مردم تمدن باستانی «مایا» صدها هرم عظیم را در شهرها بنا کردند، اما سوال اینجاست که درون این هرمهای باستانی چه چیزهایی پنهان شدهاند.؟
مشخص شده است هرمهایی که توسط «مایا»ها ساخته شده همچون هرمهای مصریان باستان قبرها و گنجینههای ارزشمندی را در برگرفتهاند. اما به گفته کارشناسان چیز عجیبتری که در داخل هرم «مایا»ها وجود دارد: هرمهای کوچکتری که در دل هرمهای بزرگتر ساخته شدهاند.
برای مثال هرم «ال کاستیلو» که در ایالت «یوکاتان» کشور مکزیک قرار دارد، همچون عروسکهای روس ماتریوشکا، یک هرم درون هرمی دیگر و هر دو درون هرم بزرگتری قرار دارند.
«آندرس تجروآندراده» که در زمینه «ال کاستیلو» تحقیق میکند به «لایو ساینس» توضیح داد: «ساکنان باستانی ایالت «یوکاتان» زمانی که به این مکان که رها شده بود رسیدند بناهای قبلی را نابود نکردند. بلکه یک بنای جدید بر روی بنای قبلی ساخته شد و این روند همینطور ادامه پیدا کرد.»
البته این روش فقط مختص «ال کاستیلو» نیست. به گفته «دنیس اسپینو» یکی از محققان موسسه ملی مردمشناسی و تاریخ مکزیک، ساخت یک هرم بر فراز یک هرم دیگر یک روش رایج در دوران پیشاهیسپانیک (پیش از رسیدن اسپانیاییها) بوده است.
با این حال این توده هرمها، رایجترین مواردی نیستند که باستانشناسان با بررسی هرمهای تمدن «مایا» کشف کردهاند. درحالی که برخی از معبدهای «مایا»ها برای انجام آیینهای مذهبی مورد استفاده قرار میگرفتند، سایر آنها به عنوان مقبره حکمرانان و یا اشرافزادگان کاربرد داشتند.
اشیاء ارزشمند «مایا»های باستان با استفاده از یشم ساخته میشدند. یکی از قابلتوجهترین این آثار یک تخت حکمرانی یشم است که به شکل پلنگ ساخته شده و در هرم «ال کاستیلو» کشف شده است.
البته هرمهای «مایا»ها آثار تاریخی ارزشمند بسیار زیادی را در برگرفتهاند. برای مثال، در یک هرم واقع در جنوب گواتمالا اثری تاریخی که شاید قدیمیترین تقویم «مایا»ها باشد و به بیش از ۲۲۰۰ سال پیش تعلق دارد، کشف شده است.
همچنین در یکی از هرمهای «کوپان» واقع در هندوراس، کتیبه بزرگی که بر روی پلکان آن نوشته شده است و با الفبای مایایی تاریخچه حکمرانان «کوپان» را روایت میکند، وجود دارد.