طب سنتی با ظرفیت بسیاری که دارد قادر است در کنار طب مدرن علاوه بر اینکه به سلامتی جسم کمک کند میتواند سهم بسیاری در جذب گردشگر و رونق اقتصادی هم داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز همدان، گریههای بی امان مریم به سمفونی دردهای خانواده اش تبدیل شده بود، زخم روی زخم، تاول روی تاول این قصه دردناک هر روز مریم بود.
مادر مریم میگوید:"تنها فرزندم به بیماری پروانهای مبتلا است، بیماری که پزشکان معتقدند درمانی ندارد".
بیماری "ای بی " یا "پروانهای" یکی از سختترین بیماریها در دنیا به شمار میآید این بیماری در پوست تاول و زخمهای دردناک ایجاد میکند که با خونریزی همراه است.
در ایران ۸۵۰ بیمار پروانهای شناسایی شده است که ۲۹ بیمار آن همدانی اند.
براساس تحقیقات افزون بر۸۰ درصد از ازدواجهای فامیلی به یک بیماری خاص در فرزند منتهی میشود که یکی از آنها ممکن است پروانهای باشد. وقتی روزنه امیدی پیدا میشود
هرجا خبر از درمان بیماران پروانهای باشد روزنه امیدی برای مادر مریم است.
مادر مریم میگوید:"به وسیله یکی از اطرافیان تعریف کرم "نیکا" که از داروهای گیاهی ساخته شده است را شنیدم آن را تهیه و برای فرزندم استفاده کردم که به لطف پروردگار زخم هایش بسیار بهبود یافته است و هر ماه سه کرم برای مریم کوچکش استفاده میکند.
آقای رشیدی، محقق همدانی سازنده این کرم است. او عنوان میکند:" با داروهای گیاهی و استفاده از طبیعت میتوان سختترین بیماریها را درمان کرد".
او معتقد است این کرم تولیدی میتواند به این بیماران کمک کند و عوارضی هم نداشته باشد، چون صد در صد ارگانیک و از زیتون، عسل و ژل رویان ساخته شده است.
البته این تنها محصول گیاهی و دارویی نیست که در همدان و به دست متخصصان ساخته شده است. ساخت خمیردندان گیاهی، انواع کرم ضدچروک، کرم زخم بستر، ضدآفتاب و محلولهای مختلف گیاهی برای درمان بیماریهای زخم معده و میگرن از جمله این محصولات و داروهای گیاهی هستند که به وسیله محققان همدانی ساخته شده است.
زینب دختر ۸ ساله دیگری است که با ریزش شدید موی سر مواجه بوده است، پدرش میگوید:" برای درمان دخترم به پزشکان مختلفی مراجعه کردیم، اما هیچ بهبودی حاصل نشد تا اینکه با دکتر فیروزی متخصص طب سنتی مشورت کردیم. "
پدر زینب ادامه میدهد:" دکتر با معاینه دخترم و اینکه طبع بدنی اش گرم است و نباید گرمی جات مختلف مصرف کند وی رامعالجه کرد به طوری که در مدت ۳ روز میزان ریزش مو بسیار کاهش یافت".
شناسایی ۳۰۰ گونه گیاهی در همدان
تاکنون ۳۰۰ گونه گیاهی در استان شناسایی شده است که میتوان گفت استان همدان هماکنون در تولید و کشت گیاهان دارویی در جایگاه سوم کشوری است.
میلاد ذهبی، رئیس کمیته تولیدکنندگان و صادرکنندگان گیاهان دارویی استان همدان میگوید:"میزان تولید گیاهان دارویی در استان سالانه ۱۷ هزار و ۹۱۲ تن است".
گیاهان دارویی همانند سیر، آویشن، رازیانه، گزنه، گشنیز، موسیر، پونه، گل کوهی که در همدان کشت و برداشت میشود سهم بسیاری در درمان بیماریهای مختلف دارند.
ناگفته نماند شهروندان همدانی هم به درمان با طب سنتی و استفاده از داروهای گیاهی گرایش بسیاری دارند. آن طور که در اذهان مردم جامعه رایج است این طب بدون عوارض بوده حال آنکه در بسیاری مواقع استفاده از داروهای شیمیایی به علت ناشناخته بودن ترکیب داروهای شیمیایی نه تنها مضر هستند بلکه در برخی موارد استفاده کمتر و یا بیشتر آنها میتواند موجب آسیب هم شود.
خانم "سبزواری" از شهروندان همدانی با بیان اینکه توانسته با داروی طب سنتی کمردرد خود را درمان کند میگوید:" برای بیماری خود به پزشکان مختلفی مراجعه کردم، اما آنان با وجود هزینههای بسیاری که برایم ایجاد کردند، اما نتوانستند بیماری ام را درمان کنند پس به پیشنهاد اطرافیان از طب سنتی کمک گرفتم".
او ادامه میدهد:" با یک جلسه ماساژ و همچنین استفاده از داروها و دمنوشهای گیاهی هم اکنون بیماری ام به طور کامل درمان شده است".
این شهروند ۶۵ ساله میگوید:" هزینه درمانش با طب سنتی در حدود ۳۰۰ هزار تومان شده است در حالیکه تنها برای یک عکس رادیولوژی ۵۰۰ هزار تومان در بیمارستان هزینه کرده است".
علی اسماعیلی، شهروند همدانی هم بیان میکند:" به علت بیماری میگرن سالها داروها و قرصهای مختلفی استفاده میکردم تا اینکه به پزشک طب سنتی مراجعه کردم و با یک دوره پاکسازی بدن معالجه شدم".
علی گودرزی، مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی استان همدان با بیان اینکه هم اکنون ۲ درمانگاه طب سنتی در استان همدان فعالیت دارد میگوید:" این درمانگاهها روزانه میزبان بسیاری از بیماران هستند که برای درمان بیماریهای مختلف از جمله کبد، گوارش، پوست و دردهای مزمن استخوانی به این مراکز مراجعه میکنند".
در گفتگویی که با تعدادی از بیماران این درمانگاهها داشتم از هزینهها و تعرفههای پزشکی این مراکز گلایه داشتند.
"مرجان احمدی" شهروند همدانی با بیان اینکه هزینهها در این مراکز به صورت آزاد و بدون دفترچه بیمه محاسبه میشود میگوید:" این در حالیست که داروهای گیاهی را از داروخانهها تهیه میکنم، اما مشمول هیچ گونه بیمهای نیستند.
"ابوالقاسم صبوری" دیگر شهروند همدانی هم معتقد است: "پزشکان طب سنتی هم تحصیل کرده و جزو قشر پزشکی کشور محسوب میشوند و ویزیت شان نیز همانند سایر پزشکان طب جدید است، اما با این تفاوت که بیمه قبول نمیکنند و به نرخ آزاد حساب میشود".
به خوبی طب جدید نمیتوانند کار کنند
با همه اینها، اما افرادی هستند که مخالف استفاده از طب سنتی و استفاده از داروهای گیاهی هستند همانند آقای سعیدی فر که به گفته خودش ترجیح میدهند از طب سنتی در همان حد استفاده از دمنوشهای گیاهی روزانه استفاده کند.
او با تاکید بر اینکه طب سنتی برای هر بیماری راهکاری ندارد میگوید:" برای بیماری واریس خود به طب سنتی مراجعه و به تجویز آنان زالو درمانی را استفاده کردم، اما نتیجهای نداد پس به ناچار به طب جدید مراجعه و با یک جلسه لیزر درمان شدم".
"خانم مرادی" شهروند همدانی یکی دیگر از مخالفان با بیان اینکه افرادی که متخصص نیستند وارد این کار شده اند میگوید:" بسیاری از افراد امروزه با فراهم کردن مغازه داروهای گیاهی بدون آگاهی و علم داشتن اقدام به مشاوره میدهند".
او با بیان اینکه یک خانمی را میشناسد که به صورت خانگی اقدام به ویزیت و معالجه بیماران میکند ادامه میدهد: "این خانم مدتی در یک کلینیک طب سنتی مشغول به کار بوده است و حالا با همین تجربه برای خود کاسبی راه انداخته است".
او اضافه میکند:" تابستان گذشته من برای بیماری کلیوی به این خانم مراجعه کردم، اما هیچ گونه درمانی نشدم در حالیکه داروهایی که به من داد بالای ۸۰۰ هزار تومان هزینه برایم در برداشت".
طب سنتی چالش حوزه پزشکی است
مدیر نظارت بر درمان دانشگاه علوم پزشکی همدان میگوید:" طب سنتی ایرانی باید از سوی پزشک یا پزشک عمومی دوره دیده ارائه شود درحالیکه دیده میشود برخی عطاریها هم وارد حریم پزشکی شده و اقدام به معاینه و تجویز دارو برای مریض میکنند".
"محمد کریمی" اضافه میکند:" تجویز دارو یا زالو درمانی وحجامت از سوی افراد فاقد صلاحیت پزشکی تخلف محسوب میشود".
مخالفت با طب سنتی تا جاییست که برخی پزشکان طب مدرن در نامهای به وزیر بهداشت سابق خواستار برچیده شدن این علم همچوم حذف دروس مربوط به طب سنتی در پزشکی شدند.
اما به نظر میرسد طب سنتی با توجه به ظرفیتهایی که دارد قابل نادیده گرفته شدن نیست، زیرا طب سنتی همان بهره گرفتن از خواص گیاهان و طبیعت است که تاکنون بزرگان بسیاری همانند حکیم هزاره ها، بوعلی سینا از این طب در درمان بیماران خود بهره گرفته اند و از آن طرف هم طب مدرن مزایای دارد که از آن جمله میتوان به کمک به تشخیص سریعتر بیماری اشاره کرد یقینا با توجه به آن که طب سنتی پیشگیرانه محور و طب مدرن درمان محور است این دو علم میتوانند در کنار یکدیگر، مکمل و کمک کار یکدیگر باشند.
بهره گیری از ظرفیت طب سنتی در کنار طب مدرن
نفیسه حسینی، یکی از پزشکان طب سنتی میگوید:" با بهره گیری منطق و کاربردی از ظرفیت طب سنتی در کنار طب مدرن میشود بسیاری از بیماریها را درمان کرد".
"احمد رضایی" از پزشکان طب سنتی هم با بیان اینکه ما ادعای معجزه نداریم، اما میتوانیم با استفاده از این ظرفیت به بیماران کمک کنیم میگوید:" به علت نبود باور قلبی برخی افراد مجری و دستاندرکار هنوز طب سنتی نتوانسته در میان طب مدرن جایگاه خود را پیدا کند در صورتی که این علم از هزاران سال پیش وجود دارد".
همچنین از طب سنتی میتوان استفادههای بیشتری هم کرد به طور مثال از آن جا که این طب ارتباط تنگاتنگی با گیاهان دارد و استان همدان نیز خاستگاه بسیاری از گیاهان دارویی است میتواند در زمینه تولید، پرورش و صادرات گیاهان دارویی نیز فعالیت کند.
از احداث کارخانههای گیاهان دارویی حمایت میشود
با توجه به تمایل دنیا به استفاده از فرآوردههای گیاهی و مصرف روزافزون آنها در صنایع داروسازی، فرصت کمنظیری برای کشور و استان همدان به وجود آمده است که با توجه به تنوع اقلیمی و تنوع گونهای گیاهان دارویی میتوان با تجاریسازی گونههای ارزشمند گیاهان دارویی از این ظرفیت عظیم استفاده کرد.
احداث سه شرکت داروسازی در شهرکها و نواحی صنعتی تویسرکان در سالهای اخیر توانسته برای این شهرستان قطب دارویی غرب کشور را به همراه بیاورد که در این میان میتوان با احداث کارخانههای ساخت داروهای طب سنتی هر چه بیشتر ارزآوری را برای استان به همراه آورد.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی استان همدان با بیان اینکه در راستای استقرار واحدهای تولیدی دارو که سرمایههای کلانی نیاز دارند فراهم شده است میگوید:" چنانچه سرمایه گذاران علاقه به سرمایه گذاری داشته باشند از آنان حمایت میشود و به آنان تسهیلات بانکی پرداخت میشود".
ارز آوری بالا با پزشکی گردشگری
زمزمه طب سنتی ایران آرام آرام به گوش گردشگران خارجی میرسد. گردشگران سلامت ایران را بیش از هرکشوری، مردم عراق تشکیل میدهند. عمان، ارمنستان، تاجیکستان، کشورهای حاشیه دریای خزر، افغانستان و پاکستان هم به طب سنتی ایران اعتماد کرده اند. البته طب صنعتی کشور هم توانسته تا حدودی نظر خارجیها بویژه همان کشورهای همسایه را جلب کند در این میان از آن جاییکه استان همدان به کشور عراق نزدیک است میتواند در زمینه طب سنتی نیز حتی در این روزهای کرونایی نیز گردشگر جذب کند.
حسن رمضانی، پزشک طب سنتی میگوید:" وجود مرکزی بهعنوان سلامتکده علاوه بر اینکه میتواند به جذب گردشگر خارجی و داخلی کمک کند میتواند سهم بسیار زیادی در کمک به پزشکی مدرن هم داشته باشد".
به گفته او معمولاً گیاهان دارویی که برای طب سنتی استفاده میشود یا با تکنولوژی جدید ساخته شدهاند یا داروییهای مرتبط با طب قدیم هستند که منشأ تهیه آنها نسخ قدیمی است. در هر صورت این داروها با نسخه پزشک سنتی در این مراکز تجویز میشوند.
""علی سبزواری"، پزشک عمومی هم درباره این نوع سلامتکدهها معتقد است: "از آنجاییکه این مراکز بر اساس طب سنتی ایران فعالیت میکنند قرار نیست که پزشکی صنعتی را زیر سؤال ببرند".
میتوان اشاره کرد با ایجاد سلامتکدهها راه برای تبلیغات واهی و ادعاهای کاذب برخی سوءاستفادهگران بسته میشود، این مراکز معمولاً باید محلی برای عرضه گیاهان دارویی، فرآوردههای دارویی یا عرقیاتی شود که هم رضایت بیمار را به همراه داشته باشد و هم استاندارد باشند.
ساخت مجهزترین سلامتکده غرب کشور در همدان
چندی پیش سلامتکده بدیع الحکما در منطقه دره مرادبیگ همدان در زمینی به مساحت ۲ هزار متر مربع و زیربنای ۲۰۰ متر راه اندازی شد تا گویای این باشد که همدان قرار است به قطب پزشکی غرب کشور تبدیل شود.
مدیرگروه طب دانشکده علوم پزشکی همدان با بیان اینکه مجموعه بدیع الحکما بزرگترین سلامتکده با معماری سنتی در کشور است میگوید:" شماری از استانها درمانگاه طب سلامت دارند، اما همدان تنها استان غرب کشور مجهز به سلامتکده است".
خانم هاشمی ادامه میدهد:" در این سلامتکده انواع خدمات مانند حجامت، ماساژ و زالو درمانی به بیماران ارائه میشود.
با راه اندازی این سلامتکده تعداد این مراکز در استان همدان به ۳ مرکز رسید.
طب سنتی نه تنها در ایران بلکه در کشورهای مختلف مانند هند و چین نیز قدمت بسیاری دارد و به صورت مستمر از آن استفاده میشود به طوری که در شرایط کنونی که بیماری کرونا جهان را در بر گرفته است کشور چین با جمعیت میلیاردی خود توانسته با بهره گیری از طب قدیمی و طب مدرن این بیماری را کنترل کند.
کمک چین از طب مدرن و سنتی برای مقابله با کرونا
تجربه کشور چین نشان میدهد که آنها بجای تقابل این دو طب، از متخصصان هر دو علم برای مقابله با دشمن مشترک یعنی ویروس کرونا کمک گرفته اند.
مسئول بخش کرونای بزرگترین بیمارستان طب چینی پکن در ویدیو کنفرانس مشترکی با پزشکان ایرانی و چینی میگوید: " مصرف شیرین بیان، پونه کوهی، دارچین، زنجبیل و جینسنگ، همچنین کاهش مصرف غذاهای گوشتی و دریایی، مصرف بیشتر مایعات و سوپها، استفاده بیشتر از سبزیجات پخته شده در وعدههای غذایی و بهطور کلی افزایش تعداد وعدههای غذایی میتواند در درمان و پیشگیری از این بیماری مفید باشد".
"لی گوان شی" مسئول بخش کرونای بیمارستان "گوآن من" پکن هم با بیان اینکه در معالجه ۹۰ درصد بیماران کرونا در چین از درمان ترکیبی طب رایج و طب سنتی استفاده شده است میگوید:" از داروهای گیاهی برای تقویت سیستم ایمنی، کاهش سرفه وکاهش التهاب ریه بیماران بهره گرفته شده است".
کلام آخر
مشکلاتی که در زمینه طب سنتی در کشورمان وجود دارد، به علت ناشناخته ماندن این طب چندین هزار ساله است. از سال ۱۳۸۶ دانشکدههای طب سنتی در دانشگاههای بزرگ کشور راهاندازی شد از این رو یک رشته کاملاً علمی و پذیرفته شده در دانشگاههای علوم پزشکی است.
نکته دیگر اینکه برخیها به پیروی از طب سنتی کارهایی میکنند که هیچ کدام با عقل، علم و طب سنتی مطابقت ندارد؛ لذا باید حساب پیروان یک مکتب را از خود آن مکتب جدا کرد؛ و در پایان باید گفت طب سنتی از آن جایی که از طبیعت و گیاهان بهره میجوید قادر است سهم بسیاری در سلامت جامعه داشته باشد به خصوص در شرایط کنونی کشور که برخی داروها تحریم هستند میتوان از طبیعت و این طب کمک گرفت، زیرا تمامی مواد اولیه آن در داخل کشور وجود دارد.
تهیه و تنظیم : لیلا نادعلی فر