قهوه هم مانند هر مادهی غذایی دیگری فواید و مضراتی دارد و نکتهی مهم، رعایت تعادل در مصرف آن است.
احتمال بروز سرطان و دیگر بیماریها را کاهش میدهد
مصرف روزانهی قهوهی خالص (قهوهای که به صورت خالص و بدون هیچ مواد افزودنی مستقیماً از داخل مخزن قهوه ساز برداشته و سرو میشود) احتمال ابتلا به بعضی بیماریها را کم میکند. مصرف متعادل قهوه (روزانه ۳ تا ۵ فنجان) باعث کاهش مرگ و میر ناشی از عوامل مختلف، کم شدن خطر ابتلا به دیابت نوع دو و کاهش خطر بروز بیماریهای پارکینسون، زوال عقل، التهاب شدید کبدی (سیروز کبدی) و برخی سرطانها مثل کبد و رحم میشود. در حقیقت کارشناسان به دلیل خاصیت معجزه آسای قهوه در جلوگیری از چنین بیماری هایی، به آن «داروی معجزه گر» میگویند. در اصل این نوشیدنی لذت بخش کمک میکند تا عمر طولانی تری داشته باشیم. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که این فواید بیشتر در قهوهی خالص کافئین دار وجود دارد و اگر میخواهید از آنتی اکسیدان موجود در آن بهره ببرید، نباید آن را به همراه خامه و شکر بنوشید.
روحیه را بهبود میبخشد
کافئین موجود در قهوه به طور مستقیم بر مغز تأثیر میگذارد. این تأثیر به ویژه زمانی که میزان مصرف قهوه کم باشد (حدود ۷۶ میلی گرم) مشهود خواهد بود. کافئین در برخی فعالیتهای مثبت مغز نقش دارد، مثل بهبود هوشیاری ذهنی و دقت، کمک به تمرکز و بهبود روحیه. با تقویت روحیه، افسردگی هم کاهش مییابد و خطر اقدام برای خودکشی کم میشود. طبق پژوهشی در سال ۲۰۱۳، کسانی که روزانه ۲ تا ۳ فنجان قهوهی کافئین دار مصرف میکردند، خطر خودکشی در آنها به میزان ۴۵ درصد کمتر شد. احتمالا به دلیل آنکه اثر محرک کافئین به بهبود روحیه کمک میکند.
خاطرات را بهتر تثبیت میکند
علاوه بر تأثیر مثبت قهوه بر هوشیاری، دقت، تمرکز و روحیه، پژوهشی جدید از اثر این نوشیدنی در تثبیت خاطرات حکایت دارد. در این تحقیق، ۲۴ ساعت بعد از اجرای آزمایش، کافئین باعث افزایش بازدهی شد و محققان به این نتیجه رسیدند که کافئین خاطرات بلند مدت را بهتر تثبیت میکند. با این حال، باید توجه داشت که مصرف بیشتر کافئین لزوما بهتر نیست و همیشه بازدهی را بالا نمیبرد.
کمک میکند ورزشکار بهتری باشید
ورزشکاران میتوانند از هر دو وجه ذهنی و فیزیکی مزایای قهوه بهرهمند شوند. کافئین طبیعی موجود در قهوه، عملکرد فیزیکی را به ویژه در خصوص تمرینات هوازی و استقامتی بهبود میبخشد. مقدار توصیه شده برای این منظور، ۲ تا ۶ میلی گرم کافئین به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن است، یعنی برای مثال ۱ تا ۴ فنجان قهوهی دم کرده برای شخصی با ۶۸ کیلوگرم وزن مناسب است. کافئین در نهایت عملکرد را در ورزشهای بلند مدت و کوتاه مدت بهبود میبخشد. به علاوه، مصرف کافئین سبب میشود گیرندههای مغز بخشهای شناسایی کنندهی ماده آدنوزین در مغز را غیر فعال کنند. آدنوزین مادهای شیمیایی است که باعث ایجاد احساس خستگی میشود. کافئین احساس خستگی و درد را کاهش میدهد.
افراط در مصرف قهوه، اثری منفی بر روال عادی زندگی دارد
افراط در مصرف این نوشیدنی، در برخی افراد عوارض جانبی منفیای در پی خواهد داشت، مثل اضطراب، وحشت زدگی، خواب ناآرام، بی خوابی و وابستگی به کافئین. افرادی که به مصرف کافئین وابستگی دارند، ۱۲ تا ۲۴ ساعت بعد از آخرین دوز کافئین، میتوانند حالت «ترک اعتیاد به کافئین» را تجربه کنند. این حالت ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت رفع میشود و اصلیترین نشانهی آن سردرد است. زیاده روی در مصرف کافئین حتی میتواند منجر به مرگ شود.
بسته به شیوهی دم کردن قهوه، سطح کلسترول خون افزایش مییابد
میزان مادهی کافستول در قهوهی اسپرسو یا قهوههایی که با فرنچ پرس یا قهوه جوش تهیه میشوند بسیار بیشتر از قهوههای فوری یا قهوههایی است با فیلتر کاغذی آماده میشوند. مادهی کافستول، سطح کلسترولی به نام لیپوپروتئین کم چگالی را در بدن بالا میبرد؛ بنابراین در هنگام تهیهی قهوه، با استفاده از فیلتر، قهوه را از چربیهای آن جدا کنید. این چربیها که به آنها ترپنس گفته میشود، کلسترول را افزایش میدهند.
فشار خون را افزایش میدهد، اما در دراز مدت اثر منفی ندارد
قهوه میتواند باعث افزایش فشار خون شود، اما این تأثیر کوتاه و موقت است و در دراز مدت اثر منفی ندارد. سفت شدن عروق خونی منجر به افزایش فشار خون و بیماریهای قلبی میشود، اما مصرف روزانهی قهوه چنین تأثیر مخربی بر عروق خونی ندارد.