کتاب «بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری» که به بررسی شهر بصره از آغاز تا پایان قرن اول هجری پرداخته است، چاپ و روانه بازار نشر شد.
این محقق در اثر خود پس از بررسی اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران ساسانی در آغاز اسلام، به چگونگی ساخت و مناسبات قبایل در بصره پرداخته است.
اهمیت نگارش این اثر، تحلیل حوادث تاریخی شرق خلافت اسلامی و بهخصوص یکی از شهرهای مهم تأسیسشده، برای فتوحات ایران است.
در این کتاب، موقعیت بصره در منازعات قرن اول هجری، بهخصوص از سال ۳۰ هجری تا پایان عصر امویان، به تصویر کشیده شده است.
مؤلف، مطالب کتاب را به ۵ بخش تقسیم کرده است:
بخش اول، مربوط به فتح عراق و بنای شهر بصره است که در این بخش، ابتدا به اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران ساسانی توجه و سپس به آغاز فتوحات و تأسیس شهر بصره پرداخته شده است.
بخش دوم، شامل ساختار اجتماعی و مذهبی بصره است و در آن، نظامهای اجتماعی و مناسبتهای قبایل مهاجر به این شهر و همچنین مناسبتهای بین عرب و غیر عرب بررسی شده است.
مؤلف در بخش سوم، یعنی مهمترین بخش کتاب، به اوضاع سیاسی و نظامی بصره پرداخته است. این بخش به چهار فصل تقسیم میشود: فصل اول، بصره در عصر خلفای راشدین، فصل دوم اوضاع بصره در عصر خلفای اموی، فصل سوم، مربوط به اوضاع شهر در عصر خلیفه زبیری است و در فصل چهارم، شهر در عصر خلفای مروانی که این فصل تا پایان حکومت بنیامیه را شامل میشود.
بخش چهارم اوضاع علمی بصره را بررسی میکند و به دو فصل تقسیم میشود. در فصل اول مکاتب علمی بصره و در فصل دوم مشاهیر ساکن در بصره معرفی شدهاند.
مؤلف، در بخش پنجم، آخرین بخش کتاب به مسجد جامع، اماکن مقدس و مقابر بصره پرداخته است.
شرکت چاپ و نشر بینالملل کتاب «بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری»؛ تألیف سید امیر حسینی را در ۳۵۷ صفحه، به تعداد ۱۰۰۰ نسخه و با قیمت ۷۵۰۰۰ تومان روانۀ بازار کرده است.