خیانت در امانت طبق قانون تجارت

به گزارش گروه وبگردی خبرگزاری صدا و سیما، مفهوم ساده امانت را اکثریت عموم مردم می‌دانند یعنی شخصی چیزی را به کسی بدهد که آن را نگه دارد؛ و مورد امانت آن چیزی است که برای حراست از آن به دیگری سپرده شده است.

یا گفته میشود شخصی مال یا چیزی را به کسی می‌دهد که به یک نحو معینی از آن مصرف کند، مثلاً مالی به او می‌دهد که به دیگری برساند دراین صورت با امانت و مفهوم آن به خوبی آشنا شدیم و لیکن خیانت در امانت مفهومی چندگانه دارد؛ زیرا مردم عادی تعبیر و تفسیری از آن دارند و حقوقدانان تعریف و تفسیر دیگر و ممکن است جامعه شناسان یا نظامیان نیز تعاریف دیگر از مفهوم خیانت در امانت داشته باشند.

در قانون تجارت هرگاه که شخصی، سند تجاری مانند: چک، سفته و … را به شخصی امانت بدهد. به دست او بسپارد و امین به وسیله این اسناد خیانت کند، مورد پیگیری قانونی قرار می‌گیرد و خیانت در تجارت محسوب می‌شود.

به عنوان مثال اگر شخصی خانه‌ای را اجاره کند و چکی را به عنوان ضمانت اجاره نزد موجر گذاشته باشد، بعد از تخلیه منزل استجاری، موجر باید چک را به صاحبش بازگرداند، در غیر اینصورت و استفاده دیگر از چک به منزله جرم خیانت در امانت محسوب می‌شود و مورد بررسی قانونی قرار می‌گیرد

طبق ماده ۳۴۹، ۳۵۹ و ۴۴۰ قانون تجارت گفته میشود:

به ترتیب هرگاه دلال و حق العمل کار و مدیر تصفیه متناقض با وظایف قانونی خود عمل نمایند، خائن به امانت شناخته خواهند شد نیز بر طبق قانون به عنوان خائن به امانت مجازات خواهند شد ونیز مادة ٣۴٩ قانون تجارت مصوب ۱٣۱۱ در مورد دلال مقرر می­دارد: "اگر دلال برخلاف وظیفه خود نسبت به کسی که به او مأموریت داده به نفع طرف دیگر معامله اقدام نماید و یا برخلاف عرف تجارتی محل از طرف مزبور وجهی دریافت و یا وعده وجهی را قبول کند مستحق اجرت و مخارجی که کرده نخواهد بود به علاوه محکوم به مجازات مقرر برای خیانت در امانت خواهد شد. "

ماده ۳۵۹ خیانت در امانت قانون تجارت

همچنین به موجب ماده ٣۵٩ به بعد قانون تجارت: هر حق العمل کاری که در اجرای وظیفه قانونی خود به ضرر "آمر" و از روی سوءنیت معامله­ای انجام دهد، مستوجب مجازات خیانت در امانت خواهد بود.

ماده ۳۷۰ خیانت در امانت قانون تجارت

مادة ٣٧۰قانون تجارت مقرر می­دارد: "اگر حق‌العمل‌کار، نادرستی کرده و مخصوصاً در موردی که به حساب آمر قیمتی علاوه بر قیمت خرید و یا کمتر از قیمت فروش محسوب دارد مستحق حق‌العمل نخواهد بود، به علاوه در دو صورت اخیر آمر می‌تواند حق‌العمل‌کار را خریدار یا فروشنده محسوب کند.

تبصره - دستور فوق مانع از اجرای مجازاتی که برای خیانت در امانت مقرر است نیست. "

ماده ۴۴۰ خیانت در امانت قانون تجارت

مطابق مادة ۴۴۰ قانون تجارت در نقاطی که اداره تصفیه تشکیل نشده است دادگاه ضمن حکم ورشکستگی، یک نفر را به سمت مدیریت تصفیه تعیین می­کند ودرهمین راستا مطابق مادة ۵۵۵ قانون تجارت: "اگر مدیر تصفیه در حین تصدی به امور تاجر ورشکسته وجهی را حیف و میل کرده باشد به مجازات خیانت در امانت محکوم خواهد‌شد. "
خیانت در اموال دزدی قانون تجارت:

در بعضی مواقع، بازگرداندن مالی به صاحب اصلی آن خیانت در امانت محسوب نمی‌شود. به عنوان مثال اگر سارقی، مال به سرقت برده شده را به شخصی امانت بدهد و آن شخص مال را به صاحب اصلیش باز گرداند، خائن به حساب نمی‌آید.

و نیز طبق ماده ٣۴٩ قانون تجارت:

اگر دلال برخلاف وظیفه خود نسبت به کسی که به او ماموریت داده به نفع طرف دیگر معامله اقدام نماید و یا برخلاف عرف تجارتی‌محل از طرف مزبور وجهی دریافت و یا وعده وجهی را قبول کند مستحق اجرت و مخارجی که کرده نخواهد بود به علاوه محکوم به مجازات مقرر‌برای خیانت در امانت خواهد شد.

ماده ۳۷۰ قانون تجارت مقرر میدارد: “اگر حق‌العمل‌کار، نادرستی کرده و مخصوصاً در موردی که به حساب آمر قیمتی علاوه بر قیمت خرید و یا کمتر از قیمت فروش محسوب دارد مستحق حق‌العمل نخواهد بود، به علاوه در دو صورت اخیر آمر می‌تواند حق‌العمل‌کار را خریدار یا فروشنده محسوب کند.
تبصره – دستور فوق مانع از اجرای مجازاتی که برای خیانت در امانت مقرر است نیست.

دادسرا و دادگاه صلاحیت‌دار در جرم خیانت در امانت:

دادگاهی صلاحیت رسیدگی دارد که جرم در محدوده صلاحیتی آن به وقوع پیوسته باشد مثلاً اگر شخصی یک قطعه فرش را به آقای ... در تهران امانت دهد و آقای ... فرش را در شهر اصفهان به فروش برساند، دادگاه اصفهان صلاحیت رسیدگی را دارد، چون جرم خیانت در امانت در اصفهان به وقوع پیوست.