شرکت داروسازی مِرک اَند کمپانی از سازمان غذا و داروی آمریکا درخواست مجوز استفاده اضطراری از داروی جدیدی به شکل کپسول را کرده است که موارد خفیف تا ملایم ابتلا به کووید-۱۹ را درمان میکند.
به گزارش گروه وبگردی خبرگزاری صدا وسیما، این دارو، که بعد از انتشار دادههای آزمایشی، بهمثابه دارویی سرنوشتساز در مبارزه با همهگیری ویروس کرونا مورد تقدیر قرار گرفته، میتواند به کاهش شدید میزان بستری شدن در بیمارستان و مرگ افراد مبتلا به کووید-۱۹ منجر شود.
این دارو چیست؟
این داروی ضد ویروس که مولنوپیراویر (molnupiravir) نام دارد، از طریق ایجاد خطاهایی در آراِناِی (RNA) روند بازتولید ویروس را متوقف میکند. این عمل باعث جلوگیری از شیوع ویروس در بدن میشود که هنگام ابتلای عادی به کووید-۱۹ اتفاق میافتد؛ و از آنجا که این دارو به شکل کپسول میآید، اولین داروی خوراکی برای مبارزه با ابتلا به کووید-۱۹ نیز محسوب میشود.
مولنوپیراویر در دانشگاه اِموری ایالت آتلانتا و توسط شرکت نوآوریهای دارویی دانشگاه به نام دراگ اینووِیشن ونچرز اَت اِموری (Drive) ساخته شده است که تحت مجوز شرکت ریجبَک بایوتراپیوتیکس کار میکند که خود با شرکت مِرک شراکت دارد.
نتیجهٔ مطالعه روی حیوانات که در سال ۲۰۲۰ انجام شد این بود که مولنوپیراویر میتواند انتقال و سرایت ویروس را کاملا سرکوب کند و از آسیب جدی به ریه جلوگیری کند یا آن را کاهش دهد.
مطالعه بیماران بزرگسال مبتلا به موارد خفیف تا ملایم بیماری کووید که در بیمارستان بستری نشدهاند و به خاطر مشکلات سلامتی نظیر چاقی مفرط، دیابت، یا بیماری قلبی در معرض خطر وخیمتر شدن بیماری و بستری شدن قرار داشتهاند، نشان داد که این قرص، احتمال نیاز به بستری شدن در بیمارستان برای درمان، و نیز مرگ را تا ۵۰ درصد کاهش میدهد.
از ۷۶۲ بیمار شرکتکننده در پژوهش، ۷.۳ درصد از افرادی که مولنوپیراویر مصرف کردند، در بیمارستان بستری شدند. در مقایسه، ۱۴.۱ درصد از افرادی که دارونما مصرف کرده بودند، بستری شدند. هیچ مرگی در گروه اول گزارش نشد، در حالی که ۸ نفر از گروه دوم فوت کردند. هیچیک از شرکتکنندگان در این تحقیق واکسن نزده بودند.
گرچه کارشناسان همتا هنوز نتایج منتشر شده توسط شرکت را ارزیابی نکردهاند، مِرک میگوید که این یافتهها را در نشستی پزشکی در آینده ارائه خواهد کرد. گروهی مستقل از کارشناسان پزشکی که این آزمایش را تحتنظر داشتند پیشنهاد دادند که آزمایش زودهنگام خاتمه یابد، چون نتایج ابتدایی خیلی قانعکننده بود.
دکتر دین لی، نایبرئیس تحقیقات مِرک، به آسوشیتدپرس گفت که طی آزمایش، این دارو از آنچه انتظار میرفت قادر به انجامش باشد، فراتر رفت. او گفت: «وقتی شاهد ۵۰ درصد کاهش در بستری شدن و مرگ هستید، این دارو تاثیر بالینی قابل توجهی دارد.»
چرا خوب است؟
دلیل آن که مولنوپیراویر به عنوان دارویی سرنوشتساز ستایش شده است آن است که اولین داروی خوراکی ضدویروسی خواهد بود که افرادی که پاسخ آزمایش ابتلا به کووید-۱۹ آنها مثبت است، میتوانند در خانه مصرف کنند.
در حال حاضر، بهجز داروهایی که برای نشانههای آنفلوانزا استفاده میشوند، هیچ داروی مشخصی برای درمان ویروس کرونا در خانه وجود ندارد.
تمام داروهای دیگری که مجوز سازمان غذا و دارو را دارند، نیاز به تزریق با سرم یا آمپول دارند.
از زمان شروع همهگیری، کارشناسان بهداشت تاکید کردند که به تولید چیزی بهراحتی قرص نیاز است تا بتوان با این بیماری بهتر مبارزه کرد؛ دارویی شبیه به تامیفلو که داروی آنفلوانزا است و دوران بیماری را کوتاه میکند و تشدید نشانههای آن را کاهش میدهد.
دکتر نیکولاس کارتسونیس، نایب رئیس ارشد واحد بیماریهای مُسری مِرک، گفت: «ارزش این دارو در آن است که قرص است و دیگر نیازی نیست که به مراکز تزریق بروید و در معرض عوارض پیرامون آن قرار بگیرید. به نظرم این ابزاری خیلی قدرتمند برای افزودن به جعبه ابزار فعلی است.»
مِرک تولید مولنوپیراویر را با احتمال زیان و ضرر آغاز کرده است و انتظار میرود که تا پایان سال ۲۰۲۱، دهمیلیون دوره درمانی از آن تولید کند، و مقادیر بیشتری در سال ۲۰۲۲ تولید خواهد شد
درمانهای کنونی مورد استفاده در بیمارستانها شامل داروی تزریقی و ضدویروس رمدسیویر ساخت شرکت گیلیاد ساینسز و استرویید عمومی دگزامتازون است.
دادن داروهای پادتن مونوکلونال از شرکت ریجنرون فارماسوتیکالز و شرکت الی لیلی به بیمار سخت است، و به همین خاطر، موارد استفاده محدودی دارند.
همچنین، این داروها در مقایسه با هزینه در حدود ۷۰۰ دلار برای درمان با مولنوپیراویر، داروهایی گرانقمیت هستند و تقریبا ۲۰۰۰دلار برای هر دوره درمانی هزینه برمیدارند.
اگر مردم بتوانند در ایمنی کامل خود را در خانه درمان کنند، فشار بر بیمارستانها، که هنوز هم با تراکم مراجعان مبتلا به ویروس کرونا مواجهاند، خیلی کم خواهد شد.
کشورهای فقیرتر با نظامهای بهداشت و درمان ضعیفتر نیز خیلی منتفع خواهند شد اگر بتوانند با درمان بیماران در خانه، شیوع بیماری را بهسرعت مهار کنند.
آیا ایمن است؟
بله. طبق اطلاعات منتشر شده توسط مِرک که قرار است مورد بررسی سازمان غذا و دارو آمریکا قرار بگیرد، در آزمایشهای انجام شده، میزان وقوع هرگونه عوارض نامطلوب، یعنی تغییر وضعیت بیمار به سمت تشدید بیماری، در میان گروههایی که مولنوپیراویر یا دارونما دریافت کردند قابل توجه بود (به ترتیب ۳۵ و ۴۰درصد).
پیشامدهای مشخصا مرتبط با عوارض نامطلوب دارو هم قابل توجه بود (به ترتیب ۱۲ و ۱۱درصد).
در گروه مولنوپیراویر، در مقایسه با افراد گروه دارونما، افراد کمتری به خاطر وقوع عارضه جانبی نامطلوب به درمان پایان دادند (به ترتیب ۱.۳ و ۳.۴درصد).
گام بعدی چیست؟
مِرک اکنون تولید دارو را آغاز کرده است، چون پیشبینی میکند که مجوز استفاده اضطراری آن توسط سازمان غذا و دارو تایید شود.
این شرکت گفت: «مِرک تولید مولنوپیراویر را با احتمال زیان و ضرر آغاز کرده است و انتظار میرود که تا پایان سال ۲۰۲۱، دهمیلیون دوره درمانی از آن تولید کند، و مقادیر بیشتری در سال ۲۰۲۲ تولید خواهد شد.»
حدود ۱.۷میلیون دوره درمانی به دولت آمریکا فروخته شده است. این شرکت گفت که قیمتی طبقهبندی شده ارائه خواهد کرد تا سراسر جهان به دارو دسترسی داشته باشند.
مِرک همچنین با شرکتهای داروسازی دولتی کار خواهد کرد تا مطمئن شود دارو برای کشورهای متوسط و کمدرآمد هم در دسترس خواهد بود.
هفته گذشته، در نشست مطبوعاتی ویروس کرونای کاخ سفید، دکتر آنتونی فاوچی گفت که نتایج این آزمایش را «خیلی امیدبخش» میداند، ولی افزود که هنوز نیاز به بررسی دقیق سازمان غذا و دارو دارد.
دکتر فاوچی، دبیر موسسه ملی حساسیت و بیماریهای مسری، گفت: «خیلی مهم است که اکنون این دارو تحت روند معمول بررسی دقیق اطلاعاتش توسط سازمان غذا و دارو برود تا کارآمدی و همچنین ایمنی آن بررسی شود، چون هر وقت ماده جدیدی را تولید میکنید، ایمنی آن خیلی مهم خواهد بود.»
چند شرکت دیگر، از جمله فایزر و روش، نیز در حال مطالعه داروهای مشابهی هستند و انتظار میرود که طی هفتهها و ماههای پیش رو، نتایج خود را گزارش کنند.
آسترازنکا نیز به دنبال دریافت مجوز سازمان غذا و دارو برای یک داروی پادتن با دوامی طولانیمدت است که برای بیمارانی که بیماریهای خودایمنی دارند و واکنش خیلی مناسبی به واکسن نشان نمیدهند، ماهها مصونیت فراهم میآورد.
در نهایت، تصور بر این است که مجموعهای از درمانهای گوناگون کووید-۱۹ در ترکیب با هم تجویز شود تا در برابر بدترین پیامدهای ویروس بهتر عمل کنند.
مقامهای بهداشتی همواره تاکید میکنند که واکسنهای کووید-۱۹ هنوز کارآمدترین ابزار برای مبارزه با همهگیریاند، زیرا در وهله اول از ابتلا به ویروس جلوگیری میکنند، تا آن که بخواهند مورد فعالی از بیماری را درمان کنند. منبع ایندیپندنت