غیر مجاز بودن ۱۴ درصد برداشت‌ها از آب‌های زیر زمینی

حمید رحمانی، معاون دفتر توسعه نظام‌های فنی بهره‌برداری و دیسپاچینگ برقابی، در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما گفت: طبق آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران، تا پایان اسفند سال ۱۴۰۰، حدود ۸۶۴ هزار حلقه چاه آب در کشور وجود داشته است که از این تعداد، ۴۹۴ هزار حلقه چاه مجاز و ۳۷۰ هزار حلقه غیر مجاز بوده است. این رقم در پایان سال ۱۳۹۹ حدود ۳۶۰ هزار حلقه چاه بوده که در سال گذشته ۱۰ هزار حلقه به آن اضافه شده است.

 

رحمانی ادامه داد: روال تجمعی تغییرات چاه‌های غیر مجاز شناسایی شده، نشان می‌دهد از سال ۱۳۸۹ تا سال ۱۳۹۹ چیزی حدود ۹۰ هزار حلقه چاه شناسایی شده است و حدود ۱۲۵ هزار حلقه چاه پر شده است.

 

 سالانه ۴۸ میلیارد متر مکعب آب از چاه‌های مجاز تخلیه می‌شود. این رقم برای چاه‌های غیر مجاز حدود ۷ میلیارد متر مکعب یعنی چیزی حدود ۱۴ درصد کل برداشت‌ها است.

 

معاون دفتر دیسپاچینگ برقابی اضافه کرد: در سال ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۹، حدود ۱۰ هزارو صد حلقه چاه پر شده و حدود ۷۷۰۰ حلقه چاه جدید شناسایی شده است که از این تعداد برخی از قبل وجود داشته و برخی در همان سال حفر شده است که تفاضل این دو عدد، ۲۲۰۰ حلقه چاه است که در طول سال ۱۳۹۹ به تعداد چاه‌های غیر مجاز اضافه شده است.

 

ناگفته نماند تعداد چاه‌هایی که در زمین‌های محصور مثل باغ‌ها و ویلا‌ها وجود دارند بسیار زیاد است و همواره تعداد آن در حال افزایش است. این چاه‌های غیر مجاز معمولا شناسایی نمی‌شوند. 

 

متاسفانه به دلیل قرار گرفتن ایران در منطقه کم آب و تقریبا خشک، معمولا کمبود بارش با حفر چاه و قنات و استفاده از سفره‌های زیرزمینی جبران می‌شود که نتیجه آن برداشت بی رویه آب از زیر زمین و پایین رفتن تدریجی سطح آب و در نهایت فرونشست سطح زمین می‌شود. پدیده‌ای که خسارت‌های جبران ناپذیری برای مناطق مختلف کشور ایجاد خواهد کرد.

 

 بر اساس بند (ه) تبصره (۸) لایحه بودجه ۱۴۰۱، درخصوص چاه‌های غیرمجاز وفق بند (ه) ماده ۴۵ قانون توزیع عادلانه آب نسبت به مسلوب‌المنفعه کردن این چاه‌ها اقدام و جریمه مربوط به میزان برداشت آب تا زمان انسداد چاه به ازای هر مترمکعب حداکثر سه‌هزار ریال متناسب با افت سفره و حجم کسری مخزن فره که حسب دستورالعمل وزیر نیرو تعیین می‌شود، دریافت خواهد شد.