ت. مثل ترس

دی ماه است و لیلا برای اولین بار پا به کلاس درس گذاشته است .
شرایط همه گیری کرونا مانع شده تا او طعم گس ماه مهر را کنار هم کلاسی هایش بچشد و حالا با ماسکی بر چهره با چشمانی ترسیده ، تَرَک‌های دیوار کلاس را دنبال می‌کند.
تَرَک‌هایی که چون ترکه بر سر و دست لیلا می‌نشیند و به او و همشاگردی هایش سرمشق ترس می‌دهد .

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز فارس،در سال‌های گذشته تلاش‌های فراوانی از سوی سازمان تجهیز و نوسازی مدارس برای بازسازی و نوسازی مدارس ناایمن صورت گرفته، اما هنوزهم، سایه سیاه سقف‌های لرزان، بر سر دانش آموزان سنگینی می‌کند.

مدارس غیر ایمنی که قدمت و عمر برخی از آن‌ها به بیش از ۴۰ تا ۵۰ سال می‌رسد و احتمال دارد با آوار شدن بر سر دانش آموزان که زیر این سقف‌های لرزان با ترس و دلهره مشغول تحصیل هستند حادثه دلخراشی رقم بخورد.

درس زیر سایه ترس
مدیر کل نوسازی و تجهیز مدارس فارس می‌گوید: در استان ۴۰ هزار کلاس درس وجود دارد که دو سوم آن‌ها پس از انقلاب اسلامی ساخته شده و برخی ان‌ها از برخی استانداد‌های لازم محروم هستند.
به گفته موصلی در حال حاضر ۹ هزار و ۵۰۰ کلاس د‌رس د‌ر استان د‌ر برابر زلزله آسیب پذیر و نیازمند مقاوم سازی است؛ علاوه بر این، خطرات د‌یگری همچون برق گرفتگی به د‌لیل پوسید‌گی شبکه سیم‌کشی و سقوط د‌ر و پنجره، جان د‌انش آموزان را تهد‌ید می‌کند.
هادی نژاد معاون اجرایی نوسازی و تجهیز مدارس فارس با بیان اینکه مدارس بالای ۳۰ سال ساخت را مدارس غیر مقاوم می‌گویند، توضیح می‌دهد: از سال ۱۳۶۸ جامعه مهندسی شرایط و ضوابطی را برای ساخت و نوسازی مدارس تعیین کرده تا بازسازی، ایمن سازی و تجهیز مدارس بر اساس آن صورت گیرد.
به گفته وی، ۳۵ درصد مدارس فارس در روستا‌ها ساخته شده و ۱۰ درصد آن‌ها معادل ۶ هزار مدرسه باید بازسازی و ایمن سازی شوند.
مدارسی که دانش آموزان با دلهره در کلاس درس حاضر می‌شوند و به جای توجه به صحبت‌های معلم، بیشتر حواسشان به ریزش قطرات باران از سقف کلاس یا صدای مهیب وزش باد و برخورد آن با پنجره‌های فرسوده کلاس است. 
مدارس غیرانتفاعی هم حال روز خوشی ندارند
از مدارس دولتی که بگذریم؛ حال و روز مدارس غیر انتفاعی نیز بهتر از مدارس دولتی نیست.
مدیر روابط عمومی اداره کل آموزش و پرورش فارس می‌گوید: از ۸۵۰ هزار دانش آموز فارسی، ۱۵۲ هزار نفر در مدارس غیر دولتی فارس درس می‌خوانند.
شعبانی می‌افزاید: درکلان شهر شیراز هم هزار و ۵۳۴ مدرسه وجود دارد که ۹۱۱ مدرسه دولتی و مابقی غیر انتفاعی هستند که ۵۲ هزار دانش آموزشیرازی در این مدارس درس می‌خوانند.
مدارسی که مراحل سختی را برای اخذ مجوز فعالیت پیش رو ندارند.

سقف های لرزان 
مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز می‌گوید: بیشتر مدارس غیر دولتی در شیراز غیر اصولی هستند و تنها با اخذ مجوز از آموزش و پرورش از یک منزل مسکونی تبدیل به یک مدرسه شده اند.
محمد هادی قانع تصریح می‌کند: برخی از مدارس غیر انتفاعی شیراز منازل مسکونی دو طبقه هستند که ظرفیت حداکثر ۲۰ نفر را دارند، اما با تغییر کاربری، به مدارسی تبدیل می‌شوند که باید وزن تعداد زیادی از دانش آموزان به همراه تجهیزات و امکانات مدارس غیر انتفاعی را تحمل کنند.
به عقیده وی، قدمت بالا، اصول ناصحیح ساخت و ساز، نامناسب بودن بنا و نداشتن استاندارد‌های ایمنی لازم از مهمترین مشکلات مدارس غیر دولتی و غیرانتفاعی شیراز است.
قانع با بیان اینکه برای راه اندازی مدارس غیرانتفاعی از سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شیراز استعلامی گرفته نمی‌شود، می‌گوید: بسیاری از مدارس غیر دولتی پله‌های اضطراری، بالابر مناسب و سیستم‌های اطفا حریق ندارند و این از دیگر مشکلات این گونه مدارس در شیراز است.
بر اساس مفاد یک و دو حریم و لوایح، هرگونه ساخت و ساز در شهر‌ها باید با نظارت شهرداری انجام شود، اما چند سالی است که نظارت بر مدارس بر اساس مصوبه دولت برعهده سازمان نوسازی و تجهیز مدارس گذاشته شده است.
تنها در مواردی که بنایی با تغییر کاربری تبدیل به مدرسه شود و شکایت‌های موردی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی درباره مسائل فنی آن ارایه شود، شهرداری می‌تواند موضوع را بررسی کند.
به گفته کارشناسان، مجوز فعالیت مدارس غیر انتفاعی توسط آموزش و پرورش صادر می‌شود و اگر مدرسه‌ای از نظر استحکام بنا استاندارد‌های لازم را نداشته باشد، طبق قانون نباید برای ثبت نام دانش آموزان اقدام کند؛ اما به گفته وی هستند مدارسی که با مجوز آموزش و پرورش با وجود نداشتن استحکام کافی در بنا برای سال تحصیلی جدید، دانش آموزان را ثبت نام می‌کنند.
کارشناسان نوسازی مدارس می گویند : مدارسی که شرایط ایمنی لازم را نداشته باشند با دادن تعهد یک ساله به آموزش و پرورش، روند ثبت نام دانش آموزان را پی می‌گیرند.
یک سوال اساسی ؟
اگر در مدت یک سال حادثه‌ای رخ دهد که منجر به مصدوم یا زخمی شدن تعدادی از دانش آموزان شود، این بی توجهی و سهل انگاری متوجه کیست؟

پس از یک سال، کارشناسان ابنیه و محاسب از شهرداری و نوسازی مدارس کار نظارت بر استحکام بنا را بر عهده می‌گیرند.
اما گفته یکی از شاهدان، نظارت بر استحکام مدرسه غیرانتفاعی را زیر سوال می‌برد.
خدمتکار یکی از مدارس غیرانتفاعی شیراز می‌گوید: هر ساله هنگام بازرسی، به دستور مدیر مدرسه، فضا را به گونه‌ای طراحی می‌کنیم که گویا در حال مقاوم سازی هستیم تا مجوز نام نویسی دانش آموزان اخذ شود و با رفتن بازرسان، بساط مقاوم سازی و اعتماد والدینی که مهم‌ترین سرمایه زندگی شان را به محیطی امن برای پرورش می‌سپارند، برچیده می‌شود.
خطرات جانی تنها یک روی سکه است
خطرات روانی ناشی از فرسودگی فضای آموزشی، گاهی بیش از خطرات جانی آن قابل تامل است.
ملیحه مولودی روانشناس و مشاور خانواده می‌گوید: بنا و ظاهر فضای آموزشی تأثیر مستقیمی در شخصیت دانش آموزان دارد و می‌تواند به عنوان مشوق تحصیلی در روحیه آنان مؤثر باشد.
به گفته وی دانش‌آموزان توقع دارند با ورود به مدرسه جلوه‌های تازگی و پویایی را ببینند و مدارس فرسوده و کهنه نوعی بی‌اعتمادی در دانش آموز ایجاد می‌کند.
این کارشناس تصریح می‌کند تصاویر فرسودگی کلاس، روح و روان دانش‌آموز را پریشان می‌کند و در ذهنش تلنگر می‌زند مدرسه‌ای که خود فرسوده است چگونه می‌تواند روش‌های نوین را آموزش دهد.

احتمال بروز صدمات روحی و جسمی مدارس فرسوده بر جسم و جان آینده سازان کشور، وظیفه مسئولان را بیش از پیش سنگین می‌کند.
معاون مالی سازمان نوسازی مدارس فارس با بیان این که ایمن سازی مدارس فارس نیازمند ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار است بر لزوم ورود خیرین به این عرصه تاکید می‌کند.

کرونا ، فرصتی برای بهسازی
به عقیده کارشناسان، کرونا و تعطیلی مدارس، فرصتی مناسب برای بهسازی و بازسازی مدارس است .

با بهره گیری از تعطیلی کلاس های درس و بازسازی مدارس نا ایمن، می توان سلامت جانی و روانی دانش آموزان را فراهم کنیم.

خیران مدرساز دستِ راست آموزش و پرورش
آمار‌ها نشان می‌دهد استان فارس سال هاست، رتبه نخست کشور را د‌ر جذب خیرین مد‌رسه ساز کسب کرد‌ه، بنابراین حضور و همراهی آن‌ها، فرصتی استثنایی در راه کمک به تعلیم و تربیت است.

رییس مجمع خیرین مدرسه ساز استان فارس می گوید: این مجمع در فارس از ۲۲ سال پیش فعالیت خود را آغاز کرده است و تاکنون  یک هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای ساخت و بازسازی ۱۳ هزار و ۸۰۰ کلاس درس در قالب ۲ هزار و ۴۰۰ مدرسه تخصیص داده است .
سیدمحمدعلی میرباقری می افزاید: امسال نیز خیرین مدرسه ساز استان با کمک ۱۶۰ میلیارد تومانی خود در ساخت ۵۸ مدرسه مشارکت دارند.
استان فارس با بیش از ۳ هزار و ۶۰۰‌ خیر مدرسه ساز از استانهای پیشتاز کشور در این امر خداپسندانه است.
مدیر کل نوسازی و تجهیز مدارس فارس از مشارکت ۲۵ د‌رصد‌ی خیران د‌ر ساخت و ساز و مقاوم سازی مد‌ارس فارس خبر می دهد و می‌گوید: یک چهارم کلاس د‌رس موجود د‌ر استان نیازمند مقاوم سازی است که با کمک مسئولان و خیرین بازسازی می‌شود.

موصلی با اشاره به وجود ۳ هزار خیر مد‌رسه ساز د‌ر استان فارس می‌افزاید: ایجاد فضا‌های آموزشی مناسب و تهیه و تکمیل تجهیزات آموزشی با هدف شکوفایی استعد‌اد‌ها و ظرفیت‌های خد‌اد‌اد‌ی دانش آموزان، ارزش د‌نیوی و اخروی بسیاری د‌ارد که باید فرهنگ‌سازی شود تا جایی که دیگر نگران مدارس ناایمن برای بچه هایمان نباشیم.
آموزگار در حال تدریس است.
اما لیلا همچنان حواسش به لرزش پنجره و ترک‌های در و دیوار است.

مریم شمس