سید روح الله لطیفی قائم مقام و سخنگوی باشگاه تجار ایران و آفریقا:در شش ماهه نخست امسال یک میلیون و ۳۸۲ هزار تن کالا به ارزش ۷۱۰ میلیون دلار به حدود ۴۰ کشور آفریقایی صادرات داشته ایم.
مجری: چه شد که امسال ۲۷ درصد تجارت ایران با آفریقا رشد پیدا کرده است؟
میهمان: از سال گذشته و با شروع به کار دولت سیزدهم اتفاقات خوبی در حوزه تجارت خارجی رقم خورده و نگاهی که به کشورهای همسایه و کشورهای پیرامونی و بازارهای جدید در این دولت وجوددارد و ارادهای که بخش خصوصی در این خصوص داشته، در خیلی از بازارهای نزدیک به ایران و مناطق مشابه از لحاظ فرهنگی ورود بهتری تجاری ما داشتند و در حوزه آفریقا هم این موضوع در سال گذشته به یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون دلار تجارتمان رسیده بود که حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار صادرات بود که نسبت به سال ۱۳۹۹ هم یک رشد قابل توجهی داشته تقریبا دو برابر شده بوده این روند رو به رشد همچنان ادامه پیدا کرده در شش ماهه امسال هم یک میلیون و ۳۸۲ هزار تن کالا به ارزش ۷۱۰ میلیون دلار صادرات ما بوده به حدود ۴۰ کشور آفریقایی و واردات هم ۵۶ هزار تن به ارزش ۵۲ میلیون دلار بوده که هم در صادرات ما رشد داشتیم و هم در واردات و مجموع این دو به یک میلیون و ۴۳۷ هزار و ۵۰۰ تن و ارزش حدودی ۷۶۲ میلیون دلار رسیده که ۲۷ درصد تجارت ما را افزایش داده در واردات ۶۹ درصد در وزن و ۹۰ درصد در ارزش شاهد افزایش بودیم در صادرات وزن تغییر نکرده، ولی ارزش صادراتی ۲۴ درصد به آفریقا در شش ماهه نخست امسال نسبت به شش ماهه نخست سال گذشته شاهد افزایش بودیم. در بعضی از کشورها ما با رشد بیش از ۲ هزار درصدی داشتیم، ولی در برخی از کشورها ما کاهشهایی را داشتیم، ولی برایند این تجارت، برآیند رشد ۲۷ درصدی بوده است.
مجری: خیلی هم خوب است. بحث راه اندازی خط جدید هوایی مستقیم به ایران و آفریقا ماجرایش چه بود؟ کدام کشور آفریقا؟
میهمان: یکی از موضوعاتی که تجارت ما به آفریقا در حد و اندازهای که باید باشد بخش خطوط دریایی بود و بخشی دیگر هم بحث خطوط هوایی بود چه در حوزه کارگو و چه در حوزه مسافری مشکلاتی وجود داشت الان به برخی از کشورهای خط هواپیمایی ماهان را داریم، ولی تا سال آینده بنا شده با همت گروه کسب و کار الفجر خط هوایی دیگری را ما در آفریقا راه اندازی کنیم که کشورهایی مانند آفریقای جنوبی، سنگال و تانزانیا و کنیا احتمالا مقاصد تردد این مسیر هوایی باشند و به فراخور کششی که دارد ممکن است افزایش پیدا کند مقاصد و مبدا پروازی این خطی که الان هماهنگیهایی را بخش خصوصی انجام داده و در شرف خرید هواپیما هستیم انشاالله این را هم راه اندازی داشته باشیم. من مقاصد اصلی صادراتی را بگویم، در ۵ مقصد اصلی در آفریقا در شش ماهه نخست امسال آفریقای جنوبی مقصد اول با حدود ۲۱۰ میلیون دلار صادرات ما با ۱۰۲ درصد رشد، موزامبیک با ۱۴۵ میلیون دلار و ۲۱۱۹ درصد رشد، نیجریه ۱۱۵ میلیون دلار و ۱۶۳ درصد رشد، چهارم غنا ۷۶ و نیم میلیون دلار صادرات ما بوده با کاهش ۶۶ درصدی و پنجم ساحل عاج بوده با ۴۰ میلیون دلار و رشد ۲۰۷ درصدی، واردات ما هم عمده از تانزانیا ۱۴ و نیم میلیون دلار، کنیا ۱۰ و نیم، آفریقای جنوبی ۵ و ۳ دهم میلیون دلار، غنا ۵ میلیون دلار، کنگو هم ۴ و ۷ دهم میلیون دلار بوده است.
مجری: بیشتر ما چه چیزی صادر میکردیم؟
میهمان: کشورهای مختلف متفاوت هستند، ولی از سال گذشته جهشی که داشتیم بیشتر محصولات پتروشیمی به این کشورها افزایش پیدا کرده محصولات کشاورزی هم در برخی کشورها تا حدود ۳۰ درصد سبد صادراتی ما را به خودش اختصاص داده است.
مجری: مشکل بحثهای بانکی شما نداشتید؟
میهمان: بخش خصوصی روشهای مختلفی را برای بحثهای بانکی دارد که یکی از آنها بحث تهاتر است، یکی دیگر شرکتهای تراست بی است یا همکاریهایی که بین برخی کشورهای ثالث است که بحث صرافیها یا نظام بانکی چندلایه است که کمک کرده بخش خصوصی راه خودش را پیدا میکند ممکن است هزینههای تجارت کمی افزایش یابد، ولی این اراده در بازار وجود دارد و بخش خصوصی به این نتیجه رسیده که میتواندسود بهتری را کسب کند و امیدواریم مخصوصا در محصولات غذایی، محصولات پتروشیمی و مشتقات نفتی در این قاره که برخی از این کشورها مصرف کننده خوبی برای محصولات هستند تجار ما ورود بهتری داشته باشند که این برنامه ریزیها در حال انجام است و رایزنیها که از طریق نمایندگی دیپلماتیک ما در آن کشورها و نمایندگی دیپلماتیک کشورهای هدف در ایران و هماهنگیهایی که بین اتحادیهها و تشکلهای بخش خصوصی کشورها با بخش خصوصی ایران است این هماهنگیها الان رو به ازدیاد است.
مجری: این هماهنگیها خیلی مهم است. الان بحثی که در وزارت خارجه مطرح شد، تقویت معاونت اقتصادی الان به چه صورتی است؟ یعنی وزارت خارجه کمک میکند و کارها را آنجا برای شما تسهیل میکند؟
میهمان: معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه یک معاونت نوپایی است و کمکهایی را در بحث هماهنگیها دارند انجام میدهند و این به این خاطر که در اول راه هستند کافی نیست و اگر چه لازم است، ولی بخش خصوصی خودش با ارادهای که الان در حوزه آفریقا پیدا کرده و از طرفی همکاریهایی که این معاونت و سایر بخشهای دولتی در کشورهای مبدا و مقصد با هم دارد، چون اگر یک طرف اراده داشته باشد طرف مقابل آن اراده را نداشته باشد این همکاریها ممکن است به سرانجام نرسد، ولی الحمدلله الان قدمهای خوبی برداشته شده معاونت دیپلماسی اقتصادی هم کمکهای خوبی دارد از لحاظ هماهنگیها انجام میدهد و امیدواریم در سالهای آینده ما سهم چند برابری از این میزان الان هدفگذاری که برای سال ۱۴۰۱ در سازمان توسعه تجارت برای تجارت با آفریقا شده ۲ میلیارد دلار است که امیدواریم به این هدف برسیم، ولی این بازار بازاری است که میشود تا بیش از ۲۰ میلیارددلار در حوزه کالاهایی که ما دارای مزیت هستیم به شرط اصلاح موضوعات تبادل مالی و بحث حمل و نقل و شناخت بازار هدف برای مصرف کنندگان و فروشندگان کالاهای ایرانی یا بالعکس در حوزه واردات به جای اینکه از کشورهای دورتر واردات داشته باشیم از این کشورها میشود واردات داشت مثلا کشوری مانند سنگال تولیدکننده دانههای روغنی است و ما کشوری هستیم که سالانه شاید بیش از یک میلیارد دلار واردات دانههای روغنی به کشور داریم که آنجا هم میتواند بعنوان یکی از تامین کنندگان نیازهای کشور باشد. در حوزه انرژی هم مصرف کنندگان خوبی در این کشورها هستند بعضی از این کشورها ثبات سیاسی بیشتری دارند و روی آنها سعی کردیم برنامه ریزی بیشتری داشته باشیم و امیدواریم در آینده نزدیک این روابط نتایج بهتری را در حوزه تجارت برای تجار ایرانی و نهایتا منافع ملی داشته باشد.
مجری: ممنون