آمار تصادفات رانندگی منجر به فوت در آذربایجان شرقی نگران کننده است.
ساعت ۱۰ صبح است و برای خرید نان به سمت انتهای کوی میروم. راننده جوانی در حال خروج از کوچهای است. دنده عقب میآید. خانمی هم سوار بر پژو ۲۰۶ در حال نزدیک شدن به سر کوچه است. در چشم بر هم زدنی صدای برخورد شدیدی به گوش میرسد و خودروی پسر پرت میشود به صندوق عقب آردی پارک شده در مقابل نانوایی.
تقریبا نیمی از جلوی ماشین خانم که حالا میفهمم دختر دبیرستانی است متلاشی شده و انواع آب و روغن در حال ریزش است. پسر هم تکههای سپر خودرو را از وسط کوی جمع میکند. پیرمرد بیچاره صاحب آردی هم که فقط خیره نگاه میکند.
بحرانی به نام سوانح رانندگی
درحالی که آمار تصادفات استان در سال گذشته نسبت به سال ۹۸ حدود ۱۵ درصد کاهش یافته بود و از نظر کاهش آمار تصادفات در رتبه ششم کشوری قرار داشتیم، افزایش ۲۰ درصدی آمار امسال نسبت به سال ۹۹ در واقع جهش ۳۵ درصدی نسبت به دو سال قبل دارد.
آن هم در حالی که در ۸ ماه سال جاری از دستگاههای ترددشمار آنلاین ۱۸۰ میلیون تردد جادهای در استان ثبت شده که بسیار کمتر از ۳۰۰ میلیون تردد جادهای در مدت مشابه سال ۹۹ است.
معاون اجتماعی فرمانده انتظامی آذربایجان شرقی میگوید: این استان رتبه سوم کشوری را از لحاظ میزان تصادفات دارد و در وضعیت هشدار است.
فوت، معلولیت و خسارات گزاف مادی
سالانه در استان ما ۲۲ تا ۲۳ هزار نفر در اثر تصادفات مصدوم میشوند و بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ نفر نیز فوت میکنند.
سرهنگ هاشم شعفی علت اصلی این تصادفات را سرعت و سبقت غیرمجاز، خستگی و خواب آلودگی و انحراف به چپ اعلام میکند و ادامه میدهد: میزان تصادفات اخیرا در داخل شهرها و جادهها بسیار افزایش یافته است و این تصادفات خسارتهای مالی و عاطفی بسیاری به جامعه و خانوادهها و سیستم درمانی وارد میکند.
اگر چه بر استفاده از کمربند ایمنی برای کاهش مصدومیت تصادفات تاکید میشود، اما همچنان اغلب سرنشینان از خودرو پرت شده یا ضربه مغزی میشوند. آسیب به سر و فوت نیز از عوامل اصلی راکبان موتور به دلیل نداشتن کلاه ایمنی است.
به گفته وی، خسارتهای مادی سوانح رانندگی ۶.۴ درصد درآمد ناخالص کشور است و تعداد معلولان را ۱۵ درصد افزایش میدهد.
افزایش ۱.۵ درصدی تصادفات در هر ماه
تصادفات جادهای در آذربایجان شرقی در سه ماهه نخست امسال ۱۴ درصد افزایش داشته است. حالا رئیس پلیس راهور استان میگوید: آمار تصادفها در آبان ماه به ۲۰ درصد رسیده و این یعنی ۶ درصد تنها در ۴ ماه افزایش یافته است.
سهم عابران پیاده در تصادفات برابر ۲۰ درصد، راکبان موتور سیکلت برابر ۲۰ درصد، رانندگان و سرنشینان خودروهای سواری برابر ۵۰ درصد و سهم رانندگان باری و اتوبوس کمتر از ۱۰ درصد است.
به گفته علیزاده مدیرکل راهداری و حمل و نقل جادهای آذربایجاندشرقی ۸۵ درصد از علل تصادفات جادهای استان مربوط به سرعت غیرمجاز، رعایت نکردن فاصله طولی و انحراف به چپ است.
درون شهری در تعقیب برون شهری
مهدیه زن ۳۸ سالهای است که در حادثه تصادفی در بزرگراه پاسداران تبریز، موجب فوت یک مرد میانسال شده است. او هنوز هم شبها کابوس برخورد با مرحوم را میبیند.
مهدیه میگوید: اصلا نمیدانستم جایی برای عبور مردم هست یا نه. گویا آن مرحوم هم از نردهای به صورت غیرمجاز پریده و میخواست کنار جاده سوار خودرو یکی از آشنایانش شود.
چیزی جز ظاهر شدن آنی او و صدای برخورد شدید یادش نمیآید. با حالتی منقلب ادامه میدهد: از شدت تصادف، فرمان چند ثانیه از دستم درآمد و یخ کردم. به قدری ترسیده بودم که از صحنه فرار کردم. اما راننده پشت سر، پلاک خودرو را برداشته بود و...
رئیس کمیسیون عمران، حمل و نقل و ترافیک شورای اسلامی تبریز میگوید: متأسفانه تعداد فوتیهای تصادفات درون شهری افزایش یافته است به گونهای که طی سال جاری ۱۱۱ نفر بر اثر تصادفات رانندگی درون شهری جان خود را از دست دادهاند.
رشیدی میافزاید: سرعت بالا در رانندگی و توجه نکردن به قوانین راهنمایی و رانندگی منجر به حوادث ناگواری میشود و تعداد عابران پیاده نیز در حوادث رانندگی، آمار چشمگیری را به خود اختصاص داده است.
غیراستاندارد بودن مسیر، متهم ردیف دوم
بعد از رانندگان وسایط نقلیه (با سهم ۷۰ درصد)، غیرایمن بودن جادهها و خیابانها (۱۵ درصد) و البته کیفیت خودروها (۱۵ درصد) نقش اصلی را در وقوع سوانح دارند.
بزرگراه شهید کسایی تبریز یکی از معروفترین کانونهای تصادفات است. جایی که با توسعه تبریز، مابین خیابان شهری و جاده درون شهری، بلاتکلیف مانده و حداقل ۹ ورودی عجیب و غیراستاندارد از راست و چپ در آن وجود دارد که هر رانندهای را گیج میکند.
خاطرم هست سال قبل ۲ جوان به دلیل نبود پل عابرپیاده، به شکل خطرناکی در حال عبور از عرض جاده بودند که پای یکی به گاردریل کناری گیر کرد و وسط جاده افتاد. خدا میداند رانندههای نزدیک به او به چه شکلی سرعت را کنترل کردند تا بلند شود.
به گزارش کمیسیون عمران، حمل و نقل و ترافیک شورای اسلامی تبریز، تصادفات منجر به فوتی در برخی از مناطق کلان شهر اعم از اتوبان پاسداران، اتوبان شهید کسایی، جاده سنتو، بلوار بسیج و خط BRT از آمار بالایی برخوردار است.
در حال حاضر بیش از ۶۰ نقطه حادثه خیز کلان شهر تبریز شناسایی شده و برنامه ریزیهایی از جمله نصب پل عابرپیاده و نرده کشیهای لازم انجام گرفته است.
۴ فوتی تنها در ۱۵ دقیقه!
سخنگوی اورژانس آذربایجان شرقی در ۲۷ آذر امسال اعلام کرد: در ۲ سانحه رانندگی در مسیر تبریز – زنجان، آزادراه پیامبر اعظم (ص) ۸ نفر مصدوم شدند و ۴نفر فوت کردند.
به گفته شادی نیا ساعت ۸:۳۰ گزارش واژگونی اتوبوس در آزادراه پیامبر اعظم (ص) به مرکز اورژانس استان اطلاع داده شد و ساعت ۸:۴۵ دقیقه نیز سانحهای دیگر در خط رو به رویی سانحه قبلی اتفاق افتاد.
فوت ۶۳۹ نفر بر اثر حوادث رانندگی
مدیر کل پزشکی قانونی آذربایجان شرقی میگوید: این فوتیها در ۸ ماه سال جاری ۵۰۶ نفر مرد و ۱۳۳ نفر زن را شامل میشود و آمار فوتی زنان به صورت معناداری یعنی ۸۵ درصد افزایش یافته است.
به گفته صفایی فرد افزایش ۹ درصدی تعداد مصدومان نیز نگران کننده است. تعداد مصدومان حوادث رانندگی مراجعه کننده به ادارات پزشکی قانونی استان۱۱ هزار و ۲۲۲ نفر بود که از این تعداد ۸ هزار و ۳۵۶ نفر مرد و ۲ هزار و ۸۶۶ نفر زن بودند.
سرعت زیاد، ولی تجهیزات کنترلی کم است
تنها ۵۸ دستگاه کنترل سرعت سیار در اختیار پاسگاههای پلیس راه استان قرار دارد.
رئیس پلیس راه استان میگوید: در جادههای آذربایجان شرقی ۹۰ دستگاه ثبت سرعت غیرمجاز و ۲۰ دوربین نظارتی داریم که ۵۰ درصد دستگاههای ثبت سرعت غیرمجاز به سبب فرسودگی کار نمیکنند و همین امر موجب دشواری کنترل تخلفات شده است.
سرهنگ کریمی نژاد ادامه میدهد: سرعت رانندگان استان از میانگین کشوری ۳ واحد بیشتر است و شتاب و عجله برای رسیدن به مقصد، استرس و تخطی از سرعت مطمئنه بلای جان رانندگان و مسافران جادههای آذربایجانشرقی شده است.
نیاز به سرعت گیر برای آمار تصادفات
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار آذربایجانشرقی میگوید: رعایت نکردن سرعت مجاز، پایین بودن سطح ایمنی جادهها و خودروها از عوامل عمده تصادفات جادهای در استان به شمار میرود.
رحمتی تاکید دارد در صورت رعایت فرهنگ ترافیکی از سوی رانندگان، ارتقای استاندارد جاده ها، ایمن سازی راهها و نصب تجهیزات کنترلی در جادهها میانگین سرعت رانندگان و آمار تصادفات جادهای کاهش مییابد.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی نیز با بیان اینکه آزادراه بهترین و ایمنترین بستر برای حمل و نقل جادهای است میگوید: سهم این استان از آزادراههای کشور ۱۲ درصد بوده و توسعه آنها نقش بسزایی در کاهش آمار تلفات و تصادفات ایفا میکند.
ابوالقاسم سلطانی میافزاید: هم اکنون یک هزار و ۷۷ کیلومتر برنامه آزادراهی در استان وجود دارد که ۲۸۹ کیلومتر آزادراه در حال بهره برداری و ۴۵۰ کیلومتر نیز در حال احداث است. اما با توجه به کمبود منابع و نبود اعتبارات دولتی برای احداث آزادراهها باید به سمت احداث آزادراههای مشارکتی حرکت کرد.
آذربایجان شرقی، کانون حمل و نقل داخلی و خارجی
آذربایجان شرقی نه تنها استانی گسترده با توانمندیهای بسیار صنعتی، معدنی، کشاورزی و تجاری است بلکه به دلیل موقعیت راهبردی خود در شمال غرب، قطب صادرات و واردات کشور و حتی منطقه است از همین رو ایمنی مسیرهای زمینی حمل و نقل ضرورتی دوچندان دارد.
مدیرکل راهداری و حمل و نقل جادهای آذربایجانشرقی با بیان اینکه استان ما از مناطق مرزی کشور است و ۲ پایانه مرزی جلفا و نوردوز دارد میگوید: پایانههای مرزی استان ظرفیت و فرصت مناسبی برای واردات و صادرات کالا و ترانزیت به کشورهای هدف است و تبریز نیز از گذشته تا کنون به عنوان مرکز تجاری کشور شناخته شده است.
به گفته علیزاده در ۸ ماهه سال جاری ۲ میلیون و ۲۰۷ مسافر در داخل و خارج استان جا به جا و ۱۴ میلیون تن بار حمل شده است.
وی ادامه میدهد: با توجه به این جایگاه و به منظور هوشمند سازی و مدیریت ترافیک در جادههای استان، ۸۸ دستگاه دوربین ترددشمار آنلاین و ۱۰۰ سامانه کنترل سرعت در جادههای مختلف نصب شده است.
پای لنگ نوسازی و بهسازی
با کاهش شیوع کرونا، سفرها و ترددها نسبت به قبل افزایش یافته است و هر چه تردد زیادتر شود، خطا و تصادف هم افزایش خواهد یافت. با افزایش تردد، جادهها و همچنین وسایل نقلیه نیز فرسوده میشوند لذا باید تعمیر و بازسازی شوند.
بهتر است به آماری در این خصوص دقت کنیم. مدیرکل راه و شهرسازی استان با اشاهر به اینکه در دنیا ۵ تا ۶ درصد از اعتبار احداث به روز شده راه برای نگهداری آن اختصاص مییابد میگوید: در کشور ما به طور متوسط ۳ درصد از اعتبار احداث به روز شده راهها برای این منظور تعریف میشود که البته تنها ۱۰ درصد آن تخصیص مییابد.
در کنار این موارد، فرسودگی ناوگان مسافربری در استان (عمر بیش از ۱۲ سال)، ضعف قانون در بررسی صلاحیت رانندگان، تخلفات متعدد در معاینه فنی خودروها، افزایش بی رویه خودروهای شخصی به دلیل ضعف حمل و نقل عمومی و فرهنگ ناصحیح اجتماعی بازیگران اصلی تصادفات هستند.
لطفا ایمن برانید
سرهنگ کریمی نژاد میگوید: اگر فرهنگ صحیح رانندگی جا بیفتد و با مقررات تردد کنیم، میزان تصادفات بیش از ۸۰ درصد کاهش مییابد.
با احتساب کمبودهای اعتباری برای استاندارد سازی راهها و استفاده اکثریت قریب به اتفاق مردم از خودروهای تولید داخل با کیفیت پایین، چالشهای موجود بر سر راه حضور به موقع اورژانس و نجات مصدومان حوادث، واقع بینانهترین روش برای کاهش تصادفات و فوتی ها، قانونمندی و استفاده از تجهیزات ایمنی است.
گزارش مکتوب از: مهین انتظار ـ خبرگزاری صداوسیما ـ تبریز