسی ها که با تطمیع و تهدید نتوانستند این سردار جوان، مومن و شجاع را با خود همراه کنند برای از پای درآوردن او با توطئه یکی از خیانت پیشگان داخلی را فریفته و او را به مقابله با رئیسعلی فرستادند.
سرانجام رئیسعلی دلواری که با یاران خود با تدارک حمله ای سنگین قصد شبیخون به بوشهر و تهاجم علیه انگلیسی ها را داشتند در منطقه تنگک صفر در حومه بوشهر به تیر غلامحسین نامی از خائنان داخلی از پشت مورد اصابت گلوله قرار گرفت و به شهادت رسید.
آیت الله سید مرتضی مجتهد اهرمی از علمای بزرگ زمان بر پیکر پاک او نماز گزارد و پیکر پاک این سردار شجاع و نام آور در وادی السلام نجف اشرف در جوار مولای متقیان علی (ع) به خاک سپرده شد.
12 شهریور سالروز شهادت این سردار شجاع و نام آور به نام روز ملی مبارزه با استعمار انگلیس نامگذاری شده است.
این سردار دلاور از دلوار تا وادی السلام ،سفری در مسیر عقیده و جهاد را در ۳۴ سال زندگی پربار طی نمود.
دلاورمردی مردم مقاوم استان بوشهر به رهبری رئیسعلی دلواری در مبارزه با استعمار انگلیس موجب شد تا این رهبر مقاومت را در 12 شهریور ۱۰۶ سال پیش نفوذی های انگلیسی به شهادت برسانند تا این اسطوره استقامت جنوب کشور مسیر الی الله را هنرمندانه بپیماید و در صفحات تاریخ کشورمان مانند دًری بدرخشد .
قطعه شعری از شاعر محلی بندر دلوار شادروان حاج عبدالخضر شورکی تقدیم می گردد. رئیسعلی فرمانده نیروهای دلوار و رئیس عبدالحسن دشتی فرمانده نیروهای منطقه دشتی و زائرخضرخان فرمانده نیروهای منطقه تنگستان می باشد:
زکاکی طلب کرد زگردان تمام
زخان و فقير و رييس و غلام
زدشتی رييس عبدالحسين نامدار
بيامد با سپاهی به سيصد سوار
سوی تنگستان آمدند دشتيان
به امداد سردار دلواريان
بد از تنگسيران سه صد مرد
که بودند قادر به جنگ و نبرد
دگر زائر خضر خان دو صد مرد شير
که بودند ايشان همه تنگسير
ولی شيخ حسين داشت سيصد نفر
دليران ما جملگی با هنر
پی جنگ يکسر چغادک مکان
به فرماندهی سردار دلواريان