کشف یک ماده معدنی جدید در ماه

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، سازمان ملی فضایی چین و سازمان انرژی اتمی چین به طور مشترک در پکن اعلام کردند ماده معدنی جدیدی به نام "Changesite- (Y) " توسط دانشمندان موسسه تحقیقات زمین‌شناسی اورانیوم پکن از نمونه‌های بازگردانده شده توسط ماموریت ماه "چانگ‌ای ۵" این کشور پیدا و توسط انجمن بین المللی کانی شناسی و کمیسیون آن در بخش مواد معدنی جدید، نامگذاری و طبقه بندی شده است.

Changesite- (Y) که در دسته مریلیت قمری قرار می‌گیرد، به اولین ماده معدنی قمری تبدیل شده که تاکنون توسط دانشمندان چینی کشف و شناسایی شده است و همین موضوع چین را به سومین کشور جهان پس از ایالات متحده و روسیه که به چنین چیزی دست یافته‌اند، تبدیل می‌کند.

به گفته مؤسسه تحقیقات اورانیوم پکن، این نمونه معدنی به شکل یک ذره تک بلوری با قطر ۱۰ میکرون توسط محققان به صورت دستی از بیش از ۱۴۰ هزار ذره ریز جدا و سپس از طریق یک‌سری روش‌های پیشرفته کانی شناسی تجزیه و تحلیل شد . 

لی زیینگ، دانشمند ارشد تحقیقات نمونه ماه در این مؤسسه، گفت: کشف این ماده معدنی جدید به محققان در مطالعات در مورد تاریخچه و ویژگی‌های فیزیکی ماه کمک زیادی خواهد کرد.

یکی از برجسته‌ترین فعالیت‌های فضایی جهان در سال ۲۰۲۰، ماموریت رباتیک چانگ‌ای ۵ بود که در ۲۴ نوامبر همان سال در مرکز پرتاب فضایی ونچانگ در استان هاینان چین جنوبی پرتاب شد و در اول دسامبر همان سال با موفقیت روی ماه فرود آمد.

در این مأموریت تاریخی، ۱۷۳۱ گرم سنگ و خاک ماه در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۰ به زمین بازگردانده شد. این ماموریت ۲۳ روزه یکی از پیچیده‌ترین و چالش‌برانگیزترین تلاش‌های فضایی چین بود. 

چین برنامه کاوش ماه خود را در سال ۲۰۰۴ آغاز کرد و از سال ۲۰۰۷ تاکنون پنج کاوشگر رباتیک را به فضا پرتاب کرده است. چهارمین کاوشگر چانگ‌ای ۴، در ژانویه ۲۰۱۹ در سمت پنهان ماه فرود آمد و اولین فضاپیمایی بود که ماه را از نزدیک مشاهده کرد.

سطح‌نورد آن که یوتو۲ نام دارد، بیش از ۱۰۰۰ روز است که در آنجا کاوش می‌کند. این کاوشگر از زمانی که در تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۱۹ متصل به فضاپیمای "چانگ‌ای-۴" روی ماه فرود آمد، دهانه ۱۸۶ کیلومتری "ون کارمان" را کاوش کرده است. "چانگ‌ای-۴" چهارمین ماموریت چین به ماه و دومین ماموریتی بود که همراه آن یک ماه‌نورد به ماه فرستاد. ماموریت‌های "چانگ‌ای-۱" و "چانگ‌ای-۲" مدارگرد بودند، در حالی که "چانگ‌ای-۳" با اولین ماه‌نورد "یوتو" در سمت نزدیک ماه فرود آمد.

چین ۲۳ نوامبر سال ۲۰۲۰ نیز کاوشگر چانگ‌ای-۵ خود را به سمت کره ماه پرتاب کرد. چین این کاوشگر را با این هدف پرتاب کرد که نمونه‌هایی از خاک و سنگ‌های ماه را به زمین بازگرداند. این کاوشگر پس از ۱۱۲ ساعت سفر، در تاریخ ۲۸ نوامبر به مدار ماه وارد شد و سپس در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۰ به زمین بازگشت. این کاوشگر در مجموع ۱۷۳۱ گرم نمونه که عمدتا سنگ و خاک بود را از سطح ماه جمع‌آوری کرده بود.

چین با این ماموریت موفقیت‌آمیز تبدیل به سومین کشوری شد که نمونه‌های قمری را چند دهه بعد آمریکا و روسیه به زمین آورده است. آخرین ماموریت بازگرداندن نمونه ماه مربوط به ماموریت "لونا۲۴" (Luna ۲۴) روسیه در سال ۱۹۷۶ بود.

چین در نظر دارد در این دهه قطب جنوب ماه را با سه ماموریت جدید بررسی کند و اولین ماموریت آن‌ها قرار است در سال ۲۰۲۴ پرتاب شود. این ماموریت‌ها چانگ‌ای- ۶، چانگ‌ای- ۷ و چانگ‌ای- ۸ نامیده می‌شوند و قرار است در دهه ۲۰۲۴ پرتاب شوند. هر کدام از این ماموریت‌ها اهداف متفاوتی دارند.