ایجاد سنگ کلیه، بیشتر به سبک زندگی و مواد غذایی که ما مصرف میکنیم بستگی دارد.
به گزارش وب گردي خبرگزاري صداوسيما؛ سنگ کلیه بر اثر غلظت برخی مواد مانند کلسیم، اسید اوریک و اُگزالات در ادرار تشکیل میشود. سنگ کلیه معمولا یک علت واحد و مشخص ندارد و انواع مختلفی دارد، اما بیشتر سنگهای کلیه از جنس اُگزالات کلسیم هستند، مادهای طبیعی که هم در برخی غذاها وجود دارد و هم در کبد تولید میشود، به همین دلیل مصرف برخی از مواد غذایی باعث ایجاد سنگهای کلیه میشوند. در این بخش خوردنیهایی که سنگ کلیه تولید میکنند، را آورده ایم.:
مواد غذایی تولید کننده سنگ کلیه اگزالات کلسیم
کلیهها مواد زائد بدن را از طریق ادرار دفع میکنند و اگر ضایعات زیاد و ادرار کمتری وجود داشته باشد، بلورهای اگزالات تشکیل میشوند. اگزالات اضافی میتواند با کلسیم متصل و در ادرار کریستال ایجاد کند و در نتیجه منجر به ایجاد سنگ کلیه اگزالات کلسیم شود. غذاهایی که باعث ایجاد سنگهای کلیه میشوند عبارتند از:
اسفناج
اسفناج حاوی مقادیری اگزالات محلول و نامحلول است. طبق مطالعات ۱۰۰ گرم اسفناج منجمد حدود ۹۰ میلی گرم کلسیم دارد با این حال، مصرف غذاهای غنی از کلسیم با اسفناج به میزان قابل توجهی جذب اگزالات محلول را کاهش میدهد.
چغندر
چغندر و پودر چغندر اگزالات زیادی دارند و ممکن است خطر تشکیل سنگ کلیه را افزایش دهند بنابراین، افرادی که مستعد ایجاد سنگ کلیه یا سنگ صفرا هستند باید مصرف چغندر را به حداقل برسانند. چغندر پخته را به ½ فنجان محدود و از مصرف آب آن خودداری کنید.
ریواس
ریواس یکی دیگر از سبزیجات حاوی مقادیر زیادی ماده مضر برای کلیه هاست. جوشاندن و بخارپز کردن ریواس در آب یا پختن آن در شیر میتواند محتوای اگزالات محلول در ریواس را کاهش دهد.
کلم پیچ
یکی از سبزیجات برگ سبز و غنی از اگزالات کلم پیچ است که مصرف بیش از حد آن باعث سنگ کلیه میشود بنابراین، افرادی که مستعد سنگ کلیه هستند باید از مصرف آن به مقدار زیاد خودداری کنند.
سیب زمینی شیرین
سیب زمینی شیرین حاوی مقادیری اگزالات است، بنابراین افرادی که مشکلات کلیوی دارند، باید از خوردن سیب زمینی شیرین خودداری یا مصرف آن را محدود کنند.
بادام زمینی
بادام زمینی به عنوان میان وعدهای مغذی مصرف آن در میان افراد رایج است. ۱۰۰ گرم بادام زمینی بو داده حدود ۱۸۷.۰ میلی گرم اگزالات دارد و مطالعات نشان میدهد بادام زمینی میتواند باعث نفروپاتی اگزالات شود. این حالت هنگامی ایجاد که رسوبات کریستال اگزالات در کلیهها شکل میگیرد و منجر به التهاب و آسیب سلول اپیتلیال کلیه میشود.
میوه ستاره
مطالعات نشان داده است که مصرف زیاد میوه ستاره منجر به ایجاد نفروپاتی اگزالات در بیماران مبتلا به مشکلات کلیوی میشود.
پودر کاکائو
پودر کاکائو حاصل از دانههای کاکائو که به صورت ارگانیک رشد کرده اند، دارای اگزالات کمتری نسبت به پودر کاکائو حاصل از دانههای کاکائویی است که به طور رایج رشد میکند. مصرف محصولات فرآوری شده کاکائو باید در افراد مبتلا به سنگ کلیه را محدود شود.
بادام
افراد مبتلا به مشکلات کلیوی باید از مصرف زیاد بادام خودداری کنند، زیرا این آجیل سرشار از اگزالات محلول و نامحلول است.
بادام هندی
مصرف بیش از حد بادام هندی به دلیل داشتن مقدار زیادی اگزالات توصیه نمیشود، زیرا سطح آن به واسطهی مصرف این نوع بادام در بدن بالا رفته و مشکل ساز میشود.
تمشک
تمشک سرشار از اگزالات و ویتامین ث است و میتواند منجر به ایجاد سنگ کلیه یا بدتر شدن آن شود.
لوبیای سیاه
لوبیای سیاه اگزالات بالایی دارد، اما با جوشاندن آن میتوان سطح این ماده را کاهش داد، زیرا هنگام جوشیدن در آب شسته میشود.
مواد غذایی تولید کننده سنگ کلیه کلسیم فسفات
هنگامی که کلسیم موجود در ادرار با فسفر متصل میشود، سنگ کلیه فسفات کلسیم را تشکیل میدهد. غذاهایی که باعث ایجاد سنگهای فسفات کلسیم میشوند عبارتند از:
فرآوردههای لبنی
شیر، پنیر و سایر محصولات لبنی میتواند باعث ایجاد سنگ کلیه کلسیم فسفات شود که در صورت ترکیب کلسیم در ادرار با فسفر معدنی شکل میگیرد.
تخم مرغ
تخم مرغ منبع پروتئین حیوانی است که میتواند در ایجاد سنگ کلیه فسفات کلسیم نقش داشته باشد بنابراین، مصرف تخم مرغ را محدود کنید.
غذاهای دریایی
غذاهای دریایی یکی دیگر از منابع پروتئینی غنی است که میتواند باعث سنگ کلیه فسفات کلسیم شود بنابراین، اگر از مشکلات کلیوی رنج میبرید، مصرف غذاهای دریایی را محدود کنید.
مواد غذایی تولید کننده سنگ کلیه اسید اوریک پورین
یک ماده شیمیایی طبیعی است که در برخی غذاها وجود دارد و میتواند باعث سنگ کلیه اسید اوریک شود. مصرف بیشتر مواد غذایی غنی از پورین منجر به افزایش تولید اسید اوریک شده و ادرار را اسیدی میکند و باعث سنگ کلیه میشود. غذاهایی که باعث ایجاد سنگهای اسید اوریک میشوند عبارتند از:
گوشت قرمز
مصرف بیش از حد گوشت قرمز به دلیل مقدار زیادی پورین سطح اسید اوریک را افزایش میدهد و منجر به بدتر شدن سنگ کلیه میشود.
شیرین کنندههای مصنوعی
از شیرین کنندههای مصنوعی برای شیرین کردن دسرها، چای ها، نوشیدنیهای رژیمی و در بسیاری از غذاهای کم کالری استفاده میشود اگرچه ممکن است فکر کنید بهتر از قند هستند، اما عوارض جانبی جدی بر سلامتی دارند مثل اینکه عملکرد کلیهها را کاهش میدهد و میتواند منجر به تشکیل سنگ کلیه شود.
کافئین زیاد
مصرف بیش از حد قهوه، چای و نوشابه میتواند باعث ایجاد یک سری بیماریها از جمله سنگ کلیه و افزایش کلسیم در ادرار شود.
در صورت ابتلا به سنگ کلیه، بهترین ماده غذایی برای خوردن چیست؟
لیمو، میوه، غذاهای غنی از کلسیم، غذاهای بدون چربی بخورید و آب زیادی بنوشید و از مصرف نمک زیاد اجتناب کنید.
آیا مصرف موز برای سنگ کلیه مفید است؟
موز دارای مقدار زیادی منیزیم و پتاسیم است که میتواند به جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه کمک کند.
آیا شیر بادام برای سنگ کلیه مضر است؟
شیر بادام حاوی مقادیر زیادی اگزالات کلسیم است، بنابراین افرادی که مستعد سنگ کلیه هستند باید از مصرف آن خودداری کنند.
چه نوع چای باعث ایجاد سنگ کلیه میشود؟
نوشیدن چای سیاه و چای سرد میتواند خطر ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهد.