امام جعفر صادق(ع) ششمین امام شیعیان است که در سال ۱۴۸ هجری قمری بر اثر مسمومیت به شهادت رسیدند.
به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری صدا و سیما مرکز زنجان ؛ جعفر بن محمد ششمين امام مذهب شيعه اثني عشري است. مشهورترين لقب ايشان صادق است.
حضرت امام صادق عليه السلام در بين امامان شيعه به شيخ الائمه معروف هستند. شيخ در لغت به معناي کسي است که دوران جواني را سپري کرده و علائم پيري در او ظاهر شده باشد. عمر شريف حضرت طبق روايات معتبر 65 سال (83 - 148 هجري قمري) ذکر شده است. آن حضرت در 31 سالگي و پس از شهادت امام محمد باقر عليه السلام امامت را بعهده گرفتند. طول دوران امامت ايشان 34 سال (114 – 148 هجري قمري) بوده است که از اين حيث طولاني ترين دوره امامت را در ميان ائمه معصومين عليهم السلام داشته اند. مطابق روايات براي آن حضرت هفت پسر و سه دختر ذکر شده است.
اختلاف و کشمکش بين امويان و عباسيان بر سر حکومت در دوران ايشان، در نهايت منجر به سرنگوني بني اميه و انتقال خلافت به بني عباس شد و از فشار بر اهل بيت عليهم السلام در اين دوره کاسته شد. عدم نظارت حکام آن دوره، امکان فعاليت علمي گسترده را فراهم کرد. شور و نشاط علمي و فرهنگي جامعه اسلامي در دوران ايشان گسترش ويژه و بي نظيري پيدا کرده بود.
امام صادق عليه السلام با درک درست شرايط زمانه خود، سياست حرکت علمي و فرهنگي را در اين دوران ترجيح داده و دعوت به خلافت از سوي ابومسلم خراساني را نپذيرفتند[6] و در قيام عموي خود زيد (ع) نيز شرکت نکردند.
در واقع مي توان گفت اولين دانشگاه جهان اسلام با بيش از 4000 دانشجو در رشته هاي گوناگون توسط امام صادق عليه السلام در مدينه تاسيس شد که مبناي بسياري از پيشرفت هاي علمي و نوآوري هاي مسلمانان در جهان شد. شاگردان بسياري توسط آن حضرت در علوم مختلف ديني از جمله تفسير، کلام، علم رجال و حديث، فقه، شعر و ادب و علوم روز مانند طب، شيمي، فيزيک، نجوم، جغرافيا و فلسفه تربيت شدند که از جمله دانشمندان بزرگ عصر خود بودند. ابو حمزه ثمالي از عالماني است که محضر امام را درک کرده است. همچنين جابر بن حيان پدر علم شيمي نيز از شاگردان مشهور ايشان بودند.
در ميان امامان شيعه بيشترين حديث از آن حضرت در اصول و فروع دين روايت شده است. شيعيان هرگاه در سخن پيامبر (ص) اختلاف نظر داشتند به کلام امام علي (ع) رجوع مي کردند و هنگامي که در کلام امام علي (ع) اختلاف داشتند به سخن امام جعفر صادق (ع) مراجعه مي کردند. نقش آن حضرت در ترويج اسلام و مذهب شيعه تا حدي بود که مذهب شيعه را مذهب جعفري ناميده اند.
سرانجام منصور دوانيقي حاکم ظالم عباسي که تاب نفوذ و محبوبيت وافر امام صادق (ع) در ميان مردم را نداشت، دستور به شهادت ايشان داد. شهادت آن حضرت در 25 شوال سال 148 هجري قمري و به وسيله سمي که به آن حضرت خوراندند در شهر مدينه اتفاق افتاد.مزار آن امام همام در قبرستان بقيع واقع شده است.
سالروز شهادت امام صادق عليه السلام با پيشنهاد آيت الله کاشاني در ايران براي اولين بار تعطيل رسمي اعلام شد.