کمیسیون عالی سوانح راه آهن در اطلاعیه شماره یک خود، انسداد مسیر حرکت قطار مسافری توسط بیل مکانیکی و همچنین تخطی از سرعت تعیین شده را دو عامل مهم در ایجاد سانحه قطار مشهد- یزد اعلام کرد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز یزد، در متن این اطلاعیه با بیان گزارشی از مجموع حوادث رخ داده تا پیش از وقوع حادثه که منجر به مصدومیت و جان باختن جمعی از هموطنان شد تاکید شده است: بر اساس بررسیهای انجام گرفته تاکنون، دو علت مهم در وقوع این سانحه، انسداد مسیر حرکت قطار مسافری توسط بیل مکانیکی پس از اتمام عملیات و اعلام آزاد سازی مسیر تردد قطار از سوی سرپرست عملیات بهسازی و همچنین تخطی از سرعت مقرره و تعیین شده مطابق حکم احتیاط است.
متن کامل اطلاعیه شماره یک کمیسیون عالی سوانح راه آهن به این شرح است:
بسمه تعالی
کمیسیون عالی سوانح راهآهن ضمن عرض تسلیت به خانوادههای داغدیده و ابراز همدردی با آنان و آرزوی سلامتی برای مصدومین سانحه قطار مسافری مشهد- یزد مورخ ۱۸/۳/۱۴۰۱، اعلام میدارد این کمیسیون از لحظه وقوع سانحه تاکنون، ضمن حضور در محل سانحه، نسبت به بررسی شواهد و قرائن میدانی و مستندات مربوطه از جمله مکالمات ضبط شده مامورین، وقایع ثبت شده در سیستمهای علائم الکتریکی، رکوردهای ثبت داده در لکوموتیو و ایستگاهها و همچنین تحقیق از مامورین ذیربط اقدام نموده است.
پس از برگزاری جلسات، ضمن مداقه و اعمال حساسیت بایسته در علل و عوامل وقوع سانحه، گزارش اولیه سانحه خروج از خط قطار مسافری در بلاک عباس آباد-زیرو را به شرح ذیل منتشر مینماید:
به منظور عملیات بهسازی و تعویض تراورس در بلاک عباس آباد- ریزو (خط گرم) با توجه به شرایط ترافیکی و آب و هوای گرم منطقه، برنامه ریزی گردید، انجام عملیات در طول شب از ساعت ۱۲:۰۰ الی ۵:۰۰ صبح مطابق دستورالعملهای مربوطه توسط شرکت نگهداری خط و از محل قرارداد نگهداری خط انجام گیرد.
مقرر شده بود به منظور تسهیل در امور سیر و حرکت قطارها، عملیات قبول و اعزم قطارها در ایستگاههای عباس آباد و ریزو با استقرار متصدی ترافیک و به صورت محلی انجام گردد و یک نفر متصدی ترافیک نیز برای دایر نمودن ایستگاه موقت در محل عملیات بهسازی مستقر گردد.
از ساعت ۱۲:۰۰ مورخ ۱۸ خرداد ۱۴۰۱ عملیات بهسازی خط با تلفنگرام شماره ۱۵۱ و ۱۵۲ سرپرست کارگاه خط با قید تقلیل سرعت ۳۰ کیلومتر بر ساعت برای بلاک عباسآباد- ریزو و قید تقلیل سرعت ۱۵ کیلومتر بر ساعت در محدوده عملیات و عبور از محل تقلیل سرعت با علامت مامور خط انجام شده است و ایستگاه موقت در کیلومتر ۴۵۰+۲۴۴ توسط متصدی ترافیک دایر گردیده و مراتب تلفنگرامی به کنترل و ایستگاه¬های طرفین مخابره گردیده است.
قطار مسافری ۶۸۱۱ مشهد- یزد که در ساعت ۱۹:۲۰ مورخه ۱۷ خرداد ۱۴۰۱ از مشهد حرکت نموده بود در ساعت ۳:۲۵ مورخ ۱۸ خرداد ۱۴۰۱ به ایستگاه طبس وارد و مطابق برنامه، مامورین راهبر و رییس قطار تعویض و قطار با دریافت حکم احتیاط در ساعت ۳:۳۵ به مقصد یزد حرکت مینماید.
در ساعت ۴:۲۵ سرپرست کارگاه بهسازی خاتمه عملیات بهسازی را تلفنگراماً به کنترل و ایستگاه عباس آباد از طریق ایستگاه ریزو اعلام و با برچیده شدن ایستگاه موقت، بلاک فوق جهت تردد وسایط نقلیه ریلی آزاد میگردد.
در ساعت ۴:۳۰ اولین وسیله نقلیه ریلی با کد ۲۰۹ (لکوموتیو منفرد شماره ۱۶۹) از ایستگاه عباس آباد با سیستم علائم الکتریکی به ایستگاه ریزو اعزام میگردد.
پس از ورود لکوموتیو ۱۶۹ به ایستگاه ریزو، در ساعت ۵:۰۵ قطار مسافری مشهد-یزد با اتمام فریضه نماز صبح در ایستگاه عباس آباد و اعلام آمادگی رئیس قطار با سیستم علائم الکتریکی به سمت ایستگاه ریزو اعزام میگردد.
هنگام سیر قطار مسافری در بلاک عباس آباد- ریزو، سرپرست عملیات خط در محل بهسازی بدون انجام هرگونه هماهنگی قبلی با کنترل و ایستگاههای طرفین و به منظور انجام تعمیرات بیل مکانیکی (جای گذاری زنجیر چرخ) دستور قرار دادن بوم بیل مکانیکی در داخل خط را به راننده بیل مکانیکی داده و بوم بیل مکانیکی علی رغم اشغالی بلاک و نزدیک شدن مسافری، در داخل خط قرار میگیرد که در حین انجام تعمیرات بیل، قطار مسافری به منطقه تقلیل سرعت ۱۵ کیلومتر بر ساعت که در حکم احتیاط صادره توسط ایستگاه تشکیلاتی طبس، ثبت و به رویت و امضای رییس قطار و لکوموتیوران رسیده است نزدیک میشود، ضمناً محل مربوطه نیز به تابلوهای هشداری (۳۰ و ۱۵) مطابق مقررات عمومی سیر و حرکت تجهیز بوده است.
با عبور از قوس و ترانشه محل تقلیل سرعت (شعاع قوس ۲۰۰۰ متر) و مشاهده بیل مکانیکی در داخل خط، لکوموتیوران اقدام به نواختن سوت اخطار ممتد و ترمز سریع مینماید، لیکن به لحاظ نزدیک بودن فاصله، قسمت فوقانی لکوموتیو با بوم بیل مکانیکی که در حال چرخش برای خارج شدن از روی خط بوده است، برخورد و منجر به واژگون شدن بیل مکانیکی گردیده و با سالنهای قطار برخورد مینماید که به دلیل سرعت غیرمجاز قطار و ناپایدار بودن خط در محل، سالنهای دوم و سوم و چهارم واژگون و سالنهای ۵ الی ۸ نیز از خط خارج و قطار پس از طی مسافت حدود ۲۲۰ متر از محل برخورد متوقف میگردد.
بر اساس بررسیهای انجام گرفته تاکنون، دو علت مهم در وقوع این سانحه، انسداد مسیر حرکت قطار مسافری توسط بیل مکانیکی (پس از اتمام عملیات و اعلام آزادسازی مسیر تردد قطار از سوی سرپرست عملیات بهسازی) و همچنین تخطی از سرعت مقرره و تعیین شده مطابق حکم احتیاط میباشد.
ضمناً شناسایی سایر علل و عوامل موثر در وقوع این سانحه در دست بررسی بوده که پس از تحقیقات بیشتر، نتایج متعاقباً به استحضار خواهد رسید.