تاری دید ناگهانی چشم؛ علت‌ها و درمان‌ها

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سيما، برخی از علت‌های تاری دید ناگهانی در صورتی که درمانشان به تاخیر بیافتد، می‌توانند منجر به نابینایی شوند؛ اما در بیشتر مواقع درمان به موقع و فوری تاری دید می‌تواند بدون پیامد منفی و موفقیت آمیز باشد. در این مطلب، دلایل ایجاد تاری ناگهانی دید و درمان‌های آن‌ها را آورده‌ایم:

عوارضی که نیازمند بررسی و اقدام فوری‌اند

برخی از دلایل تاری دید ناگهانی در واقع وضعیتی اورژانسی‌اند که باید هر چه سریع‌تر اقدامی در موردشان صورت بگیرد تا از آسیب دائمی و از دست دادن بینایی جلوگیری شود.

پارگی شبکیه
پارگی شبکیه زمانی روی می‌دهد که شبکیه از پشت چشم کنده شده و از عصب جدا شده و خون‌رسانی نمی‌شود. وقتی چنین اتفاقی می‌افتد شما نور‌های درخشان و نقاط سیاهرنگی جلوی چشمتان می‌بینید که قسمت‌هایی از آن تار است یا دیده نمی‌شود. در این شرایط اگر درمان فوری صورت نگیرد، بینایی قسمت مورد نظر برای همیشه از دست خواهد رفت.

سکته مغزی
تاری دید یا از دست دادن بینایی در هر دو چشم می‌تواند در اثر سکته مغزی هم روی بدهد که بخشی از مغز را که کنترل کننده‌ بینایی است، تحت تاثیر قرار داده است. سکته مغزی که شامل چشم می‌شود، باعث تاری دید یا از دست دادن بینایی در تنها یک چشم خواهد شد. ممکن است علائم دیگر سکته مغزی هم وجود داشته باشند، مانند ضعف و سستی در یک طرف بدن یا ناتوانی در تکلم.

حمله ایسکمی گذرا یا TIA
حمله ایسکمی گذرا یک سکته مغزی موقتی است و معمولا کمتر از ۲۴ ساعت طول می‌کشد. یکی از علائم این نوع سکته مغزی می‌تواند تاری دید در یک یا هر دو چشم باشد.

تباهی لکه زرد تَر
مرکز شبکیه ماکولا یا لکه زرد نام دارد. ممکن است در اثر رشد ناهنجار رگ‌ها، خون یا مایعات دیگری به داخل ماکولا نشت کند که به آن تباهی لکه زرد تَر می‌گویند. این عارضه سبب تاری دید و از دست دادن بینایی در قسمت مرکزی بینایی می‌شود و برخلاف تباهی لکه زرد خشک، می‌تواند ناگهانی شروع شده و فورا پیشرفت کند.

گلوکوم زاویه بسته
گلوکوم یا آب سیاه زاویه بسته زمانی رخ می‌دهد که سیستم تخلیه داخل چشم مسدود می‌شود. در این شرایط فشار داخل چشم می‌تواند به سرعت بالا رفته و سبب قرمزی و درد و تهوع شود. این یک وضعیت اورژانسی بوده و نیازمند اقدام فوری پزشکی جهت باز کردن زاویه، کاهش فشار و کاهش التهاب می‌باشد. خیلی وقت‌ها به درمان با لیزر به نام ایریدوتومی نیاز است.

دیگر دلایل تاری دید ناگهانی

فشار چشم
فشار چشم می‌تواند بعد از مدت‌های طولانی نگاه کردن و تمرکز کردن بدون استراحت روی چیزی روی بدهد. اگر فشار چشم در اثر خیره شدن به یک ابزار الکترونیکی مانند کامپیوتر یا موبایل باشد، به آن فشار چشم دیجیتال می‌گویند. از دیگر علت‌های فشار چشم میتوان به مطالعه و رانندگی خصوصا در شب و در شرایط بد جوی اشاره کرد.

ورم ملتحمه
ورم ملتحمه که به آن چشم صورتی هم می‌گویند، عفونتی در قسمت بیرونی مخاط چشم است که معمولا ناشی از یک ویروس می‌باشد، اما باکتری و آلرژی هم می‌تواند دلیل آن باشند.

خراش قرنیه
قرنیه پوشش شفافی روی چشم است. وقتی قرنیه خراش یا آسیبی می‌بیند علاوه بر تاری دید، ممکن است احساس کنید چیزی داخل چشمتان است.

بالا بودن قند خون
بالا بودن قند خون باعث تورم عدسی چشم می‌شود که نتیجه‌اش تاری دید است.

هایفما
وقتی در اثر آسیب وارد شده به چشم، خون در جلوی کره‌ چشم جمع می‌شود؛ هایفما اتفاق می‌افتد. این عارضه در صورتی که فشار داخل چشم را بالا ببرد، دردناک می‌شود.

التهاب عنبیه
عنبیه بخش رنگی چشم است. التهاب عنبیه زمانی روی می‌دهد که یک واکنش خودایمنی یا یک عفونت باعث التهاب عنبیه می‌شود. این اتفاق می‌تواند به خودی خود یا به عنوان بخشی از یک عارضه‌ خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید یا سارکوئیدوز رخ بدهد. ضمنا عفونت‌هایی مانند هرپس هم می‌توانند التهاب عنبیه ایجاد کنند. التهاب عنبیه دردناک بوده و نسبت به نور حساسیت ایجاد می‌کند و به آن فتوفوبیا (نورهراسی : Photophobia) نیز می‌گویند.

کراتیت
التهاب قرنیه کراتیت نام دارد که معمولا ناشی از یک عفونت است. استفاده‌ طولانی مدت از لنز یا استفاده‌ مجدد از لنز آلوده احتمال التهاب قرنیه را افزایش می‌دهد.

سوراخ ماکولا
ماکولا مرکز شبکیه چشم است که مسئول دید مرکزی است. ماکولا می‌تواند دچار پارگی یا ترک شود که این امر سبب تاری دید می‌شود. این اتفاق معمولا تنها یک چشم را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

میگرن همراه با اورا
اغلب حملات میگرن، اورا (Aura) را به همراه دارند که می‌تواند باعث تاری دید شوند. همچنین ممکن است خطوط مواج یا نور‌های درخشان ببینید و در دریافت‌های حسی دیگر نیز اختلالاتی ایجاد شود. گاهی ممکن است اورای بدون سردرد داشته باشید.

نوریت اپتیک (optic neuritis)

عصب اپتیک، چشم و مغز را به هم مرتبط می‌کند. التهاب عصب اپتیک، اوتیک نوریت نام دارد که اغلب بواسطه‌ یک واکنش خودایمنی یا ام‌اس ایجاد می‌شود. دیگر علت‌ها شامل عوارض خودایمنی مانند لوپوس یا یک عفونت می‌شوند. معمولا فقط یک چشم به نوریت اپتیک دچار می‌شود.

آرتریت تمپورال (آرتریت گیجگاهی)
التهاب در عروق متوسط، آرتریت تمپورال نامیده می‌شود. رگ‌های اطراف شقیقه می‌توانند موجب یک سردرد ضربان‌دار در پیشانی شوند؛ اما ممکن است تاری دید هم ایجاد کنند.

التهاب لایه میانی چشم (یووئیت)
لایه میانی چشم، مجموعه‌ای از ساختار‌های رنگدانه‌ای در چشم است که شامل عنبیه می‌شود. یک عفونت یا واکنش خودایمنی می‌تواند باعث ملتهب شدن این لایه و دردناک شدن آن شود که به آن یووئیت (uveitis) می‌گویند.

دیگر علائمی که می‌توانند با تاری دید ناگهانی همراه باشند

علاوه بر تاری دید ناگهانی، ممکن است علائم دیگری هم داشته باشید که در طیف خفیف تا شدید قرار می‌گیرند:

• فتوفوبیا
• درد
• قرمزی
• دوبینی
• دیدن نقاطی معلق در جلوی چشم که به آن‌ها مگس‌پران می‌گویند.

برخی علائم در یک سری از عوارض مربوط به چشم شایع‌ترند، مانند:

• ترشحات چشم که می‌تواند نشان‌دهنده‌ عفونت باشد.
• سردرد و تهوع که در میگرن شایع‌اند.
• خارش که می‌تواند نشان‌دهنده‌ ورم ملتحمه باشد.
• مشکل در تکلم یا سستی یک سمت بدن که می‌تواند علامت سکته مغزی یا TIA باشد.

چه زمانی تاری دید یک وضعیت اورژانسی است؟
علائم هشداردهنده زیر به این معنی‌اند که یک مشکل جدی برای چشم پیش آمده که می‌تواند آسیب دائمی به چشم زده و نابینایی را به دنبال داشته باشد. اگر هر یک از این علائم را دارید به اورژانس مراجعه کنید:

• تغییر ناگهانی و بی‌د‌لیل در بینایی
• درد چشم
• آسیب به چشم
• علائم سکته مغزی ماند افتادگی صورت، سستی یک سمت بدن یا مشکل در تکلم
• کاهش بینایی قابل توجه، خصوصا تنها در یک چشم
• از دست دادن یک قسمت از دید چشم که به آن نقص میدان بینایی می‌گویند.
• تاری دید ناگهانی وقتی که سیستم ایمنی بدن به دلیل عوارضی مانند HIV یا شیمی درمانی ضعیف است.

درمان تاری دید ناگهانی چیست؟
درمان بستگی به عارضه‌ای که بر بینایی اثر گذاشته دارد:

• پارگی شبکیه: نیازمند عمل جراحی اورژانسی ترمیمی برای برگرداندن بینایی است.
• سکته مغزی: درمان فوری و مناسب برای نوع سکته مغزی که روی داده ضروری است تا از مرگ سلول‌های مغزی جلوگیری شود.
• حمله ایسکمی گذرا: علائم TIA خود به خود در عرض ۲۴ ساعت برطرف می‌شوند. ممکن است به فرد، رقیق کننده‌ خون داده شود تا ریسک سکته مغزی در آینده کاهش بیابد.
• تباهی لکه زرد تَر: دارو‌هایی که به چشم تزریق می‌شوند، می‌توانند به بهبود بینایی کمک نمایند. درمان با لیزر هم می‌تواند روند کاهش بینایی را کُند کند، اما نمی‌تواند بینایی را بازیابی نماید.
• فشار چشم: اگر فشار چشم دارید، باید به چشمان خود استراحت بدهید. اگر در حال انجام کاری هستید که چشم‌هایتان خیره می‌شوند، هر بیست دقیقه بیست ثانیه به چشمانتان استراحت بدهید و به دور نگاه کنید.
• ورم ملتحمه: این عارضه نیز معمولا خودش برطرف می‌شود؛ اما آنتی‌بیوتیک‌ها یا دارو‌های ضدویروس می‌توانند به بهبودی سرعت بدهند و احتمال انتشار آن را کم کنند.
• خراش قرنیه: این عارضه نیز در عرض چند روز برطرف خواهد شد. آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند به بهبودی کمک کرده یا جلوی عفونت را بگیرند.
• بالا بودن قند خون: پایین آوردن قند خون مشکل را برطرف می‌کند.
• هایفما: وقتی آسیب دیگری به چشم وارد نشده و فشار چشم نیز افزایش نیافته، استراحت و پوشاندن چشم می‌تواند مفید باشد. اگر مشکل شدیدتر است و فشار چشم هم بالاست، ممکن است پزشک جراح، خون را از طریق عمل جراحی خارج نماید.
• التهاب عنبیه: این عارضه نیز یا خودش و یا با کمک استروئید‌ها درمان می‌شود، اما معمولا عود می‌کند. اگر التهاب عنبیه نسبت به درمان مقاوم و مزمن شود، ممکن است بینایی از دست برود و دارو‌هایی که تعدیل کننده‌ فعالیت ایمنی بدن‌اند، ممکن است برای پیشگیری از نابینایی ضروری باشند.
• کراتیت: اگر کراتیت ناشی از عفونت باشد با قطره‌های آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود. در موارد عفونت‌های شدید، آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی و قطره‌های استروئید چشمی ممکن است تجویز شوند.
• سوراخ ماکولا: اگر این مشکل خود به خود برطرف نشد، عمل جراحی ترمیمی انجام می‌شود.
• میگرن با اورا: اورا نیاز به درمان ندارد، اما علامتی است که نشان می‌دهد باید دارو‌های میگرن خود را مصرف کنید.
• نوریت اپتیک: این عارضه با درمان عارضه اصلی برطرف می‌شود، اما ممکن است استروئید‌ها موثر باشند حتی اگر هیچ مشکلی در سیستم بدن یافت نشود.
• آرتریت گیجگاهی: این عارضه نیز با مصرف بلندمدت استروئید‌ها درمان می‌شود. درمان برای پیشگیری از مشکلات بینایی مهم است.
• التهاب لایه میانی چشم: این عارضه نیز مانند التهاب عنبیه خود به خود یا با استروئید‌ها درمان می‌شود. عود‌های مکرر ممکن است موجب مقاومت نسبت به درمان و نابینایی شود.

اگر دچار تاری دید ناگهانی شوید، چه چیزی ممکن است انتظارتان را بکشد؟
برخی از علت‌های تاری دید ناگهانی در صورتی که درمانشان به تاخیر بیافتد، می‌توانند منجر به نابینایی شوند. اما در بیشتر مواقع درمان به موقع و فوری تاری دید می‌تواند بدون پیامد منفی موفقیت آمیز باشد. پس در صورت وقوع ناگهانی این عارضه، مراجعه به متخصص چشم؛ ضروری است.