سیروز کبدی یکی از مراحل پایانی بیماری مزمن کبدی است که شامل بروز زخمهای شدید کبدی و تضعیف شدن عملکرد این عضو حیاتی بدن است.
کبد یکی از عضوهای مهم و حیاتی بدن است که در قسمت سمت راست بدن و بالای شکم و زیر دندهها قرار دارد. از وظایف مهم کبد در بدن تولید صفراست که برای جذب و ذخیره چربیها و کلسترول و سایر مواد مغذی بسیار مهم است، ذخیره قند و ویتامینها برای استفاده بدن در طولانی مدت، تصفیه خون و حذف سموم بدن مانند الکل و باکتریها از آن، ایجاد پروتئین، کمک به لخته شدن خون در مواقع مورد نیاز هم از دیگر وظایف کبد است.
هنگامی که سیروز کبدی اتفاق میافتد، بافت سالم کبد با بافت زخم شده که اصطلاحاً به آن اسکار گفته میشود، جایگزین میشود و این روند به طور دائم ادامه مییابد، این بافت زخم شده اسکار از عملکرد صحیح کبد جلوگیری میکند.
در نتیجه تغییر بافت کبد به سمت اسکار، ورود جریان خون به کبد با مشکل مواجه میشود و در نتیجه پردازش مواد مختلف در کبد، کنترل هورمونها، تصفیه مواد سمی، تولید پروتئین و سایر فعالیتهای مهم و حیاتی کبد به تدریج کندتر روی میدهند و بدن با مشکلات جدی روبهرو میشود.
مصرف نوشیدنیهای الکلی و ابتلا به بیماری هپاتیت، شایعترین علل به وجود آورنده بیماری سیروز کبدی هستند؛ البته عوامل دیگری مانند اضافه وزن شدید و ابتلا به بیماری چاقی، بیماری دیابت، ابتلا به انواع دیگر بیماریهای کبدی مانند کبد چرب غیر الکلی و استفاده خودسرانه و همزمان چند دارو گیاهی یا شیمیایی که در کنار هم به کبد آسیب میرسانند، میتوانند باعث بروز بیماری سیروز کبدی شوند.
علائم این بیماری مزمن به شدت بیماری و مرحله آن بستگی دارد به طوری که برخی از بیماران که در مراحل اولیه بیماری قرار دارند، ممکن است هیچ نشانه یا علائم خاصی را تجربه نکنند. شایعترین علائم اولیه بیماری سیروز کبدی، کاهش اشتها، احساس ضعف و خستگی شدید، خونریزی بینی، حالت تهوع و استفراغ، تب و کاهش وزن ناگهانی است.
با پیشرفت بیماری و بدتر شدن وضعیت کبد، عوارض شدیدتر خواهند شد. علائم این مرحله از بیماری، کبودی بدن و خونریزی آسان که به راحتی بند نمیآید، زرد شدن پوست و چشم، خارش پوست، تورم در قسمتهایی از پا مانند مچ و ساق، تجمع مایعات در شکم، ادرار به رنگ قهوهای یا نارنجی، رنگ روشن مدفوع، کاهش عملکرد ذهنی و بروز مشکلاتی در تمرکز و حافظه، وجود خون در مدفوع، تغییر شکل عروق خونی و به اصطلاح عنکبوتی شدن آنها، از دست دادن میل جنسی و یائسگی زودرس در زنان است.