درج شناسه، راهکاری برای اطمینان از اصالت کالا

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، آقای محمدمهدی برادران، معاون صنایع عمومی وزارت صمت با حضور در برنامه فرامتن شبکه افق درباره روند شناسه گذاری و نصب کد رهگیری روی کالاها و اهداف اجرای این طرح را تشریح کرد.

با هم مشروح این گفت‌وگو را می خوانیم:

مجری: چگونه مردم و مسئولان می‌توانند از اصالت یک کالا مطمئن شوند و کالای قاچاق از کالای اصلی را چگونه می‌شود تشخیص داد؟
آقای محمدمهدی برادران: خیلی خلاصه بخواهم بگویم، براساس یک کار مطالعاتی و دانشگاهی، تنها راهی که پیشنهاد می‌شود این است که ما براساس سامانه جامع تجارت و شاید اجرای قانون حقوق مصرف کننده و هم قانون مبارزه با قاچاق کالا، به هر کالا یک شناسه و به هر قلم کالا یک شناسه رهگیری تعلق می‌گیرد که طبق این می‌توانند از سامانه‌هایی که ما دراختیارشان می‌گذاریم استفاده کنند و مطمئن شوند این کالا اصل است یا خیر، اگر کالا دارای اصالت بود آنجا مشخصات ریز آن می‌آید و به راحتی مردم متوجه می‌شوند که این کالا دارای اصالت است البته این گام اول این فرآیند است در گام بعد کالایی که اصیل است حتماً باید دارای ضمانت هم باشد و بعد هم خدمات پس از فروش برای این کالا‌ها ارائه کنیم در رقابت نهایی در این بازار، به این گونه خواهد بود که مردم مطلع باشند که از مشتریان قبل که از این کالا‌ها استفاده کردند کدام رضایت داشتند و هم بازخورد را می‌گیریم و هم بازخورد را صادقانه بعنوان یک کار حاکمیتی به مردم اعلام می‌شود و این می‌شود رقابت اصلی تولیدکنندگان ما که کدام مصرف کننده از آن‌ها بیشتر راضی است. اگر این کار چه اینکه کالا تولید داخل باشد و چه اینکه کیفیت داشته باشد چه اینکه خدمات پس از فروش مناسبی داشته باشد بشود دغدغه اصلی تولیدکنندگان ما حتماً وضعیت ما از وضعیت فعلی در حوزه کیفیت کالا ارتقا پیدا می‌کند و بازار هم به سمت شفافیت می‌رود و کالا‌هایی که الان در پوشش کالای داخلی یا وارداتی عرضه می‌شود به مجموعه‌های مختلف و مردم استفاده می‌کنند و هزینه آن را پرداخت می‌کنند و بعضی در حوزه قطعات یدکی خودرو حتی موجب مشکلات جانی و مالی برای مردم می‌شود این‌ها برطرف خواهد شد.

مجری: در حوزه قطعات خودرو یکی از دوستان الان گفت که مثلاً یک کالایی که ببرید پیش تولیدکننده اش هم تشخیص نمی‌دهد که این مال تولید خودش است یا نیست یعنی تقلب به حدی شبیه سازی و دقیق شده است خصوصاً در بازار لوازم یدکی خودرو که دیگر حد و حصری ندارد.
آقای محمدمهدی برادران: ما مشورت گرفتیم از خود تولیدکننده‌ها و توزیع کنندگان و خود مجموعه اتحادیه و اصناف، یکی از دغدغه‌های خود مجموعه اصناف خصوصاً صنف تعمیرکار می‌گفتند ما داریم زحمت می‌کشیم وبعضی وقت‌ها خودمان متوجه نمی‌شویم که کالایی که می‌بندیم اصل نیست یک ماه بعد و دو ماه مشتری مراجعه می‌کند و دردناک این است که هزینه را می‌دهند و کاری انجام نمی‌شود و دردناک‌تر اینکه آن تعمیرکار زحمت می‌کشد و قطعه گذاشته می‌شود. حتی فروشندگان قطعات یدکی می‌گفتند که ممکن است برخی از ما تخصص بیشتری داشته باشیم، اما برخی به گونه‌ای بعضی از پرونده‌هایی که که در وزارت صمت و ستاد مبارزه با قاچاق کالا با آن مواجه هستیم آنقدر دقیق جعل می‌کنند که می‌بینید دقیقاً بسته بندی جعل شده حتی بیمه جعل شده است.

مجری: آیا اجرای این طرح در چند ماه آینده یا یکی دو سال آینده می‌تواند بازار قاچاق را جمع کند و بازار توزیع کالا‌های بی کیفیت را کم و محدود کند؟
آقای محمدمهدی برادران: مجموع کار‌هایی که همکاران ما با کمک تولیدکنندگان، توزیع کنندگان و همکاری رسانه‌ها مجموعه خبرنگاران و شبکه‌های مختلف انجام می‌دهند حتماً مؤثر است. یعنی اگر این کار‌ها را از سال‌های قبل انجام می‌دادیم الان بازار با رضایت مندی بیشتری بود. یک نظرسنجی کردیم در ابتدای دوره همه نظرات منفی بود. در مورد کالای داخلی منفی بود، در مورد کالای خارجی می‌گفتند این‌ها اصل نیست در مورد وضعیت تعمیرکار‌ها منفی بود وضعیت فروشندگان منفی بود اعتماد در این بازار از بین رفته است ما چطور می‌توانیم برگردانیم به یک شب این نمی‌شود حتماً روش‌هایی که الان استفاده می‌شود ما اصرار داریم به تولیدکنندگان که باید ضمانت دهند طبق قانون حقوق مصرف کنندگان که سال ۹۰ مصوب شده و سال‌ها اجرا نشده است خیلی از ماده‌های آن، چرا هزینه‌ای پرداخت کنم و هیچ ضمانتی نگیرم. در سال‌های گذشته بیش از ۸۵ درصد حوزه قطعات یدکی خودرو فاقد هیچگونه ضمانتی بوده حتی شش ماه و الان هم که دوستان ضمانت می‌کنند در حد ششماه و یکسال است که حداقل انتظار این است که یکسال ضمانت را داشته باشند. در خود لنت تولیدکننده برتری داریم امروز بنده با مجموعه‌های مختلف جلسه‌ای داشتم که دوتا تولیدکننده بودند دو تا شبکه پخش رفتیم و بعد هم در بازار و بیش از ۱۱ ساعت است که از حوزه‌های مختلف بازدید و صحبت کردیم که از میدانی هم متوجه کار باشیم. ما در حوزه لنت امروز بازدید کردیم تولیدکننده‌ای که صادرات دارد به کشور‌های مطرح جهان صادرات دارد استاندارد مطلوب دارد رضایت مشتری بالا دارد، ولی به طبع ممکن است شبکه فروش با آن همراهی نکند یا مردم اطلاع نداشته باشند یا به نام این بخواهند لنتی بزنند. اینگونه نیست که در تولید ملی بگوییم ما در لنت محدودیت داریم یا کمبود داریم، اما لنت‌هایی هم داریم که متأسفانه بدون نام تجاری معتبر یا به صورت جعلی یا به صورت قاچاق وارد می‌شود کالا‌هایی وارد می‌شود از مرز‌ها و از مناطق آزاد تجاری که بهتر است بگوییم مناطق آزاد وارداتی، چون تجارت دوطرفه‌ای صورت نمی‌گیرد یا مناطقی که از قبل قاچاق صورت می‌گرفته است وارد می‌شود بعنوان حوزه‌های مختلف، پشت آن یک شبکه کلان قاچاق قرار گرفته و این‌ها اجازه نمی‌دهند نه آن تولیدکننده ما به آن کیفیت لازم کالا را بتواند عرضه کند و تلاش می‌کنند کالا‌هایی را وارد کنند که بیشترین سود را برایشان داشته باشد نه رضایت مشتری را.

مجری: همانطور که اشاره کردید ما جاعلان به مراتب حرفه‌ای داریم که خیلی تمیز کار می‌کنند جعل می‌کنند پکیج و بسته بندی را عین اصلی می‌زنند، گردش مالی قاچاق کالا به کشور خیلی گردش بزرگی دارد و سود خیلی سرشاری دارد بالاخره این‌ها ساکت نمی‌نشینند که و یک فکر دور زدنی به ذهن شان می‌آید. آیا شما تدبیری اندیشیده اید که این شناسه را نتوانند دور بزنند؟
آقای محمدمهدی برادران: ما به آگاهی عمومی مردم امید بسته ایم به همت عمومی مسئولین امید بسته ایم به حضور خود تولیدکنندگان و پاسداری خودشان از این بازار امید بسته ایم به همراهی خود اصناف امید بسته ایم. اگر کسی جاعل است یک مثال بزنم به یک عزیزی گفتند فلان شخصیت دزدی کرده است گفت بگویید یک دزدی لباس فلان شخصیت را پوشیده است. اگر یک کسی جاعل است در مقام تولیدکننده در مقام واردکننده در مقام عرضه کننده، این نباید آن حیثیت شغلی آن صنف یا آن اتحادیه یا مجموعه زیرسؤال برود؛ و اینکه یک مطالبه به حق شده است و همه به دنبال این هستند که باید کیفیت داشته باشد ضمانت داشته باشد چک کنند از سامانه ما امیدوار هستیم که این به یک فرهنگ تبدیل شود و آن رها بودن سال‌ها بازاری که رها بوده انتظاری شما بیشتر از این نباید داشته باشید ما الان مراجعه می‌کنیم به جا‌های مختلف می‌گویند سال‌ها اصلاً کسی مراجع نمی‌کرده ما الان کالای استاندارد می‌دادیم کالای مطمئن می‌دادیم کالایی با همین تولیدکننده‌هایی که من امروز بازدید می‌کردم برخی شان می‌گفتند ۲۰۰ میلیون دلار در سال‌های قبل واردات داشته ایم و ما صرفه جویی کردیم فقط یکی از شرکت‌هایی که امروز بازدید ما کردیم یعنی این آمده است بالغ بر ۹۵ درصد را داخلی کرده است و این نیازمند این است که قدردانی شود، اما اینکه فرمودید که بله صحبت یک ریال و دو ریال و یک میلیارد و دو میلیارد نیست صحبت ده‌ها هزار میلیارد چرخه مالی است که متأسفانه به جیب افراد سوداگر می‌رفته است این افراد قطعاً از منافع شان چشم نمی‌پوشند و روش‌های مختلف دارند و این داستان دزد و پلیس همیشه ادامه خواهد داشت. این قول را من به مردم می‌دهم که براساس وظیفه‌ای که ما داریم و تعهدی که دولت داشته نسبت به مردم ما در این مبارزه جدی هستیم و مستمر است و ابتداعاً هم خیلی از افراد می‌گفتند که یک حرکت شعاری است، اما ما جلسات مستمر داریم هم بازدید‌های میدانی داریم و هم تعداد زیادی از تولیدکننده‌ها و هم مجموعه‌های به نوعی کاشف ما در حوزه دستگاه انتظامی داریم.

مجری: آقای نیک منش طرح شناسه کردن کالا‌ها چطور پیش رفته و اصناف بفرمایید که چقدر در پیشبرد این طرح کمک و همکاری کرده اند؟
آقای محمدمهدی برادران: در بحث شناسه دار شدن اقلام مخصوصاً لوازم یدکی که خیلی به شدت انجام می‌شود ما تمامی دستورالعمل‌های صادره از سوی معاون محترم صنایع عمومی و وزارت صنعت و ستاد مبارزه با قاچاق کالا را به تمامی اتاق‌ها و اتحادیه‌های صنفی ابلاغ کرده ایم نظارت و بازرسی را در تمامی اتاق‌ها در دستور کار قرار داده ایم. تشکیل جلسات ساماندهی سطح عرضه محصولات لوازم یدکی و بررسی راهکار‌های مبارزه با قاچاق و تقلبی این محصولات را با خود اتحادیه‌های صنفی سراسر کشور برگزار کردیم هم اندیشی صورت گرفته است تأکید بر خرید کالا‌های شناسه دار همین ۵۶ قلم کالا به اتحادیه‌های صنفی داشته ایم و باز هم تأکید بر عدم خرید اینگونه کالا‌هایی که شناسه دار نیستند را خیلی تأکید جدی داشتیم که این رفتار خرید و فروش صنفی را نظامند شود بر مبنای دستورالعمل‌های صادره انجام شود درحال حاضر هم هیئت مدیره اتحادیه‌های صنفی مرتبط و واحد‌های بازرسی و نظارت اتاق اصناف سراسر کشور با سایر دستگاه‌ها مانند بازرسی صنعت معدن تجارت تعزیرات حکومتی استاندارد و سایر دستگاه‌ها گشت‌های مشترکی را در همین ایام شروع کرده ایم اگر خدمت شما عرض کنم تعداد بازرسی که در همین ایام انجام شده است تعداد ۲۱ هزار و ۳۴۲ تعداد بازرسی صورت گرفته که ۸۰۵ فقره پرونده تخلف به سازمان تعزیرات حکومتی ارجاع شده است. خواهش ما این است که عزیزان آن فرصت مناسبی که مسئولین محترم وزارت صنعت معدن و تجارت داده اند راجب به اقلامی که از قبل واحد‌های صنفی ما خریداری کرده اند و شناسه عمومی و اظهاری باید ثبت شود این را انجام بدهند و خواهش دوم ما از شما عزیزان این است که اینکه ضمن تشکر از رسانه که پوشش خوبی داده اند و در بحث اطلاع رسانی هم رسانه‌های محلی و استانی هم پوشش خبری گسترده‌ای در این زمینه داشته باشند.

مجری: یک جمع بندی بفرمایید و یک نکته ای، بعضی از فروشندگان افزایش قیمت می‌دهند به بهانه این شناسه آیا این درست است؟
آقای محمدمهدی برادران: نه ما اجازه افزایش قیمت به این بهانه را نخواهیم داد و هم مواردی داشته ایم که حتی کاهش قیمت را هم داده اند که بتوانند بازار رقابتی را حفظ کنند توجیح برای افزایش قیمت نیست، چون خود منفعت این کار به تولیدکننده واقعی می‌رسد. تولیدکننده‌ای امروز می‌گفت من با ۷۰ درصد ظرفیت کار می‌کردم از وقتی این طرح اجرا شده الان با ۹۰ درصد کار می‌کنم حتی می‌خواهد کارگر اضافه کند و اشتغال ایجاد کند حتی آن‌هایی که خودشان تا الان قاچاق می‌کردند گفته اند ما دیگر تسلیم هستیم و حاضر هستیم در شبکه‌های شفاف می‌پیوندند در فضا‌های مختلف این روند ادامه پیدا می‌کند ما به آینده این کار خوش بین هستیم به همکاری مردم و رسانه‌ها هم چشم بسته ایم.