صنایع دستی، معرف هر شهر و منطقهای است، البرز یکی از استانهایی است که صنایع دستی بسیار زیبا و متنوعی دارد.
البرز یکی از مناطقی میباشد که به علت مهاجرت اقوام مختلفی از اقصی نقاط کشور به این استان در زمینه صنایع دستی از تنوع بسیار بالایی برخوردار است و این مشخصه برتری برای این استان به شمار میرود.
البرز به دلیل نزدیکی به تهران و وجود صنایع مختلف پذیرای اقوام و مردم گوناگون از سرتاسر ایران بوده است.
این مسئله جدا از ایجاد تنوع فرهنگی در سراسر این استان سبب وجود هنرمندان مختلف صنایع دستی نیز شده است.
در البرز انواع متنوعی از صنایع دستی ایران توسط هنرمندان ممتاز ایرانی ساخته و حتی به هنرجویان آموزش داده میشود.
رشتههای مانند هنرهای مینیاتور، حکاکی روی سفال، حکاکی روی تخم شترمرغ، مشبک فلزی، فرفورژه، طراحی سنتی، معرق، قلاب بافی، گلیم بافی، جاجیم، گبه، معرق کاشی، سفال، نقاشی روی شیشه، شیشه دمی، پیکره تراشی، سوزن دوزی، صنایع فلزی مجسمه و ساخت و سازهای سنتی و آهنگری هنری در البرز فعالیت دارند.
مرکز آموزش صنایع دستی در کرج از طریق تربیت نیروهای متخصص نقش ارزندهای در اشتغال جوانان دارد.
تعداد هنرمندان صنایع دستی که تا کنون موفق به دریافت کارت شناسایی صنعتگری شده اند و به صورت خانگی مشغول به فعالیت هستند حدود ۳۰۰ نفر و تعداد کارگاههای صنایع دستی دارای پروانه تولید کارگاهی حدود ۲۰۰ کارگاه است.
سنگ تراشی
تراشیدن سنگ و تبدیل آن به اشکال دلخواه هنری است که سنگ تراشان انجام میدهند. در سنگ تراشی قطعهای از یک سنگ طبیعی و خشن برداشته شده و به صورت کنترل شده حذف میشود. با حذف شدن قسمتهایی از سنگ مورد نظر شکل دلخواه و طرح انتخابی هنرمند پدیدار میشود. اصالت سنگ تراشی به سالهای پیش از تاریخ باز میگردد و علت اصلی آن ماندگاری و پایداری سنگ است.
شیشه گری
شیشه گری را میتوان هنر شکل دادن به شیشهها نامید. در این هنر ابتدا ماده شیشه حرارت داده میشود و کم کم نرم و نیمه مایع میشود. در نهایت نیز با کمک دست و ابزار مخصوص کار و دمیدن شکلهای زیبا و جذابی ایجاد میشود. مواد اصلی و ابزار مورد استفاده در هنر شیشه گری استان البرز سنگ سیلیس است.
سوزن دوزی البرز
سوزن دوزی یکی از هنرها و صنایع دستی اصیل ایرانی است و در بسیاری از شهرهای ایران به ویژه سیستان بلوچستان رواج دارد. سوزن دوزی تصویری از رویاهای یک زن است.
منبت کاری با چوب
منبت کاری را میتوان هنری ظریف و جزو صنایع دستی بسیار با ارزش بر شمرد. این هنر تلفیقی از حوصله و مهارت هنرمندانی است که با مواد اولیه ساده محصولاتی منحصر به فرد را خلق میکنند.
گلیم بافی
گلیم بافی در بسیاری از شهرهای ایران رایج است. این صنعت دستی از جنس نخهای پشمی بدون پرز تهیه میشود. تمامی نقش و نگارها نیز برگرفته از فرهنگ، سنت، اعتقادات، باورها و محیط پیرامون است که به طور ذهنی بافته میشود.