۳۰ فروردین سالروز بزرگداشت حکیم جرجانی و روز علوم آزمایشگاهی گرامی باد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛­ روز ۳۰ فروردین از سال ۱۳۸۲ با گرامی‌داشت دانشمند فرزانه‌ی ایرانی، ­سید اسماعیل جرجانی، بنیانگذار و پدر علوم آزمایشگاهی، به عنوان ­روز­علوم آزمایشگاهی­ تعیین شد تا بهانه‌ای باشد که از زحمات و تلاش‌های مردان و زنان سپیدپوش عرصه‌ی سلامت تقدیر شود. علوم آزمایشگاهی یکی از شاخه‌های علوم پزشکی است و بیشتر با آنالیز آزمایشگاهی خون، مایعات و بافت‌های بدن انسان با هدف تشخیص بیماری، پیگیری درمان و حفظ سلامت افراد جامعه سر و کار دارد.

کارشناس آزمایشگاه انواع آزمایشات تخصصی مولکولی، سلولی، بافت شناسی، قارچ شناسی را با هدف تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ها انجام می دهد.

­با توجه به آن‌که روز­علوم آزمایشگاهی در کشورمان، مقارن است با میلاد حکیم جرجانی، در این مطلب قصد داریم تا نیم‌نگاهی به زندگی این پزشک نابغه و دانشمند فرزانه داشته باشیم.

 

حکیم سید اسماعیل جرجانی در سال ۴۳۴ قمری در گرگان چشم به جهان گشود. حکیم جرجانی آزمایشگر، پژوهنده، پزشک حاذق و نابغه‌ای است که پزشکی تنها یکی از دانش‌های او بود. وی در فلسفه، ادبیات و عرفان نیز سرآمد دوران خود بود.

تحلیل آثار جرجانی این واقعیت را نشان می‌دهد که وی بر آثار پیشینیان خود تسلط داشته و از ایشان تاثیر پذیرفته است.

حکیم جرجانی در سال ۵۰۴ قمری به خوارزم سفر کرد و پس از ورودش با مشاهده‌ی شرایط مردم خوارزم، متوجه شد که علم پزشکی در آن سرزمین چندان رواج ندارد و اکثر مردم به دلیل استفاده‌ی اشتباه از غذاها و نیز آلودگی محیط شهر، به انواع بیماری‌ها مبتلا هستند. بنابراین تصمیم می‌گیرد تا دانشنامه‌ی ”­ذخیره‌ خوارزمشاهی­” را به زبان پارسی بنویسد.

حکیم جرجانی پایه‌گذار مکتب ایرانی در طب سنتی بود و جزو اولین اطبای ایرانی است که کتاب ارزشمند خود، ” ذخیره خوارزمشاهی ” را به زبان فارسی تالیف کرد. این کتاب دایره‌المعارف پزشکی بزرگی به زبان فارسی به شمار می‌رود که در آن مباحث گوناگون پزشکی مورد بررسی قرار گرفته و داروهای مختلفی برای تسکین درد و معالجه‌ی بیماری‌های گوناگون معرفی شده است.

حکیم جرجانی با تالیف این کتاب، علاوه‌بر خلق یک اثر علمی برجسته، مکتب ملی فارسی‌نویسی را نیز بنیان‌گذاری کرد و مهمترین مطالب پزشکی را به‌طور جامع و قابل فهم و برای اولین بار به رشته‌ی تحریر درآورد، به‌طوری که بسیاری از جملات و اصطلاحات حکیم جرجانی بعدها در علوم پزشکی کاربرد وسیعی یافتند.

 

 

 

از آنجا که حکیم جرجانی قسمت‌های عمده‌ای از کتاب ذخیره‌ خوارزمشاهی خود را به آزمایش نمونه‌های انسانی مانند خون، مدفوع و سایر مایعات بدن اختصاص داده است و بیشتر از دید مشاهدات آزمایشگاهی به تشخیص امراض و بیماری‌ها پرداخته است، ازین‌رو از وی به عنوان­پ در علوم آزمایشگاهی ایران­ یاد کرده و سالروز تولد او را­روز آزمایشگاه و علوم آزمایشگاهی ­نام نهاده‌اند.