رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: تشخیص زودهنگام سرطان تا درصد زیادی از وقوع مرگ بیماران جلوگیری میکند، بنابراین باید روی برنامههای این بخش سرمایهگذاری کنیم.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از وبدا؛ دکتر علی قنبری مطلق با بیان اینکه به تازگی مطالعهای با مرور وضع یک میلیون و ۳۰۰ هزار داده از مراکز مختلف نشان داد که به ازای هر ۴ هفته تاخیر در تشخیص سرطان احتمال مرگ بیمار ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش مییابد، افزود: درباره سرطان سینه به ازای هر ۴ هفته تاخیر از هر هزار مورد ۱۰ مورد، به ازای هر ۸ هفته تاخیر از هر هزار مورد ۲۰ مورد و به ازای هر ۱۲ هفته تاخیر از هر هزار مورد بیماری ۳۰ مورد منجر به مرگ میشود.
وی ادامه داد: این مطالعات نشان میدهند، کوتاه کردن فواصل تشخیص و درمان در اثربخشی اقدامات پیشگیرانه از سرطان چقدر موثر هستند.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت با اشاره به اینکه کوتاه کردن فاصلهها شعار روز جهانی سرطان است، گفت: در کشور ما، چون اقدام به تشخیص و درمان سرطان دیر است، هزینههای گزافی که برای سرطانها میپردازیم کمتر اثربخشی لازم را دارند.
مطلق با تاکید بر اینکه در حوزه تشخیص زودهنگام سرطان باید سرمایه گذاری شود، افزود: مطالعهای نشان میدهد در ۵ دهه گذشته اجرای برنامههای نظاممند تشخیص زودهنگام سرطان بیشترین نقش را در کاهش مرگ و میر سرطان روده بزرگ، ایفا کردهاند.
وی ادامه داد: توضیح دقیق مدیریت و توزیع عادلانه منابع مالی این است که به پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطانها به اندازه درمان سرطان توجه کنیم. اگر این راه را نرویم به نتیجه نمیرسیم. شواهد دیگر اثربخشی نشان میدهد با تشخیص زودهنگام در پنج دهه گذشته میزان مرگ و میر سرطان دهانه رحم به میزان ۵۰ درصد کاهش یافته است.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: به علت نبود هیچ برنامه نظاممندی برای تشخیص زودهنگام سرطانها، هرچند غربالگری در شبکه شروع شده، اما هنوز کاملا توسعه نیافته است و هزینه گزافی به نظام سلامت تحمیل میشود. در هر صورت مردم این خدمات را دریافت میکنند و سازمانهای بیمه گر هم هزینهها را پرداخت میکنند، اما مشکل این است که آزمایشها در هر سنی میتوانند تجویز شوند، به تواتری بالاتر از حد مورد نیاز تجویز شود و نتایج آن نیز قابل ارزیابی نیست.
مطلق افزود: برآورد سه سال قبل سازمانهای بیمه نگر نشان میدهد سالانه هزینه بیش از ۵۰۰ هزار ماموگرافی، یک میلیون سونوگرافی سینه، یک میلیون و ۳۵۰ هزار پاپ اسمیر و دو میلیون تست گایاک پرداخت میشود.
وی ادامه داد: قسمت اعظم هزینههای سرطان صرف شیمی درمانی میشود. مثلا در سرطان پستان حدود ۵۶ درصد هزینهها صرف شیمی درمانی و حدود ۱۲ درصد صرف جراحی، تشخیص و رادیوتراپی میشود.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: در ایران به ازای هر فرد ۱۷ هزار دلار صرف معالجه سرطان سینه میشود که رقم بسیار قابل توجهی است؛ بنابراین برنامه تشخیص زودهنگام سرطان با همین پیش زمینهها در چهار شهرستان بافت، شهرضا، نقده و مراغه شروع شد و نتایج آن نشان داد فقط ۴ تا ۵ درصد افراد نیازمند دریافت خدمات سطح ۲ هستند.
مطلق افزود: از سال ۹۶ به فکر توسعه برنامه افتادیم که در این راستا باید گامهایی برداشته میشد. ابتدا باید میدیدیم کدام اسناد بالادستی از این برنامه حمایت میکنند که مشاهده شد برنامه ششم توسعه، سیاستهای کلی سلامت، سند چشم انداز ۲۰ ساله همه موید و پشتیبان برنامه تشخیص زودهنگام هستند.
وی ادامه داد: در اواخر سال ۹۶ معاونتهای مختلف وزارت بهداشت روی یک شیوهنامه مشخص توافق کردند. برنامه در سال ۱۴۰۰ به روز و راهنماهای بالینی مختلفی برای آن تدوین شد.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان گفت: سرطان بیماری بسیار پیچیدهای است بنابراین نوشتن دستورالعمل برای سطح یک، به عنوان مثال اینکه بهورز و ماما بدانند چه باید بکنند و وظیفه آنها چیست بسیار دشوار بود.
مطلق افزود: در نهایت بسته خدمت ارزیابی و ارجاع افراد در مرحله تشخیص سرطان برای سطح یک با کمک متخصصان مختلف تدوین و عملیاتی شد.
وی ادامه داد: نکته مهم این است که باید فاصلههای بین تشخیص بیماری تا درمان را که در کشورهای پیشرفته ۱.۲ ماه و در کشورهای توسعه نیافته ۶.۵ ماه است در ایران کاهش دهیم.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: همین فاصله باعث میشود سرطانها در ایران دیر تشخیص داده شوند بنابراین اگر به فرد بگوییم به متخصص مراجعه کند، به این معنا است که این ۶ ماه را از دست داده ایم، ولی اگر شبکه بهداشتی ما در همان زمان که فرد علامت دار میشود بیماری را تشخیص دهد، این زمان کوتاه میشود.
مطلق افزود: در موضوع زیرساختهای نرم افزاری و سخت افزاری، مراکزی برای تشخیص زودهنگام سرطان آماده و از تجهیزات اهدایی خیرین نیز استفاده شد.
وی از تدوین سند شبکه مراقبت خبر داد و ادامه داد: در این سند نظام ارجاع تعریف شده و در هر استانی مشخص شده است بیماران چگونه در شهرهای کوچک باید شناسایی و برای دریافت خدمات تخصصیتر ارجاع شوند.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: آیین نامه مراکز تشخیص زودهنگام نیز تدوین و در سال ۹۸ ابلاغ شد.
مطلق افزود: تست فیت ایرانی نیز با قیمت کم تولید شد و در دسترس قرار گرفت. همچنین انجام تست اچ پی وی با وجود همه پیچیدگی هایش که در دنیا و ایران بسیار گران است، در کشور با قیمت کم حاصل شده است.
وی با اشاره به آموزشهای آبشاری برای بهورزان، ماماها و پزشکان شبکه ادامه داد: بسته آموزشی تدوین و به مراکز حرفهای وزارت بهداشت ارائه شده است تا در آینده هر فردی که در مراکز شبکه ارائه خدمت میدهد بتواند مجوز ارائه آن خدمت را داشته باشد.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: در حوزه تخصصی کار سختتر است. چون در حال حاضر برنامه پزشک خانواده نداریم، افراد مستقیم به متخصصان مراجعه میکنند.
مطلق افزود: بنابراین در جلسات مختلف با انجمنهای علمی، تخصصی مقرر شد برای متخصصانی که به پذیرش افرادی که از شبکه برای تشخیص زودهنگام ارجاع میشوند اولویت بدهند، مشوقهایی در نظر بگیریم.
وی ادامه داد: در زمینه مدیریت منابع مالی با سازمانهای بیمه گر جلسات مختلفی گذاشتیم. با محاسبات نشان داده شد که با اجرای برنامه تشخیص زودهنگام به صورت فوری میتوان درآمدهایی برای ادامه برنامه ایجاد کرد.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: تیر امسال در شورای عالی بیمه پوشش برنامه تشخیص زودهنگام تصویب شد و، چون بار مالی به همراه داشت به هیئت دولت ارجاع شد و مردادماه نیز توسط دولت ابلاغ شد.
مطلق افزود: شروط پوشش بیمهای برنامه این است که تشخیصهای زودهنگام در قالب نظام ارجاع و طبق پروتکل ملی باشد و در سامانه نیز ثبت شود.
وی ادامه داد: هم اکنون در مراحل اتصال سامانه برنامه به سامانههای بیمهها هستیم تا برنامه تا پایان سال عملیاتی شود. همچنین سازمانهای بیمه گر در یک همکاری خوب خدمت ۶۰۰ هزار تومانی اچ پی وی را به ۸۵ هزار تومان رساندند و تحت پوشش قرار دادند.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: این سازمانها همچنین اجازه دادند پزشکان عمومی در شبکه بهداشتی نسخ ماموگرافی را بنویسند که کار به متخصصان نکشد و ماماهای آموزش دیده نیز تست اچ پی وی را برای گروههای در معرض خطر براساس شیوهنامه انجام دهند.
مطلق از جلسه با خیرین و سازمانهای مردم نهاد برای جلب مشارکت مردمی در اجرای برنامههای سرطان خبر داد و افزود: توسعه سامانه سیمای سرطان در موضوع مدیریت نظام اطلاعاتی برای ثبت خدمات سطح یک انجام شده و برای گروههای سطح یک و تخصصی نیز دسترسی لازم در سامانه ایجاد شده است.
وی ادامه داد: سامانه مدیریت اطلاعات سرطان نیز به طور مداوم موضوع تشخیص زودهنگام را در شبکه رصد میکند تا اطلاعات غربالگری و سطوح مختلف تخصصی بروز باشد؛ بنابراین همه دانشگاهها با هم در طی زمان قابل مقایسه هستند.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت گفت: در این راستا شاخصهای پایش و ارزشیابی به دانشگاهها ابلاغ شده است و دانشگاهها میتوانند عملکرد بهورزان، ماماها و سایر سطوح تخصصی را در هر زمان پایش کنند.