خاموشی چراغ هتل‌ها در نخستین شهر جهانی ایران

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز یزد، پاییز سال ۹۸ آخرین باری بود که به ایران سفر کردم ، این را "سوین پائنت" گردشگر هلندی که از طریق فضای مجازی با او ارتباط گرفتم به من می‌گوید. علاقه‌ی زیاد سوین به تاریخ و بنا‌های تاریخی موجب شده تا توجه اش به اماکن تاریخی شهر‌های یزد، اصفهان و شیراز جلب شود. این موضوع را می‌توان از تصاویری که سوین هنوز پس از گذشت دو سال از سفرش به ایران، در صفحه مجازی اش منتشر می‌کند فهمید.

این گردشگر هلندی که قصد دارد سال ۱۰۴۱ در صورت فراهم بودن شرایط، دوباره به ایران سفر کند، می‌گوید: شهر‌های تاریخی ایران معماری خیره کننده‌ای دارند و من خیلی هیجان دارم که در سفر مجددم به ایران، مکان‌های تاریخی بیشتری را بازدید کنم.

گردشگران زیادی مانند سوین علاقه‌مند سفر به ایران هستند، اما کرونا حدود دوسال است که مرز‌های ایران را به روی آن‌ها بسته و در این زمان هیچ گردشگری از خارج از کشور تحت هیچ شرایطی اجازه‌ی ورود به کشور را نداشته است.

نبود گردشگر خارجی، کم شدن سفر‌های داخلی، حمایت‌های اندک و به طور کلی در اولویت نبودن اقتصاد صنعت گردشگری درایران، از جمله عواملی است که موجب شده کمر صنعتی که تا دوسال پیش حرفی برای گفتن داشت، خم شود.

هتل ها، بومگردی ها، اقامتگاه‌های سنتی و بطور کلی مراکز اقامتی و پذیرایی، یکی از پایه‌های اساسی صنعت گردشگری هستند و وابستگی آن‌ها به گردشگر جدایی ناپذیر است. این پایه‌های اساسی صنعت گردشگری، اکنون که مسافر و گردشگر زیادی درایران وجود ندارد، سوی چراغ هایشان روز به روز کمتر می‌شود و چه بسا ممکن است، چراغ هایشان به یکباره خاموش شود.

 

ارائه تسهیلات به هتلداران از جمله مسکن‌های درد رکود در صنعت گردشگری برای سرپانگهداشتن آن‌ها بوده است. هتلداران معمولا برای پرداخت حقوق کادر هتل‌ها مجبور به تهیه این تسهیلات بوده اند. نیرو‌های انسانی آموزش دیده و متخصص در هتل‌ها یکی از سرمایه‌های اساسی صنعت هتلداری محسوب می‌شوند که اکنون با توجه به مشکلات اقتصادی، هتلداران برای نگهداری آن‌ها با چالش‌های بسیاری مثل پرداخت دستمزد و بیمه‌ی سهم کار فرما موجه هستند.

با چند هتلداری که در یزد همچنان با وجود مشکلات و فشار‌های اقتصادی صورت خود را با سیلی سرخ نگه داشته اند هم صحبت شدم، علی داد مدیر یکی از هتل‌های یزد با اشاره به اینکه برای حفظ نیرو‌های انسانی خود درخواست تسهیلات کم بهره داده اند، می‌گوید: بانک‌ها تنها تسهیلات با بهره ۱۲ درصد را که به تمام مشاغل آسیب دیده از کرونا پرداخت می‌شود را به ما نیز پرداخت می‌کنند که با توجه به نبود مسافر و گردشگر و نداشتن گردش مالی بازپرداخت این تسهیلات برای ما غیر ممکن است.

وی به تعدیل ۴۰ تا ۴۵ درصد نیرو‌های متخصص هتل‌ها اشاره می‌کند و می‌افزاید: در این برهه زمانی سرمایه‌ی اصلی مان را از دست می‌دهیم که در صورت از دست دادن آن‌ها آموزش نیروی جدید در دوران پسا کرونا حداقل شش ماه زمان لازم دارد و این خود به معنای واقعی نابودی صنعت هتلداری است.

لطفی، هتلدار دیگریست که در این شرایط چراغ مجموعه خود را علی رغم بسیاری از فشار‌ها روشن نگه داشته است، او می‌افزاید: تنها حمایتی که تاکنون برای هتلداران انجام شده است، امهال‌های سه تا شش ماهه برای باز پرداخت تسهیلات است. او ادامه می‌دهد: اکنون با پایان این مهلت ها، گردشگری وارد کشور نشده است که ما بتوانیم از طریق درآمد آن اقساط این تسهیلات را پرداخت کنیم.

برای پیگیری مشکلات هتلداران در زمینه تسهیلات به سراغ رئیس شورای هماهنگی بانک‌ها در استان یزد رفتم، محمد اردکانی می‌گوید: از تیرماه سال گذشته تا کنون هزار و ۶۲۰ فقره تسهیلات کرونایی با بهره ۱۲ درصد در استان پرداخت شده است که تنها ۲۲۴ فقره آن تسهیلات کلانی بوده که به هتل ها، رستوران‌ها و بومگردی‌ها پرداخت شده است.

وی می‌افزاید: مهلت بازپرداخت کسانی که تیرماه سال گذشته این تسهیلات را دریافت کرده اند، شهریور ماه امسال بوده و هنوز دستورالعملی برای تمدید مهلت آن صادر نشده است، همچنین کسانی که تاکنون این تسهیلات را دریافت نکرده اند می‌توانند تا پایان بهمن ماه نسبت به دریافت آن اقدام کنند.

اردکانی در پاسخ به این سوال که "آیا امکان پرداخت تسهیلات با بهره کمتر به هتلداران وجود دارد یانه؟ " می‌گوید: نرخ تسهیلات را شورای پول و اعتبار بانک مرکزی تعیین می‌کند و بانک‌های استانی تنها اجرا کننده دستورالعمل‌های بانک مرکزی هستند، اگر دستورالعملی در این زمنیه به بانک‌های استانی ابلاغ شود مشکلی برای اجرای آن نداریم.

 

کوچه‌های خلوت خشتی در بافت تاریخی منحصر به فرد یزد را یکی پس از دیگری پشت سر می‌گذارم، کوچه‌هایی که زمانی در هر پیچ و خم آن گردشگران داخلی و خارجی زیادی با پوشش‌های رنگارنگ خود جلوه‌ی دیگری به آن می‌بخشیدند، اما چند وقتیست که خالی از رفت و آمد گردشگران است.

به یکی از هتل‌های سنتی در بافت تاریخی یزد که محل قرار من با رئیس جامعه هتلداران یزد بود، رسیدم، از سکوت هتل می‌شد فهمید مسافر زیادی در اینجا اقامت ندارد، دلیلش را از سید امیر ناصر طباطبایی پرسیدم، او می‌گوید: به دنبال گسترش بیماری کرونا ۳۵ تا ۴۰ درصد هتل‌ها و مراکز اقامتی در استان تعطیل شدند و بقیه آن‌ها برای حفظ نیرو‌های انسانی خود تنها با ۲۰ درصد اشغال فعال هستند. او می‌افزاید : بیش از ۷۰ درصد پرسنل فعال در بخش هتل داری در استان یزد بعد از تعطیلی کرونا از این مجموعه رفتند که بعد از بازگشایی مجدد تنها 20 درصد به محل کار خود برگشتند.

طباطبایی با اشاره به اینکه پرداخت بیمه سهم کارفرما تاثیر زیادی در حفظ نیرو‌های انسانی دارد، می‌افزاید: بسیاری از هتل‌ها نیرو‌های انسانی شان را بدون اینکه سودی داشته باشند، نگه داشته اند و از جیب خود بیمه آن‌ها را پرداخت می‌کنند، در حالی که سازمان تامین اجتماعی کمترین همکاری را با مجموعه هتل‌ها نداشته است.

رئیس جامعه هتلداران یزد می‌گوید: علی رغم وجود مصوبات به منظور همراهی بیمه تامین اجتماعی با مشاغل آسیب دیده از کرونا، لیست بیمه نیرو‌های انسانی هتل را رد نکردند و حتی بخشی از آن‌هایی که رد کرده اند را برایمان جریمه در نظر گرفته اند.

اداره کل تامین اجتماعی استان یزد، مقصد بعدی برای پیگیری مشکلات هتلداران بود، مجید درویشی با اشاره به اینکه انجام سه مصوبه از جانب کارفرمایان هتلدار، آن‌ها را مشمول جریمه نمی‌کند، می‌افزاید: تحویل لیست کارکنان و حق بیمه، پرداخت حق بیمه سهم بیمه شده از محل کسورات حقوق و مراجعه به سازمان تامین اجتماعی و درخواست تقسیط سهم بیمه کارفرما از اقداماتی است که هتلدار باید انجام دهد.

مدیرکل تامین اجتماعی استان یزد می‌گوید: البته مهلت این موارد تا پایان خرداد امسال بوده است که اگر هتلداران در این مدت اقدامات ذکر شده را انجام داده باشند مشمول جرایم پرداخت نکردن حق بیمه نمی‌شدند، اگر به هردلیلی این اقدامات را انجام داده و مشمول جریمه شده باشند مبلغ جرایم به آن‌ها بازگشت می‌شود، در غیر این صورت جریمه برای آن‌ها لحاظ شده است.

وی همچنین می‌افزاید: اگر قانون گذاران تصمیمی مبنی بر مهلت دوباره برای پرداخت سهم بیمه کارفرما، بخشودگی جرایم و موارد دیگر بگیرند سازمان تامین اجتماعی این آمادگی را دارد که نسبت به انجام آن اقدامات لازم را انجام دهد، در حال حاضر بر اساس قانون می‌توانیم برای همراهی با هتلداران بدهی هایشان را تا سقف ۳۶ ماه تقسیط کنیم.

 

در همصحبتی با هتلداران مشکلات ریز و درشت زیادی مطرح شد، قطع آب و و برق و همراهی نکردن دستگاه‌های خدمات رسان در پرداخت قبوض آب و برق از دیگر مشکلاتی بود که تمامی آن‌ها به آن اشاره کردند.

مصطفی فاطمی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزدکه از همراهی دستگاه‌های خدمات رسان در استان رضایت دارد، می‌گوید: برخی هتل‌ها با توجه به اخطاریه‌ها چند روزی با قطعی آب و برق مواجه شدند، اما با توجه به شرایط و نبود مصوبه‌ای مبنی بر تعویق اجرایه‌های دستگاه‌ها از آن‌ها خواستیم تا زمانی که مصوبه‌ی جدیدی ارائه شود با هتل‌ها همکاری کنند.

وی به شرایط دشوار مراکز اقامتی و پذیرایی و بدهی‌های سنگین بانکی آن‌ها اشاره می‌کند و می‌افزاید: حدود ۶۰۰ مجموعه گردشگری و ۱۱ هزار تخت در استان وجود دارد که در این مدت نیمی از آن‌ها به طور کامل تعطیل شدند و ما امیدواریم با رونق مجدد گردشگری این مجموعه‌ها به چرخه‌ی فعالیت برگردند.

 

سوال اینجاست، آیا با از دست رفتن نیرو‌های متخصص هتل‌ها و خم شدن کمر صنعت هتلداری زیر بار سنگین بدهی ها، صنعت گردشگری فلج شده در دوران پسا کرونا چگونه می‌خواهد به فعالیت خود ادامه دهد؟!

با این سوال به سراغ محمد رضا دشتی، رئیس فراکسیون گردشگری در مجلس شورای اسلامی رفتم، او می‌گوید: اکنون قانون این اجازه را به ما نمی‌دهد که نرخ سود تسهیلات را کم کنیم و یا معافیت‌هایی را در بخش بیمه تامین اجتماعی برای هتلداران و مجموعه‌های اقامتی در نظر بگیریم.

دشتی اظهار امیدواری می‌کند و می‌افزاید: با همکاری صنعت گردشگری به ویژه فعالان این صنعت در بخش خصوصی در احکام بودجه ۱۴۰۱ معافیت‌ها و تشویقی‌هایی را برای فعالان صنعت گردشگری در نظر بگیریم، بودجه‌ی سال ۱۴۰۱ نیز تا چند ماه آینده به کمیسیون برنامه و بودجه مجلس و در نهایت به کمیسیون تلفیق می‌رود.

 

پس از حدود دوسال ستاد کشوری کرونا با ورود گردشگران خارجی به ایران موافقت کرد و شیوه نامه‌ای برای پذیرش و ورود گردشگران به ایران منتشر کرد. اما ورود گردشگران خارجی به کشور یک شبه اتفاق نمی‌افتد و به گفته‌ی کارشناسان این حوزه گردشگران خارجی برنامه‌های بلند مدتی برای سفر‌های خود دارند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد هم می‌گوید: برخلاف نظر برخی که پیش بینی می‌کنند بعد از کرونا با سونامی گردشگری رو به رو می‌شویم، اما من احتمال می‌دهم دو سال زمان ببرد تا بازار از دست رفته را دوباره به دست بیاوریم.

تاثیر صنعت گردشگری بر اقتصاد و اشتغال جامعه میزبان بر کسی پوشیده نیست، و یک راه موثربرای نجات این صنعت از رکود، ورود گردشگران خارجی به کشور است. حالا که واکسیناسیون عمومی در حال انجام و مرز‌های کشور به روی گردشگران باز شده است امیدواریم تا رونق دوباره این صنعت، زیر ساخت‌های گردشگری به ویژه مراکز اقامتی که از پایه‌های اساسی صنعت گردشگری است حفظ شود.