مشاور هیئت مذاکره کننده ایران در وین: اصرار آمریکا بر حفظ بخشی از تحریمها و ربودن دو کشتی، باعث تعلیق مذاکرات شد.
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما ، مشاور هیئت مذاکره کننده ایران در وین در گفتگو با شبکه المیادین ، با اشاره به تلاش اروپاییها برای فریب مجدد ایران مانند سال ۲۰۱۵، تاکید کرد اصرار آمریکاییها بر حفظ بخشی از تحریمهای مربوط به اعمال فشار حداکثری علیه ایران و نیز اقدام آنها در ربودن دو کشتی حامل نفت ایران، باعث تعلیق مذاکرات شد.
محمد مرندی درباره علت تعلیق غیرمنتظره مذاکرات هستهای در وین با وجود خوشبینیهای قبلی در مورد امضای توافقنامه، گفت: اروپاییها در نتیجه روابط خودشان با آمریکا، به طور طبیعی با احتیاط عمل خواهند کرد اما واقعیت آن است که پاسخ آمریکاییها به شروط ایران که ارسال شده بود، مدت زیادی طول کشید و ایرانیها یک (دو) روز پیش این پاسخ را دریافت کردند.
آمریکاییها مدت طولانی به شروط ایران پاسخ ندادند و این مسئله باعث تاخیر در رسیدن به توافق شد؛ بنابراین بخشی از این تاخیر به علت دیر کردن آمریکا در پاسخ دادن است. همچنین این پاسخ متناسب با خواستههای ایران نبود. بسیاری از تحریمها که بخشی از کارزار اعمال فشار حداکثری بود، همچنان حفظ شده است.
ایرانیها خواهان لغو این تحریمها هستند که شامل تحریم شرکت ها، افراد و بعضی نهادهاست. آمریکا همچنان لغو تحریمهای کافی در این زمینه را رد میکند. ایرانیها میگویند لغو این تحریمها کافی نیست و باید همه تحریمها لغو شود. مشکلات مربوط به قرار گرفتن نام بعضی سازمانها در فهرست تروریسم وجود دارد و ایران خواهان حذف نام آنها از فهرست تحریم هاست. در نتیجه بحثها در این چارچوب ادامه دارد.
محمد مرندی افزود: اقدام عجیبی از طرف آمریکا صورت گرفت و دو کشتی حامل نفت و مشتقات نفتی ایران را دزدید که بدون شک این اقدام از نظر ایران، غیرقابل قبول است؛ بنابراین در سایه این اوضاع، ایرانیها معتقدند آمریکا باید موضع کلی خودش را مورد ارزیابی مجدد قرار دهد.
همچنین موضوع نگرانیهای روسیه هم مطرح است. ایرانیها احساس میکنند این موضوع بین روسیه و آمریکاست، اما ایرانیها با روسها گفتگو خواهند کرد تا راه حلی پیدا کنند. اما در شرایط فعلی، مسئله اصلی آن است که آمریکا همچنان در برابر اجرای کامل برنامه جامع اقدام مشترک و در نتیجه لغو همه تحریمها علیه همه سازمان ها، سرسختی میکند.
وی افزود : کشورهای غربی موضع سازنده و مثبت نداشتند و مذاکرات را سه ماه به تاخیر انداختند. من در سه ماه گذشته، به جز چند روز سفر به تهران، در وین بودم و هرگز فکر نمیکردم این مدت را در اینجا بمانم. علت این شرایط هم آن است که اروپاییها از همان ابتدا، تعلل و وقت کشی میکنند و امیدوار بودند که بتوانند ایران را فریب بدهند.
اروپاییها امیدوار بودند، ایران از بعضی مسایل چشم پوشی کند، اما ایرانیها درباره خواسته هایشان ثابت قدم بودند. دولت رئیس جمهور جدید ایران، بیش از دولت قبلی ، در تعامل با اروپاییها با قاطعیت بیشتری عمل میکند و در مورد تعامل با اروپاییها و آمریکاییها درباره خواستههای ایران و رسیدن به همه حقوقش در چارچوب توافقنامه هسته ای، قاطعیت نشان میدهد و این موضوع باعث شد هیئت مذاکره کننده ایران، در پای میز مذاکرات قدرت بیشتری داشته باشد.
اقدام عجیبی از طرف آمریکا صورت گرفت و دو کشتی حامل نفت و مشتقات نفتی ایران را دزدید
مرندی تصریح کرد آمریکاییها و اروپاییها باید درباره بعضی مسایل امتیاز میدادند و درباره بعضی موضعگیریها عقب نشینی میکنند و باید این کار را از ابتدا انجام میدادند، زیرا ایران هیچ خواسته غیرممکنی ندارد. ایرانیها خواهان عملی شدن توافقها هستند. آمریکاییها و اروپاییها در سال ۲۰۱۵ ایران را فریب دادند و توافقنامه را اجرا نکردند و آن را نقض کردند.
ایرانیها میگویند نمیتوان تجربه قبلی را تکرار کرد و باید این بار توافقنامه را به طور کامل اجرا کنند. مذاکرات از همان ابتدا دشوار بود و دستکم سه بار فکر میکردم وین را ترک خواهیم کرد و به تهران باز خواهیم گشت، زیرا تصور میکردیم به بن بست رسیده ایم. دستکم سه بار در این مدت، این شرایط ایجاد شد؛ بنابراین مذاکرات دشوار بود. آمریکاییها و اروپاییها شاهد بودند که مذاکره کننده ارشد ایران عقب نشینی نمیکند و خواهان اجرای کامل توافقنامه است و پس از آنکه (غربیها) این شرایط را مشاهده کردند، واقع بینتر شدند.
وی گفت همانطور که شما اشاره کردید، از زمان آغاز بحران در اوکراین، شاهد آن بودیم که اروپاییها و آمریکاییها، عجله بیشتری برای امضای توافقنامه داشتند و در برقراری روابط بهتر با ایران، شتاب بیشتری داشتند. بعضی از همتایان اروپایی و بعضی از تحلیلگران آمریکایی میگویند جو بایدن احساس میکند زیر فشار رقبای خودش در آمریکاست، اما هر علتی هم که داشته باشد، ایرانیها خواهان اجرای کامل توافقنامه هستند و هر زمان که اروپاییها و آمریکاییها آماده اجرای کامل توافقنامه باشند، هیئت ایرانی به وین باز خواهند گشت.
رئیس هیئت مذاکره کننده ایران، روز گذشته بازگشت و ما امروز به تهران باز خواهیم گشت و هر زمان که آماده توافق باشند، به وین باز خواهیم گشت.
وی در پاسخ به این سوال که آیا کشورهای غربی تلاش میکنند، خواست روسیه برای گرفتن ضمانت را عامل تاخیر در مذاکرات معرفی کنند؟ خاطر نشان کرد: کشورهای غربی همواره میخواهند دیگر طرفها را سرزنش کنند. ایران را سرزنش خواهند کرد و برای مبالغه آمیز جلوه دادن خواستههای ایران تلاش خواهند کرد، در حالی که ایران خواستههای معقولی دارد. غربیها اکنون میخواهند روسها را سرزنش کنند. موضوع روسیه متفاوت است. این مسئله هم باید حل شود و به نفع ایران هم هست که مشکل روسیه حل شود، زیرا کشورهای غربی، در ایران سرمایه گذاری نخواهند کرد.
معاون رئیس توتال گفت که به ایران باز نخواهند گشت؛ بنابراین قدرتهای بزرگی که حاضر به سرمایه گذاری در ایران هستند، روسیه و چین هستند. اگر روسیه هم از این معادله خارج شود، فقط چین خواهد ماند. ایران هم خواهان آن است که روسیه بتواند با ما همکاری کند. ایرانیها خواهان حل این موضوع هستند، اما مشکل اساسی بدون شک مشکل آمریکاست. اروپاییها و آمریکاییها میخواهند این واقعیت را پنهان کنند که حاضر نیستند تحریمها را کنار بگذارند. تا زمانی که تحریمهای مربوط به اعمال فشار حداکثری علیه ایران لغو نشود، توافق را نخواهیم پذیرفت.
باید اطمینان پیدا کنیم که این بار، ما را فریب نخواهند داد.
مرندی افزود : همچنین باید راستی آزمایی شود که توافق، اجرا خواهد شد. باید اطمینان پیدا کنیم که این بار، ما را فریب نخواهند داد. آنها هر طرفی را که بخواهند میتوانند، سرزنش کنند. امیدواریم که آمریکاییها به عقلانیت بازگردند و کشتیها را آزاد کنند. این اقدام آنها، هولناک بود. شرم آور است که زمانی که ما نزدیک رسیدن به توافق هستیم، به صورت غیرمنتظره خبری را از آسوشیتدپرس میشنویم که این کشتیها را گرفته اند. آمریکاییها میدانند که تا زمانی که این مشکل حل نشود، توافقی در کار نخواهد بود.
آمریکاییها خواهند فهمید که ایران واقعا قوی است و باید با احترام کامل با آن برخورد کنند. هر مسئله مربوط به روسیه هم حل خواهد شد.
محمد مرندی در پاسخ به سوالی درباره مطرح شدن خواستههای روسیه در این شرایط از مذاکرات، گفت: تضمینهای مورد نظر روسیه، از ایران نیست، بلکه از آمریکاست. مناقشهای بین آمریکا و روسیه وجود دارد. همه ما میدانیم که ایران مخالف جنگ است و از جنگ حمایت نمیکند، اما ایرانیها میپذیرند که ناتو بود که به روسیه دروغ گفت و به طرف شرق گسترش پیدا کرد. ناتو و آمریکا با هدایت کودتا در اوکراین، از نئونازیها در این کشور حمایت کردند و روس زبانها در اوکراین را سرکوب کنند. ما دغدغههای روسیه را به رسمیت میشناسیم. ما نمیخواهیم این مناقشه بر توافقنامه هستهای تاثیر بگذارد، بنابراین انتظار ما آن است که از یک سو آمریکاییها این تعلل را متوقف کنند و لغو بقیه تحریمها را هم بپذیرند و در عین حال، راه حلی برای برطرف کردن نگرانیهای روسیه پیدا کنند. با روسها مذاکره میکنیم تا راه حلی پیدا کنیم و بتوانیم در سریعترین زمان ممکن، توافقنامه را امضا کنیم.
محمد مرندی در پاسخ به این سوال که آیا غرب پس از تعلیق مذاکرات، موضع جدیدی اتخاذ کرده است و نیز درباره زمان از سرگیری مذاکرات، افزود: هیچ تاریخ مشخصی برای از سرگیری مذاکرات وجود ندارد. آمریکاییها در دادن پاسخ به ایران تاخیر کردند. ما تقریبا دو روز است که پاسخ آنها را دریافت کرده ایم که مسئله تاسف آوری است. ایرانیها صبور هستند. ما در طول این سالها صبر کرده ایم.
مرندی در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است به نقطه صفر بر گردیم؟ خاطر نشان کرد: فکر نمیکنم. آمریکاییها و اروپاییها امروز خواهان تعامل با ایران بیش از زمان دیگری هستند. آنها در مناقشه خودشان با روسیه با مشکل بزرگی روبرو شده اند. ایرانیها قویترین بازیگر در غرب آسیا و متحد جبهه مقاومت است. محور مقاومت بسیار قوی است. ایرانیها میدانند که آمریکاییها و اروپاییها خواهان رسیدن به توافق هستند. ایران به همین علت، برای تحقق خواسته هایش همچنان با قاطعیت عمل خواهد کرد.