بیسفنول، چربیهای ترانس مصنوعی، کومارین، هیدروکربنهای آروماتیک و قندهای اضافه شده از جمله سمهای خطرناک موجود در مواد غذایی هستند.
بیسفنول A و ترکیبات مشابه
بیسفنول BPA) A) یک ماده شیمیایی است که در ظروف پلاستیکی بسیاری از غذاها و نوشیدنیهای رایج و در پوشش داخلی قوطیهای فلزی یافت میشود.
مطالعات نشان داده است که BPA میتواند از این ظروف خارج شود و به غذا یا نوشیدنی نفوذ کند و با اتصال به گیرندههای هورمونها، عملکرد هورمون استروژن را تقلید و عملکرد آن را مختل کند.
علاوه بر این، مطالعات روی حیوانات باردار نشان داده است که قرار گرفتن در معرض BPA منجر به بروز مشکلاتی در تولیدمثل میشود و خطر ابتلا به سرطان سینه و پروستات در آینده را برای جنین در حال رشد افزایش میدهد.
برای کمتر قرار گرفتن در معرض این ترکیبات مضر، تا حدامکان از استفاده از ظروف پلاستیکی از جمله بطریهای آب اجتناب کنید. بهجای پلاستیک از ظروف شیشهای استفاده کنید و بهدنبال غذاهایی باشید که بهجای قوطیهای آلومینیومی در شیشه بستهبندی شده اند.
چربیهای ترانس مصنوعی
چربیهای ترانس مصنوعی با پمپاژ هیدروژن به روغنهای غیراشباع مانند روغن سویا و ذرت، ساخته میشوند تا آنها را به چربیهای جامد تبدیل کنند. آنها در بسیاری از غذاهای فراوری شده مانند مارگارین، میانوعدهها و محصولات پخته شده بستهبندی شده وجود دارند. با این حال، مطالعات نشان داده است که مصرف چربی ترانس باعث التهاب میشود و آثار منفی بر سلامت قلب دارد.
هیدروکربنهای آروماتیک چند حلقهای
هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای (PAHs) آلایندههای زیست محیطی محسوب میشوند. آنها از سوزاندن مواد آلی بهوجود میآیند، اما در غذاها هم یافت میشوند. هنگامی که گوشت در دمای بالا کبابی یا دودی میشود، چربی آن روی سطوح داغ میچکد و PAH فرار تولید میکند که میتواند درون گوشت نفوذ کند.
در واقع، گوشتهای دودی و کبابی یکی از منابع اولیه PAH در غذا هستند، اما PAHها در بسیاری از انواع غذاهای فراوری شده هم یافت میشوند. متأسفانه، محققان دریافتهاند که PAHها سمی هستند و با افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه، کلیه، روده بزرگ و پروستات مرتبط اند. بهتر است از روشهای دیگر، مانند آبپز کردن یا پختن آهسته روی اجاق استفاده کنید یا با کباب کردن با بهحداقلرساندن دود میتوانید PAH را تا ۸۹ درصد کاهش دهید.
کومارین در دارچین
کومارین یک ترکیب سمی است که در دارچین یافت میشود. در دوزهای بالا، کومارین خطر سرطان و آسیب کبدی را افزایش میدهد. با این حال، غیرممکن است که بدانید دارچین شما حاوی چه مقدار کومارین است، مگر این که آن را آزمایش کرده باشید. اگر میخواهید از مصرف کومارین اجتناب کنید، بهدنبال نوعی دارچین به نام دارچین سیلان یا «دارچین واقعی» از گیاه Cinnamomum verum باشید.
قندهای اضافه شده
قندهای افزوده اغلب بهعنوان «کالری خالی» نامیده میشوند و با بسیاری از بیماریهای جدی از جمله چاقی، دیابت نوع ۲، سندروم متابولیک، بیماری کبد چرب و سرطان مرتبط هستند. غذاهای سرشار از قندهای افزوده هم فراوری شده هستند و ممکن است خواص اعتیادآوری داشته باشند که تنظیم مصرف این غذاها را برای برخی افراد دشوار میکند. برای کاهش مصرف شکر اضافه شده، نوشیدنیهای شیرین شده با شکر مانند نوشابه و آب میوه را محدود کنید و فقط گاهی اوقات از میان وعدهها و دسرهای فراوری شده استفاده کنید.