دانشمندان مولکولی کشف کردند که سلول های سرطانی صعب العلاج را نابود می کند.
ترکیب جدید موسوم به ERX-۴۱ طیف وسیعی از سرطانهای صعب العلاج را از بین میبرد. مولکول جدیدی که توسط یک محقق در دانشگاه تگزاس در دالاس ابداع شده است، انواع سرطانهای صعب العلاج از جمله سرطان سینه را با بهرهگیری از نوعی ضعف در این سلولها که قبلاً توسط داروهای موجود هدف قرار نمیگرفت، درمان میکند.
نتایج این تحقیق که با استفاده از سلولهای جدا شده، بافتهای سرطانی انسان و سرطانهای انسانی رشد یافته در موشها انجام شده است، اخیرا در نشریه نیچر کنسر Nature Cancer منتشر شده است.
دکتر جانگ مو آن که یکی از محققان این تحقیق و دانشیار شیمی و بیوشیمی در دانشکده علوم طبیعی و ریاضیات دانشگاه تگزاس در دالاس است، بیش از ده سال از زندگی حرفهای خود را وقف تولید مولکولهای کوچکی کرده است که فعل و انفعالات پروتئین-پروتئین را در سلولها هدف قرار میدهند. او قبلا ترکیبات درمانی بالقوه برای سرطان پروستات و سرطان سینه مقاوم به درمان را با استفاده از روشی به نام طراحی دارویی منطقی مبتنی بر ساختار، ایجاد کرده بود.
در این تلاش کنونی، جانگ مو آن و همکارانش ترکیب جدیدی را امتحان کرده اند که ERX-۴۱ نام دارد. آنها تأثیر این ترکیب را بر روی سلولهای سرطان سینه- چه سلولهای حاوی گیرندههای استروژن، چه سلولهای فاقد آن- آزمایش کردند. در حالی که درمانهای مؤثری برای بیماران مبتلا به سرطان سینه وجود دارد، گزینههای درمانی کمی برای بیماران مبتلا به سرطان سینه سه گانه منفی موسوم به تی ان بی سی وجود دارد که فاقد گیرندههای استروژن، پروژسترون و فاکتور رشد اپیدرمی انسانی دو میباشد. تی ان بی سی معمولا زنان زیر ۴۰ سال را تحت تأثیرقرار میدهد و این نوع سرطان معمولا سبب ایجاد نتایج ضعیف تری نسبت به سایر انواع سرطان سینه میشوند.
آن در سخنانی گفت: ترکیب ERX-۴۱ سلولهای سالم را نمیکشد، اما سلولهای توموری را بدون توجه به اینکه سلولهای سرطانی گیرندههای استروژن دارند یا خیر، از بین میبرد. در واقع، سلولهای سرطان سینه سهگانه منفی را بهتر از سلولهای ایی آر مثبت از بین میبرد.
او همچنین گفت: این موضوع در آن زمان برای ما سردرگم کننده بود. ما میدانستیم این ترکیب باید چیزی غیر از گیرندههای استروژن را در سلولهای تی ان بی سی هدف قرار دهد، اما نمیدانستیم آن چیست.
آن برای بررسی مولکول ERX-۴۱، با همکارانی از جمله دکتر گانش راج استاد اورولوژی و فارماکولوژی در مرکز جامع سرطان هارولد سی سیمونز در مرکز پزشکی مرکز یو تی ساوتوسترن و همچنین دکتر راتنا وادلامودی استاد مامایی و زنان در مرکز یو تی هلث در سانفرانسیسکو و همچنین دکتر تائه کیونگ لی دانشمند تحقیقاتی سابق در موسسه یو تی دی همکاری کرد.
این محققان کشف کردند ERX-۴۱ به پروتئین سلولی به نام لیزوزوم اسید لیپاز متصل میشود. لیپاز در ساختار سلولی به نام شبکه آندوپلاسمی یافت میشود، اندامکی که پروتئینها را پردازش میکند.
آن گفت: برای اینکه یک سلول سرطانی به سرعت رشد کند، باید پروتئینهای زیادی تولید نماید و این موجب ایجاد استرس در شبکه آندوپلاسمی میشود.
وی افزود: سلولهای سرطانی بیش از اندازه، بسیار بیشتر از سلولهای سالم لیپاز تولید میکنند، این مولکول با متصل شدن به لیپاز پردازش پروتئین را در شبکه آندوپلاسمی مسدود میکند، که این اقدام منجر به مرگ سلولی میشود.
این تیم تحقیقاتی همچنین این ترکیب را روی موشهای سالم آزمایش کرد و هیچ عارضه نامطلوبی را در آنها مشاهده نکرد.
آن گفت: چندین سال طول کشید تا متوجه شویم دقیقا کدام پروتئین را باید تحت تأثیر ERX-۴۱ قرار دهیم. این بخش کار دشوار بود. ما در موارد متعدد به بن بست رسیدیم، اما ما تسلیم نشدیم. سرطان سینه سه گانه منفی به صورتی ویژه یک بیماری موذی است. این نوع سرطان زنان را در سنین پایین را هدف قرار میدهد. این سرطانی تهاجمی است و در برابر درمان مقاوم است. من واقعاًخوشحالم چیزی را کشف کرده ایم که به صورتقابل توجهی سبب ایجاد تفاوت برای این بیماران میشود.
محققان این ترکیب را به موشهای مبتلا به انواع تومورهای سرطانی انسانی تزریق کردند و دیدند که این تومورها کوچکتر شدند. این مولکول همچنین در کشت سلولهای سرطانی در بافت انسانی جمعآوری شده از بیمارانی که تومورهایشان را برداشته بودند، مؤثر بود. آنها همچنین دریافتند ERX-۴۱ در برابر سایر انواع سرطان با استرس شبکه آندوپلاسمی بالا، از جمله سرطانهای پانکراس و تخمدان که به سختی قابل درمان هستند و گلیوبلاستوما - تهاجمیترین و کشندهترین سرطان اولیه مغز- مؤثر است.
آن گفت: من به عنوان یک شیمیدان تا حدودی از بیماران منفک شده ام، بنابراین این موفقیت فرصتی برای من ایجاد میکند تا احساس کنم کاری که انجام میدهم میتواند برای جامعه مفید باشد.